Durf je uit te spreken
1860-1880 maatschappijkritiek
3 stromingen
Romantiek
Realisme
Naturalisme
Romantiek: politiek
1789 Franse Revolutie
rond 1800: Napoleon
1830-1839 Belgische opstand
Romantiek: sentiment
Onvrede met het hier en nu. De romanticus probeert aan het 'hier en nu' te ontsnappen door:
hemel (Jules Verne, Bilderdijk)
hel (Gothic Novel, Dracula)
humor (Piet Paaltjens, De schoolmeester)
natuur / reizen (keats, Shelly)
verleden (Van Lennep, Bosboom Toussaint)
toekomst (Jules Verne, Bilderdijk)
het realisme
Weergave van de werkelijkheid. De visie wat pessimistisch
Naturalisme
Volgt uit het realisme.
kenmerken:
determinisme: de mens is bepaald door natuurwetten. Hij is een product van zijn aanleg (erfelijkheid), milieu en opvoeding. Er is geen plaats voor de vrije wil.
Stijl is dienend: het gaat om de inhoud en niet om de vorm
Naturalisme: voorbeelden
Marcellus Emants: Een nagelaten bekentenis
Louis Couperus: Eline vere
Frederik van Eeden: van de koele meren des doods
Wie/wat associeer je met Max Havelaar
Personages: complex
Sjaalman / Max Havelaar / Multatuli
Droogstoppel
Stern
Stroming
Romantiek: natuurbeschrijvingen, verzet
Daarnaast ook engagement: opkomen voor de inlander
Realisme: beschrijving van de misstanden / beschrijving van het land
Doel van Eduard Douwes Dekker
Opkomen voor de inwoners van Nederlands-Indië
Zijn eigen naam zuiveren
Nummer 1 canon Nederlandse literatuur
Waarom?
Discussie over het cultuurstelsel
Literair modern voor die tijd en nog steeds (wisselende perspectieven/slot)
Is het een roman / Literatuur? Tegen l'art pour l'art
Fabriekskinderen J.J. Cremer
Voordracht - stijl
Doel: kinderarbeid aan de kaak stellen
1874 Kinderwetje van Van Houten
Opdracht Max Havelaar
Vind je het boek meer bij het realisme passen of meer bij de romantiek?
Waarom zou De Max Havelaar in die tijd uniek genoemd worden?
Worden er in deze tijd nog boeken geschreven met zo'n duidelijke maatschappelijke boodschap?