Welkom
Ga rustig zitten.
Pak je spullen: NN, leesboek, schrift, pen.
Telefoon thuis of in de kluis.
Wacht rustig tot de les begint.
Welkom
Ga rustig zitten.
Pak je spullen: NN, leesboek, schrift, pen.
Telefoon thuis of in de kluis.
Wacht rustig tot de les begint.
Herhaling lj. 2
Schrijf op een blaadje het antwoord op de volgende vragen.
Uit welke 3 delen is een tekst opgebouwd?
Hoe vind je het onderwerp van een tekst?
Wat is de hoofdgedachte van een tekst?
Wat zijn alinea's?
Wat zijn tussenkopjes?
Wat zijn kernzinnen? Waar vind je de kernzinnen meestal?
Herhaling lj. 2
Antwoorden
Inleiding- Kern (Middenstuk) -Slot
Lees de titel en de inleiding, kijk naar de plaatjes, kijk naar vetgedrukte woorden, stel jezelf de vraag: WAAR GAAT DE TEKST OVER? Onderwerp is maar een paar woordjes
Wat zegt de schrijver over het onderwerp. Is altijd een hele zin, nooit een vraag.
Stukjes tekst, meestal een witregel.
WTitels boven een alinea (zijn er niet altijd).
Belangrijkste zin van een alinea. Meestal 1e, 2e, of laatste zin. Is nooit een voorbeeld, toelichting.
Lesstof: Par --
Opdr. --
Leerdoel:
Ik kan 3 tekstverbanden noemen.
Ik kan bij ieder tekstverband minimaal 3 signaalwoorden noemen.
Ik kan tekstverbanden en signaalwoorden herkennen in teksten.
minute
second
Klaar?
--
Verdieping
--
Signaalwoorden
Het woord SIGNAAL betekent net zoiets als:
* Teken
* Seintje
* Alarm
* Let op
Lees de onderstaande tekst
Mert werd geboren in Turkije. Toen hij acht was verhuisde hij naar Nederland. Toen hij in Nederland was ging hij daar naar school. Dat vond hij stom. En toen werd hij vrienden met Tom. En toen vond Mert het iets leuker in Nederland. Toen bedacht hij dat hij op voetbal wilde. Dat mocht niet van zijn moeder. Toen ging Mert maar gewoon stiekem voetballen met de buurkinderen.
Wat valt je op?
Lees de onderstaande tekst
Mert werd geboren in Turkije. Toen hij acht was verhuisde hij naar Nederland. Toen ging hij daar naar school. Dat vond hij stom. Toen sprak hij nog bijna geen Nederlands. En toen werd hij vrienden met Tom. En toen vond Mert het iets leuker in Nederland. Toen bedacht hij dat hij op voetbal wilde. En toen mocht dat niet van zijn moeder. Toen ging Mert maar gewoon stiekem voetballen met de buurkinderen.
Signaalwoorden – je kunt ze beschouwen als de verkeersborden van je tekst
Signaalwoorden
Er zijn heel veel meer signaalwoorden dan alleen maar 'toen'. Ook geven verschillende soorten signaalwoorden verschillende verbanden aan:
UITLEG
Wat zijn signaalwoorden en wat doen ze?
Signaalwoorden geven de lezer een seintje dat
een zin of een alinea
een opsomming, een tegenstelling, een reden, een conclusie, enz. weergeeft.
Door signaalwoorden kun je de tekst beter begrijpen en kun jij zelf betere teksten schrijven.
Signaalwoorden
Meest voorkomende signaalwoorden en verbanden
Tijd
Voordat, nadat, eerst, daarna, toen, vroeger.
Opsomming
En, ook, bovendien, ten eerste, ten tweede, vervolgens
Tegenstelling
maar, echter, toch, hoewel, daarentegen
Oorzaak – gevolg
Door, doordat, waardoor, te danken aan
Voorbeeld
bijvoorbeeld, zoals, zo
Conclusie
kortom, dus, vandaar dat
Mindmap maken van signaalwoorden.
Zie voorbeeld (volgende dia).
Mindmap + zinnen maken
Maak bij elk verband minimaal 2 zinnen met verschillende signaalwoorden.
Bijvoorbeeld:
Opsomming: Ik ga naar school en ik ga voetballen. Ook ga ik zwemmen.
Noteer een signaalwoord voor tegenstelling en maak hier een zin mee.
Goed signaalwoord/goede zin
Fout signaalwoord/foutieve zin
Maak een zin waar het verband 'oorzaak-gevolg' in staat.
Goed signaalwoord/goede zin
Fout signaalwoord/foutieve zin
Maak een zin waar het verband 'voorbeeld' in staat.
Goed signaalwoord/goede zin
Fout signaalwoord/foutieve zin
Signaalwoorden
voorbeeld
zoals
bijvoorbeeld
opsomming
en
verder
ten eerste
tenslotte
tegenstelling
maar
toch
echter
hoewel
vergelijking
net als
evenals
zoals
reden/verklaring
omdat
want
daarom
oorzaak-gevolg
want
doordat
daardoor
doel-middel
daarmee
door middel van
voorwaarde
als
indien
tenzij
tijd
vroeger
intussen
tijdens
samenvatting
al met al
geconcludeerd kan worden dat
kortom
conclusie
dus
tot slot
Oefenen met signaalwoorden
Pak je tekst van Salevo (social media).
1. Onderstreep alle signaalwoorden die je geleerd hebt. Dit doe je in stilte.
2. Geef jouw tekst met de door jou onderstreepte signaalwoorden aan je buurman/ buurvrouw en kijk het na.
3. Geef elkaars tekst terug en bespreek het samen.
Signaalwoorden
voorbeeld
zoals
bijvoorbeeld
opsomming
en
verder
ten eerste
tenslotte
tegenstelling
maar
toch
echter
hoewel
vergelijking
net als
evenals
zoals
reden/verklaring
omdat
want
daarom
oorzaak-gevolg
want
doordat
daardoor
doel-middel
daarmee
door middel van
voorwaarde
als
indien
tenzij
tijd
vroeger
intussen
tijdens
samenvatting
al met al
geconcludeerd kan worden dat
kortom
conclusie
dus
tot slot
Instructie spel
Maak twee teams. Kinderen die een biografie over elkaar schrijven, zitten in verschilende teams
Iedereen krijgt pen en papier.
Elke beurt heeft elk team een andere leider (tot iedereen is geweest, dan eindigt het spel).
Team 1 begint en draait aan het rad.
De leider van het team heeft 30 seconden om een zin te maken met het woord dat is gedraaid.
De andere teamleden van team 1 en team 2 bedenken ook een zin en schrijven deze op.
Heeft de leider een goede zin gemaakt? Dan krijgt team 1 het aantal punten dat achter het woord staat geschreven.
Heeft de leider niks kunnen bedenken? Dan mag hij of zij één kind aanwijzen uit team 1 om zijn of haar zin voor te lezen. Is die zin goed? Dan krijgt team 1 alsnog de punten.
Is die zin fout? Dan krijgt team 2 tien seconden om te overleggen welke zin ze gaan gebruiken. Is die goed? dan krijgt team 2 de punten. Is de zin fout? Dan krijgt niemand punten.
Het team met de meeste punten aan het einde wint.
Maak in 30 seconden een zin met...
minute
second
Opdracht
Herschrijf je tekst met een focus op signaalwoorden.
minute
second
Schrijfopdracht
'verder' is een signaalwoord van opsomming.
waar
niet waar
Wat is/ zijn een signaalwoord(en) van: opsommend verband?
Ten eerste
Bijvoorbeeld
Zo
tenslotte
Wat is een signaalwoord van: opsomming?
Ten eerste
Bijvoorbeeld
Zo
Echter
wat is een signaalwoord van: OPSOMMING
ook
maar
al met al
zoals
Nog vragen?
Oefenen met signaalwoorden
Hoe kun je oefenen met signaalwoorden?
Open een website, zoek een nieuwsbericht, pak een recept of een andere tekst en omcirkel zoveel mogelijk signaalwoorden in verschillende kleuren.
Lesdoelen
Aan het einde van deze les:
weet ik waarom het gebruik van signaalwoorden belangrijk is.
kan ik signaalwoorden herkennen.
kan ik signaalwoorden toevoegen en aanpassen in mijn eigen tekst.
kan ik een originele titel bedenken voor mijn biografie.
Zelfstandig werken 3Kader
Zelfstandig werken 3Basis
Doel – middel
Om te, daarmee, waarmee, door middel van
Verklaring / argument
Want, omdat, daarom, vanwege, immers,
Voorwaarde
Als, wanneer, tenzij, in (voor) het geval dat