1 VP AFP Huid en wondgenezing

• newEditor
• AFP
• MBO
• Studiejaar 1

1

huid en wondgenezing

VP

De huid

LEERDOELEN...

• Je vertelt uit welke lagen en structuren de huid bestaat

• Je beschrijft welke vijf functies de huid heeft

• Je vertelt de fasen van de wondgenezing

D2 - de huid als orgaan (bouw)

de huid bestaat uit...

1. bovenin - epitheel (dekweefsel en klierweefsel)

2. midden - bindweefsel

3. onderin - vetweefsel

de huid

1

2

3

de opperhuid (epidermis) is aan de buitenkant te zien...

• het bestaat uit dekcellen

• het is niet overal even dik

• de oorsprong is de kiemlaag

• de uitgroei is de hoornlaag

epidermis

kiemlaag

hoornlaag

oorsprong

uitgroei

de kiemlaag is een levende laag cellen (keratinocyten)...

• bij celdeling schuift de rij omhoog (migratie)

• kiemcellen worden steeds platter

epidermis

kiemlaag

de kiemlaag is een levende laag cellen...

• kiemcellen zijn stamcellen (basale cellen) die zich continu delen

• in de kiemlaag liggen ook andere cellen...

epidermis

1. een melanocyt geeft melanine af, dit beschermt het dna en zorgt voor de huidskleur

2. een Langerhans cel die zorgt voor de afweer

epidermis

1

2

na de 1e migratie vanuit de kiemlaag (stratum basale) ontstaat de stekellaag (stratum spinosum)...

• desmosomen (stekels)

• dikste laag

• versteviging

epidermis

na de 2e migratie ontstaat de korrellaag (stratum granulosum)...

• korrels zijn hoornstof (keratine), waterafstotend

• hyaline (vet) is isolerend

• celkern begint op te lossen

epidermis

na de 3e migratie ontstaat de doorzichtige laag (stratum lucidum)...

• celkern is verwijderd

• extra stevigheid (bij dikke huid: voetzool, handpalm)

epidermis

na de 4e migratie ontstaat de hoornlaag (stratum corneum)...

• cellen (corneocyten) zijn dood

• hebben een platte vorm (plaveiselcellen)

• dakpansgewijs geplaatst

• afschilfering

epidermis

de lederhuid (dermis) verbindt de opperhuid met de vetlaag eronder...

• het bestaat uit vezels (bindweefsel)

• dit zorgt voor rek en stevigheid

dermis

de lederhuid heeft verder...

• bloedvaten

• lymfevaten

• zintuigen

• haarwortels

• talg- en zweetklieren

• witte bloedcellen

dermis

het onderhuids bindweefsel (hypodermis, subcutis) heeft...

• bloedvaten

• vet

hypodermis

D2 - de huid als orgaan (functie)

Bescherming bieden

• tegen uitdroging

• tegen ziektekiemen

• tegen zonlicht

taken

Maken van vitamine D

• uit cholesterol

• UVB nodig

• cholesterol → inactief vitamine D3

taken

Waarneming

• van druk en tast

• van temperatuur

• van pijn

taken

Regelen van de temperatuur

• zweetproductie (of niet)

• uitzetten van bloedvaten (of vernauwen)

• isolatie (door de vetlaag)

taken

D2 - de huid als orgaan (wondgenezing)

• bij een wond is er infectiegevaar

• de huid kan zichzelf herstellen

• dit gebeurt in een aantal stappen (fasen)

wondgenezing

1. bloedstolling

2. infectie voorkomen

3. nieuw weefsel maken

4. herstellen zoals het was

wondgenezing

1

2

3

4

1 stollingsfase (hemostase)

doel: bloedverlies voorkomen

• start direct

• duurt een paar minuten

• een korstje dicht de wond

wondgenezing

prop

2 ontstekingsfase (inflammatiefase) doel: bestrijden van ziektekiemen

• 1 - 3 dagen

• vasodilatatie, cytokinen die WBC aantrekken enz.

• ontstekingsverschijnselen

wondgenezing

prop

3 korrelfase (granulatie fase)

doel: opvullen van de wond met granulatieweefsel 

• angiogenese

• fibroblasten maken collageen

• duurt 3 weken

wondgenezing

4 rijpingsfase (remodellering fase) doel: versterken en organiseren van het nieuwe weefsel

• tot 1 jaar

• vaatjes nemen af

• collageen omzetten in littekens

wondgenezing