Woordsoorten 1 -> ww, lw, bn, zn, vz

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo, mavo
• Leerjaar 1-4

Grammatica - woordsoorten 1

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

DOEL

- Je weet wat woordsoorten zijn

- Je kunt woorden indelen in de volgende woordsoorten:

Grammatica

Bij grammatica gaan we ontleden. Dit kan op twee manieren;

1. Je kunt in een zin alle woorden benoemen. Wij noemen dat woordbenoemen. Denk aan de woordsoorten lidwoord, werkwoord, bijwoord, voorzetsel, ...

2. Je kunt in een zin alle delen van een zin benoemen. Wij noemen dat zinsontleding. Denk aan onderwerp, gezegde, lijdend voorwerp, ...

De aankomende lessen gaan over woordbenoemen.

Filmpje

Bekijk het volgende filmpje waarin

de woordsoorten nog eens

uitgelegd worden.

Welke woordsoort ontbreekt in de zin: Janneke heeft een mooi ____ aan.

A

lidwoord

B

werkwoord

C

zelfstandig naamwoord

D

voorzetsel

Welke woordsoort ontbreekt in de zin: De paarden grazen ___ de wei.

A

bijvoeglijk naamwoord

B

werkwoord

C

zelfstandig naamwoord

D

voorzetsel

Welke woordsoort ontbreekt in de zin: Het ____ meisje kan erg goed zingen.

A

bijvoeglijk naamwoord

B

werkwoord

C

zelfstandig naamwoord

D

voorzetsel

lidwoord (lw)

Er zijn drie lidwoorden:

- de

- het ('t)

- een ('n)

Van een bepaald lidwoord weet je welk voorwerp bedoeld wordt (het boek, de tuin), van een onbepaald lidwoord weet je dat niet (een tafel).

Bepaalde en onbepaalde lidwoorden

De en het zijn bepaalde lidwoorden.

Een is een onbepaald lidwoord.

zelfstandig naamwoord (zn)

Woorden voor:

mensen

dieren

planten/natuurverschijnselen

dingen/gevoel

(eigen) namen

zelfstandig naamwoord

Mensen

docent, meisje, secretaresse, voetballer, bouwvakker, schoonheidsspecialist, bakker...

Dieren

Ezel, lieveheersbeestje, slang, tor, hond, muis, oxelot...

Planten/natuurverschijnselen

Zonnebloem, orkaan, regenbui, zonneschijn, eik, beukenboom...

Dingen/gevoel

Tafel, schrift, fiets, kaasschaaf, geluk, liefde, haat, honger...

(Eigen) namen

Robin, Karel, Mees, Praxis, Amsterdam, Eiffeltoren, Jansen...

zelfstandig naamwoord

- heeft meestal een enkelvoud en een meervoud

(vriend - vrienden)

- kan vaak klein of groot gemaakt worden

(taart - taartje)

- staat vaak met een lidwoord geschreven

(de klas, een boek, het paard)

werkwoord (ww)

- werkwoorden = doe-woorden

- zegt wat iets of iemand doet of overkomt

- past zich aan de zin aan (vervoegen)

STERKE

werkwoorden

hebben de KRACHT om in de verleden tijd van klank te veranderen

ik koop - ik kocht

zij kruipen - zij kropen

ZWAKKE

werkwoorden

de klank blijft in de verleden tijd hetzelfde

ik verf - ik verfde

hij fietst - hij fietste

bijvoeglijk naamwoord (bn)

- vertelt meer over een zelfstandig naamwoord

- het spannende boek

- een spannend boek'

- het boek is spannend

bijvoeglijk naamwoord

- staat meestal in de buurt van een zelfstandig naamwoord

- heeft een korte en een lange vorm

- kent de trappen van vergelijking (grotere - grootste)

stoffelijk

bijvoeglijk naamwoord

- het gouden horloge

- een papieren tas

- de zijden bloemen

- de houten tafel

Gemaakt van een bepaalde 'stof' (materiaal).

werkwoord als bijvoeglijk naamwoord

 (verven) - het geverfde huis

(ontdooien) - de ontdooide maaltijd

(ontwerpen) - het speciaal ontworpen toestel

voorzetsel

Woord dat aangeeft

waar, wanneer of waarom

iets of iemand iets doet

waar

(... de kooi) in, op, achter, voor, naast, boven, onder... 

wanneer

ik appte tijdens de les, ik heb morgen om tien uur een afspraak, vanaf vandaag geldt het nieuwe rooster...

waarom

vanwege de storm blijft de brug dicht, dankzij mijn moeder kwam ik niet te laat

voorzetsel

Vaak staan er nog één of meer woorden tussen het voorzetsel en het woord waar het bij hoort.

Het voorzetsel wordt soms een 'dooswoord' of een 'kastwoord' genoemd (in het filmpje gebruiken ze een 'kooitje').

VOOR de kast, ACHTER de kast, ONDER de kast, TUSSEN de kast.

op de tafel - in de kast - achter het behang

op de houten tafel - na een halve minuut - in de grote groene tent

vast voorzetsel

Bij sommige werkwoorden hoort een voorzetsel dat je niet kunt vervangen: een vast voorzetsel

Het boek bestaat uit zes hoofdstukken

Ik houd van kip met frietjes en appelmoes

Wat hoort bij woordbenoemen?

A

Onderwerp

B

Zelfstandig naamwoord

C

Werkwoordelijk gezegde

D

Persoonsvorm

Wat hoort bij woordbenoemen?

- lidwoord
- zelfstandig naamwoord
- werkwoord
- bijvoeglijk naamwoord
- voorzetsel

A

Zinsdelen

B

Onderwerp

C

Voorzetsel

D

Werkwoordelijk gezegde

Welke woordsoort ontbreekt in de zin: ___ vogels vliegen in de lucht.

A

lidwoord

B

werkwoord

C

zelfstandig naamwoord

D

voorzetsel

Welke woordsoort ontbreekt in de zin: De koeien _____ weer naar buiten.

A

lidwoord

B

werkwoord

C

zelfstandig naamwoord

D

voorzetsel

Wie heeft de code van Showbie al gekregen?

A

lidwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

werkwoord

D

voorzetsel

Wie heeft de code van Showbie al gekregen?

A

lidwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

werkwoord

D

voorzetsel

Wie heeft de code van Showbie al gekregen?

A

lidwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

werkwoord

D

voorzetsel

Wie heeft de code van Showbie al gekregen?

A

lidwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

werkwoord

D

voorzetsel

De brand heeft het oude boerderijtje verwoest.

A

werkwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

bijvoeglijk naamwoord

D

voorzetsel

De brand heeft het oude boerderijtje verwoest.

A

werkwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

bijvoeglijk naamwoord

D

voorzetsel

De brand heeft het oude boerderijtje verwoest.

A

werkwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

bijvoeglijk naamwoord

D

voorzetsel

De brand heeft het oude boerderijtje verwoest.

A

werkwoord

B

zelfstandig naamwoord

C

bijvoeglijk naamwoord

D

voorzetsel

Benoem het onderstreepte woord:
Het kleine meisje loopt naast het pad.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

bijvoeglijk naamwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

werkwoord

Benoem het onderstreepte woord:
Het kleine meisje loopt naast het pad.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

onbepaald lidwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

werkwoord

Benoem het onderstreepte woord:
Het kleine meisje loopt naast het pad.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

onbepaald lidwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

werkwoord

Benoem het onderstreepte woord:
Het kleine meisje loopt naast het pad.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

onbepaald lidwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

bepaald lidwoord

Benoem het onderstreepte woord:
Het kleine meisje loopt naast het pad.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

onbepaald lidwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

bepaald lidwoord

Benoem het onderstreepte woord:
De getrainde jongen rent hard.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

bijvoeglijk naamwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

geen van de genoemde antwoorden

Benoem het onderstreepte woord:
De getrainde jongen rent hard.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

bijvoeglijk naamwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

werkwoord

Benoem het onderstreepte woord:
De getrainde jongen rent hard.

- lidwoord

- zelfstandig naamwoord

- werkwoord

- bijvoeglijk naamwoord

- voorzetsel

A

onbepaald lidwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

bepaald lidwoord

Benoem het onderstreepte woord:
De nieuwe film van Tarantino is spannend.

A

bepaald lidwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

bepaald lidwoord

Benoem het onderstreepte woord:
De nieuwe film van Tarantino is spannend.

A

onbepaald lidwoord

B

voorzetsel

C

zelfstandig naamwoord

D

bepaald lidwoord

Benoem het onderstreepte woord:
De houten lepel wordt bij ons thuis vaak gebruikt.

A

bijvoeglijk naamwoord

B

stoffelijk bijvoeglijk naamwoord

C

D

Benoem het onderstreepte woord:
De nieuwe lepel wordt bij ons thuis vaak gebruikt.

A

bijvoeglijk naamwoord

B

stoffelijk bijvoeglijk naamwoord

C

D

Benoem het onderstreepte woord:
De grote lepel wordt bij ons thuis vaak gebruikt.

A

bijvoeglijk naamwoord

B

stoffelijk bijvoeglijk naamwoord

C

D

Benoem het onderstreepte woord:
De metalen lepel wordt bij ons thuis vaak gebruikt.

A

bijvoeglijk naamwoord

B

stoffelijk bijvoeglijk naamwoord

C

D

Benoem van de volgende werkwoorden of het een sterk of zwak werkwoord is. Lopen

A

Zwak werkwoord

B

Sterk werkwoord

C

D

Benoem van de volgende werkwoorden of het een sterk of zwak werkwoord is. Geven

A

Zwak werkwoord

B

Sterk werkwoord

C

D

Benoem van de volgende werkwoorden of het een sterk of zwak werkwoord is. Wandelen

A

Zwak werkwoord

B

Sterk werkwoord

C

D

Benoem van de volgende werkwoorden of het een sterk of zwak werkwoord is. Wachten

A

Zwak werkwoord

B

Sterk werkwoord

C

D

Benoem van de volgende werkwoorden of het een sterk of zwak werkwoord is. Leven

A

Zwak werkwoord

B

Sterk werkwoord

C

D