Voorbereidingsles Make it Mine: Katoendruk
1 / 37
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
Slide 1 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 2 - Tekstslide
De quiz is een opwarmertje om het thema te introduceren.
Mensen hebben in alle tijden en culturen kleding gebruikt als vorm van expressie. Veel culturen kennen hun eigen patronen en motieven.
Uit welk land komt dit patroon?
Slide 3 - Tekstslide
Indonesië, geweven ruitmotieven.
Slide 4 - Tekstslide
Marokko, geborduurde Kaftan.
Slide 5 - Tekstslide
Peru, fel gekleurde gewoven stof.
Slide 6 - Tekstslide
Japan, kimono met Japanse bloem motieven.
Slide 7 - Tekstslide
Nederland traditionele Spakenburgse klederdracht.
Maar de geruite stof komt van oorsprong uit Indonesië en gebloemde stof komt van oorsprong uit India...
Slide 8 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 9 - Tekstslide
Dit was de kleding van rijke Hollanders 400 jaar geleden.
Hoe zou je de kleuren omschrijven?
De stoffen waren vaak van wol of linnen en effen van kleur. De motieven op de stof waren op de stof geborduurd.
Feestend gezelschap, Isaak Elias, 1629, collectie Rijksmuseum.
Slide 10 - Tekstslide
In de 17de eeuw gingen de Nederlanders steeds meer handel drijven met Azië. In India kochten ze beschilderde katoen. Deze stof: sits, werd erg in de mode omdat de kleuren zo vrolijk en fel waren.
17de eeuwse sits, collectie Rijksmuseum.
Slide 11 - Tekstslide
De stoffen werden door de Verenigde Oostindische Compagnie ingekocht en verscheept naar Nederland.
VOC schepen in de haven van Batavia Oost Indie (Indonesië), Aelbert Cuyp, rond 1650. Collectie Rijksmuseum.
Slide 12 - Tekstslide
Kun je de reis aanwijzen die ze maakten van India naar Nederland?
Wereldkaart van 1649, Willem Blaeu.
Slide 13 - Tekstslide
Van de Indiase stoffen werd van alles gemaakt, van babymutsjes, damesmantels tot tasjes...
Damesjasje, Collectie Rijksmuseum.
Tasje, Collectie Fries Museum.
Babyjasje, Collectie Rijksmuseum.
Slide 14 - Tekstslide
De Indiase sitsen bleven heel mooi van kleur. De stof werd behandeld met buffermelk, rijstnat en veel zonlicht. Deze manier van werken kostte veel tijd, maar daardoor bleef de verf goed zitten.
Kijk maar naar deze stof, die is meer dan 300 jaar oud!
Slide 15 - Tekstslide
Veel sits is met de handgeschilderd, maar om het proces te versnellen werd er ook gewerkt met drukblokken.
Kun je zien waar het blok van is gemaakt?
(hout, houten drukblokken werden ook gebruikt in de kunst en boekdrukkunst: houtgravures)
Slide 16 - Tekstslide
Stoffen importeren uit India was duur, daarom waren Nederlanders heel nieuwsgierig naar de techniek van het katoendrukken. Het duurde even voordat ze die begrepen.
In 1678 werd in Amersfoort de eerste katoendrukkerij van Europa opgericht!
Dat is te lezen in het besluitenboek van het stadsbestuur.
Resolutieboek, Collectie Archief Eemland.
Slide 17 - Tekstslide
Het besluitenboek is met de hand geschreven in oud Nederlands.
Kun jij het jaartal lezen?
Kun je lezen op welke dag de oprichting was?
Collectie Archief Eemland. Slide 18 - Tekstslide
Zo zag een katoendrukkerij eruit.
Wat doen de mensen op de prent?
Slide 19 - Tekstslide
Katoendrukken was zwaar werk. Er werkten ook kinderen mee. Meestal waren ze strijker, de strijker vult de inkt aan en verdeelt deze goed over het kussen.
Dat was kinderarbeid en werd later verboden.
Slide 20 - Tekstslide
Drukblokken zijn in Nederland tot in de 20ste eeuw gebruikt.
Slide 21 - Tekstslide
Maar er werden ook snellere manieren bedacht om stof te bedrukken: drukmachines op stoom of elektriciteit.
Slide 22 - Tekstslide
Tegenwoordig worden drukmachines voor stof aangedreven door computers.
Dat ziet er ongeveer :-) zo uit.
Slide 23 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 24 - Tekstslide
Dit is Nathalie Cassee, de oprichtster van de Katoendrukkerij. Ze heeft in India leren katoendrukken en geeft workshops op scholen.
Slide 25 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 26 - Tekstslide
Bespreek de betekenis van het woord 'patroon'. (kernbegrippen: regelmaat en herhaling.)
Slide 27 - Tekstslide
Als je goed kijkt kun je de 'regels' van een patroon ontdekken.
Welke regelmaat zie jij in dit patroon?
Slide 28 - Tekstslide
Laat leerlingen de 'regels' benoemen die de drukker heeft gebruikt bij het maken van dit patroon.
- Horizontale rijen.
- Per rij meestal dezelfde vorm of 2 vormen die elkaar afwisselen.
- Per rij meestal dezelfde kleur of 2 kleuren die elkaar afwisselen.
Slide 29 - Tekstslide
Laat leerlingen de regels benoemen.
- De 2 motieven zijn verbonden tot een nieuw motief.
- Het nieuwe motief wordt herhaald.
- Dezelfde afstand tussen de motieven.
Slide 30 - Tekstslide
Laat leerlingen de regels benoemen.
- Door 1 motief te herhalen in een cirkel ontstaat een nieuw motief..
Slide 31 - Tekstslide
Laat leerlingen de regels benoemen.
Dit noem je een strooimotief, het lijkt alsof de motieven random in het vlak zijn gezet maar er zijn wel degelijk regels.
- De afstand tussen de motieven is hetzelfde.
- De afstand tussen de verschillende motieven is hetzelfde.
- 2 kleuren zorgen ervoor dat beide motieven opvallen.
Slide 32 - Tekstslide
Laat leerlingen de regels benoemen.
- Werken in banen van links naar rechts.
- In een baan heeft motief dezelfde richting.
- In een baan hebben 2 motieven dezelfde volgorde.
Slide 33 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 34 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 35 - Tekstslide
Hier komt t.z.t. een foto met voorbeelden...
Slide 36 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
Slide 37 - Tekstslide
Deze slide heeft geen instructies
