Leerjaar 1 havo vwo H1.4 Zonder thuis

Zonder thuis

1 / 28
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGodsdienstMiddelbare schoolhavoLeerjaar 1

In deze les zitten 28 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Zonder thuis

Open breed: thuis gaat niet alleen over een huis, maar over veiligheid, vertrouwdheid en ergens mogen zijn.

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat ‘ontheemd zijn’ is. Je kunt uitleggen wat diaspora betekent en welke betekenis dit voor het Joodse volk heeft.

De andere doelen komen terug in de les, maar dit doel is het dragende doel waar de subonderwerpen samen naartoe werken.

Welk woord(en) passen voor jou bij ‘vluchten’ ?

Gebruik de woordenwolk als startpunt: laat leerlingen zien dat thuis meer is dan een huis. Vraag eventueel door op woorden als veiligheid, familie, rust, geur, taal of vrienden.

Wat is een thuis?

  • Een thuis is meer dan een gebouw

  • Het gaat ook om veiligheid, rust en bekende mensen

  • Je thuis kan verbonden zijn met geuren, taal, gewoontes en herinneringen

  • Als dat wegvalt, voel je hoe belangrijk thuis is

Deze slide heeft geen instructies

Ontheemd zijn

Ontheemd zijn betekent dat je niet meer stevig op je eigen plek staat. Je mist de vertrouwde omgeving, de mensen om je heen en het gevoel dat je ergens echt hoort. Je bent dan niet alleen je huis kwijt, maar ook een deel van je houvast.

Leg het beeld van wortels uit: een mens is geen boom, maar kan zich wel geworteld of ontworteld voelen.

Denk mee

Bespreek in tweetallen

  • Wanneer voel jij je echt op je plek?

  • Wat zou jij het meest missen als je plotseling weg moest?

  • Kun je je ergens bevinden en je toch niet thuis voelen?

  • Is thuis vooral een plek, of vooral mensen?

Deze vragen maken het begrip ontheemding persoonlijk en concreet voor 12-jarigen.

Niet alleen bij vluchten

  • Ook zonder oorlog kun je je ontheemd voelen

  • Bijvoorbeeld bij een scheiding of een grote verhuizing

  • Je bent dan wel ergens, maar mist toch vertrouwdheid

  • Zo wordt duidelijk dat ontheemding een diep menselijk gevoel is

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent ‘ontheemd zijn’ het best?

A

Je bent op reis

B

Je voelt je niet meer op je plek

C

Je woont in twee huizen

D

Je bent alleen thuis

Sluit aan bij slides 2-5: ontheemding gaat over verlies van vertrouwdheid en houvast, niet alleen over verhuizen of onderweg zijn.

Wat zou jij het meest missen als je weg moest?

Bespreek dat antwoorden kunnen gaan over familie, vrienden, taal, gewoontes, eigen kamer, huisdier, buurt, school of vertrouwde plekken. Doel: invoelen wat thuis betekent.

Vluchten doe je niet zomaar

  • Mensen vluchten vaak omdat blijven te gevaarlijk is

  • Soms is er oorlog, geweld of vervolging

  • Soms is er honger of een natuurramp

  • Vluchten is meestal een laatste uitweg

Deze slide heeft geen instructies

Redenen om weg te vluchten

  • oorlog en bombardementen

  • geweld door rebellen of soldaten

  • vervolging om geloof, afkomst of mening

  • armoede en gebrek aan toekomst

  • natuurrampen of langdurige droogte

Houd het onderscheid eenvoudig: sommige redenen gaan direct over levensgevaar, andere over overleven en toekomst.

Hoe is het om te vluchten?

Je laat vaak veel achter: spullen, school, vrienden, familie en gewone gewoontes. Onderweg is er onzekerheid: waar kom je terecht, ben je veilig, mag je blijven? Vluchten verandert het dagelijks leven helemaal.


Lezen

  • blz. 26: Alles verandert 1e alinea

  • blz. 27: Ontworteld

  • Blz. 28: Gevlucht

Verbind met de bron over Amadou en met de tekst dat je huis verlaten ook een deel van jezelf verlaten is.

Stel je voor

  • Je moet vandaag nog weg uit je huis

  • Je mag maar weinig meenemen

  • Je weet niet waar je vannacht slaapt


Bespreek in tweetallen:

  • Wat lijkt jou dan het moeilijkst?

  • Wat zou jij als eerste missen?

Hoewel dit vragen zijn, blijven ze inhoudelijk gericht op invoelen in de ervaring van vluchten, zoals door de gebruiker gevraagd.

Waarom vluchten mensen meestal?

A

Voor avontuur

B

Voor vakantie

C

Omdat blijven te gevaarlijk is

D

Om iets nieuws te zien

Toetst de kern van slides 6-11: vluchten is meestal een laatste uitweg, niet een vrije keuze.

Vul de juiste woorden in

Mensen vluchten vaak omdat blijven te gevaarlijk is. Onderweg is er veel onzekerheid en laat je vaak je school, vrienden of familie achter. Voor veel mensen is vluchten een laatste uitweg.

vluchten
onzekerheid
school
uitweg
vakantie
rust
werk
keuze
verhuizing

De woorden komen rechtstreeks uit de behandelde slides over vluchten en de ervaring onderweg.

Openstaan voor een ander

  • Hoe kun jij merken dat iemand nieuw en onzeker is?

  • Wat helpt meer: vriendelijk kijken, helpen of echt tijd geven?

  • Hoe kun je iemand laten voelen: jij hoort erbij?

  • Wanneer vind jij openstaan voor een ander moeilijk?

Koppel dit aan de godsdienstige invalshoek: menswaardigheid, gastvrijheid en naastenliefde zonder die woorden te zwaar te maken.

Wat mag het jou kosten?

Bespreek in tweetallen:

  • Zou jij ruimte willen delen met mensen die gevlucht zijn?

  • Zou jij tijd geven om iemand te helpen?

  • Zou hulp ook geld mogen kosten?

  • Waar ligt voor jou een grens?

Laat de morele spanning staan: helpen is waardevol, maar leerlingen mogen ook nadenken over grenzen en eerlijkheid.

Hoe kun jij iemand laten voelen: jij hoort erbij?

Laat leerlingen concreet denken aan kleine daden: groeten, naast iemand zitten, uitleg geven, samen spelen, helpen met taal, uitnodigen. Koppel aan erbij horen.

Hoeveel zou jij willen geven om vluchtelingen te helpen?

1

Tijd

2

Ruimte

3

Geld

4

Meerdere dingen

Deze slide heeft geen instructies

Lezen

blz. 30

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent diaspora?

Diaspora betekent letterlijk verstrooiing. Het woord gebruik je voor een volk of groep die verspreid over verschillende landen leeft, terwijl het gevoel van herkomst en verbondenheid blijft bestaan.

Deze slide heeft geen instructies

De Joodse diaspora

  • Na de verwoesting van de tempel in Jeruzalem in het jaar 70 raakten Joden verspreid

  • Ze gingen wonen in verschillende landen en steden

  • Toch bleven ze vasthouden aan geloof, gewoontes en tradities

  • Zo bleef hun identiteit bestaan, ook zonder één eigen land

Gebruik dit als voorbeeld van diaspora, niet als volledige geschiedenisles.

Thuis zonder thuisland

Mensen in een diaspora kunnen zich toch met elkaar verbonden voelen. Dat kan door taal, geloof, feesten, eten, verhalen en herinneringen. Een thuis is dan niet één plek, maar leeft verder in mensen en gemeenschappen.

Verbind hier met de uitspraak van Naema Tahir: 'Ik wortel in mensen.'

Welke inhoudelijke beteknis heeft diaspora?

A

Een heilige plaats

B

Een tijdelijke reis

C

Een verspreid levende groep

D

Een nieuw vaderland

Gebaseerd op slides 14-16: verspreid leven over meerdere landen, maar verbonden blijven met herkomst en identiteit.

Vul de begrippen in

Diaspora betekent verstrooiing. Mensen leven dan verspreid over verschillende landen, maar blijven verbonden door taal, geloof en herinneringen. Zo kan een thuis blijven bestaan zonder één thuisland.

verstrooiing
landen
geloof
thuis
verhuizing
huizen
school
werk

Verankert de kernwoorden uit de diasporaslides in een betekenisvolle context.

Wat neem jij mee uit deze les?

Reflectievraag zonder fout antwoord. Laat leerlingen kiezen wat is blijven hangen: ontheemding, vluchten, openstaan, diaspora of thuisgevoel.

Welk deel hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Gebruik dit als afsluitende metacognitieve check. Mogelijke antwoorden: het verhaal van Amadou, de voorbeelden, de nadenkvragen of de vergelijking met thuis.

Begrippen

thuis - de plek en het gevoel van veiligheid, vertrouwdheid en verbondenheid

ontheemd - het gevoel dat je niet meer echt op je eigen plek bent

vluchten - weggaan omdat blijven te gevaarlijk of onmogelijk is

vluchteling - iemand die zijn land verlaat om veiligheid te zoeken

diaspora - verstrooiing, een verspreid levende groep mensen die verbonden blijft met haar herkomst

vaderland - het land waar je geboren bent en waarmee je je diep verbonden kunt voelen

Deze slide heeft geen instructies