Academische woordenschat
Academische woordenschat
Lesdoelen
Je leert …
… wat academische woordenschat is en waarom die belangrijk is voor schoolse en hogere studies. (LPD 8)
… strategieën herkennen om de betekenis van onbekende academische woorden te achterhalen (context, woorddelen, andere talen, opzoeken). (LPD 11, 10)
… academische woorden begrijpen en correct interpreteren in een korte informatieve tekst. (LPD 1, 2)
Hoeveel woorden kent het Nederlands?
Het Nederlands bevat volgens het WNT zo’n 400.000 woorden, maar het groot Van Dale telt er 250.000. Door samengestelde woorden lijkt het aantal echter bijna oneindig!
Samengestelde woorden
Niet elk mogelijk woord staat in het woordenboek. Door combinaties als ‘gitaarhersteller’ kan je steeds nieuwe woorden maken. Dit proces heet ‘recursief’ en is theoretisch eindeloos.
Woordenkennis groeit met de jaren
Van peuter tot volwassene
Voortdurende groei
Een 2-jarige kent ongeveer 200 woorden, een 12-jarige 16.000 en een 18-jarige zo’n 30.000. Er zijn grote individuele verschillen.
Je groeit levenslang in je woordenschat. Nieuwe teksten blijven je verrassen met onbekende woorden.
Wat als je een woord niet begrijpt?
Het is normaal dat je onbekende woorden tegenkomt. Gelukkig zijn er verschillende manieren om hun betekenis te achterhalen.
Vijf technieken om nieuwe woorden te ontcijferen
Negeer het woord:
Soms is het snel duidelijk dat je de kern verstaat, ook al begrijp je een bepaald woord niet. Op die momenten kan je de lexicale denotatie gewoon negeren.
Zoals in de vorige zin: ook al weet je niet wat ‘lexicale denotatie’ is, toch begrijp je wellicht perfect wat deze alinea duidelijk wil maken: soms kan je perfect verder lezen en je niet laten hinderen door de onbekende vorm.
Leid de betekenis af uit de context
Soms kan je de denotatie deriveren uit de context. De ‘denotatie deriveren uit de context’?
Klinkt ingewikkeld, maar misschien struikelde je er niet over omdat je doorhad dat de eerste zin gewoon de tussentitel herhaalt met moeilijkere woorden. In dat geval begrijp je vanuit de context wat er staat. ‘Denotatie’ is ‘betekenis’ en ‘deriveren’ is ‘afleiden’.
Soms lukt dat ook niet: als je niet weet wat ‘context’ betekent bijvoorbeeld. Dan begrijp je niet dat hier wordt bedoeld dat je de betekenis mogelijk kan afleiden uit de tekst rondom je woord, of de situatie waarin het woord gebruikt wordt.
Leid de betekenis af uit de onderdelen
Ken je het woord ‘anti-intellectualistisch’ niet, maar weet je wel dat ‘anti’ ‘tegen’ betekent (anti -Amerikaans, anticlimax, antiheld), ‘intellectualistisch’ verwant is met ‘intelligent’, en ‘isch’ wijst op een bijvoeglijke naamwoord?
Dan kan je wel bedenken dat ‘anti-intellectualistisch’ zoiets betekent als ‘wat tegen al te intelligente zaken is’. Dat is niet de exacte betekenis, maar het is voldoende om de kern te vatten.
Leid de betekenis af vanuit de overeenkomsten met andere talen
Het Nederlands heeft meerdere leenwoorden
· voorbeelden uit het Frans: generen, trottoir, nuance, café, garage, ordinair of persiflage
· voorbeelden uit het Engels: checklist, boycotten, browsen, chatten, een baby
· voorbeelden uit het Duits: überhaupt, schlager, aha-erlebnis, spielerei, sowieso, schmink
Zoek de betekenis op
Van Dale
Oefeningen: de eerste 40 woorden
Maak per 2 oefening 1. We verbeteren klassikaal.