(P1) Les 3: Breedte- en Lengtegraden

• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1-6

Titel van de les

 Breedte- en Lengtegraden

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   
   
2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   
   
3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   
   
4. Evaluatie:
   Afsluiting

Startklaar

Startklaar (3 min)

Docent begroet leerlingen, instrueert alle leerlingen om startklaar te zijn en legt materialen klaar.

Leerlingen zorgen ervoor dat zij alle benodigde spullen op tafel hebben, jas uit, mobiel in tas. (Zorg voor een nette en georganiseerde ruimte.)

              Startklaar

• Op je plek zitten 
• Telefoon is thuis of in de kluis 
  
• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

Was jij startklaar?

Mobiel afwezig

Startklaar zitten.

        Programma

• Welkom
• Afspraken
• Overzicht periode planner
• Instructie les 3
• Verwerking les 3
• Huiswerk
• Afsluiting

Overzicht Periode 1

• Thema: Kaarten en rampen
• Benodigde lesmaterialen: DeGeo, LessonUp, Quizlet en JDW- Map                                                                          

Week 1	Week 2	Week 3	Week 4	Week 5	Week 6	Week 7	Week 8	Week 9	Week 10	Week 11
Les 1: Kaarten en plattegrond	Les 2: Kaart elementen en schaal niveau	Les 3: Breedte- en lengte graden	Les 4: Kaart lezen thematische kaart	SO	Les 5: Opbouw van de aarde	Les 6: Eigen-schappen aardplaten	Les 7: Vulkanisme	SO	Herhaling	PW
l

           Instructie

<b>Checklist:
</b><div><ul><li>Interactieve uitleg (responsief): wisbordjes, LessonUp check-vragen, Cornell-methode.
</li><li>Een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren.
</li><li>Meertaligheid functioneel inzetten.
</li><li>Iedereen bij de les betrekken.</li></ul></div>

Aantekeningen maken in je JDW - map

Vragen beantwoorden op LessonUp

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

Waar ging de vorige les over?

2. Voorkennis activeren

De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 

Terugblik (Soort kaart)

Overzichtskaart

Thematische kaart

Plattegrond

Topografische kaart

Terugblik (Soort kaart)

Overzichtskaart

Thematische kaart

Plattegrond

Topografische kaart

Terugblik (wat mist)

Titel

Schaal

Legenda

Noordpijl

Vorige les

Terugblik

      Lesdoel

Vandaag gaan we leren over belangrijke lijnen op de wereldkaart, zoals de Evenaar, de Noordpoolcirkel, de Zuidpoolcirkel, de Kreeftskeerkring, de Steenbokskeerkring, en de nulmeridiaan. 

Ook gaan we ontdekken wat de termen noorderbreedte, zuiderbreedte, oosterlengte en westerlengte betekenen en hoe je deze op de kaart kunt vinden.

Het lesdoel (2 min) 

Docent benoemt het lesdoel en bespreekt kort wat de leerlingen zullen leren en waarom dit belangrijk is.

Leerlingen luisteren naar de leerdoelen en krijgen een duidelijk beeld van wat er van hen verwacht wordt tijdens de les. Uitleg van leerdoelen, korte discussie over belang van de leerdoelen

      Topografie

Deze periode leer je het onderstaande:

7 continenten

De zeven continenten:
<div><ul><li>Azië
</li><li>Afrika
</li><li>Noord-Amerika
</li><li>Zuid-Amerika
</li><li>Antarctica
</li><li>Europa
</li><li>Oceanië (of Australië)&nbsp;</li></ul></div>

Het lesdoel (2 min) 

Docent benoemt het lesdoel en bespreekt kort wat de leerlingen zullen leren en waarom dit belangrijk is.

Leerlingen luisteren naar de leerdoelen en krijgen een duidelijk beeld van wat er van hen verwacht wordt tijdens de les. Uitleg van leerdoelen, korte discussie over belang van de leerdoelen

world-geography-games.com

Voorkennis

1. De leerlingen weten wat een evenaar is.

2. De leerlingen weten wat Noord- en Zuidpool zijn.

3. De leerlingen weten wat de windrichtingen zijn.

Welke voorkennis is nodig voor het doel.
Controleer of de leerlingen deze voorkennis beheersten door het stellen van Controle van Begrip vragen

           Instructie

<b>Checklist:
</b><div><ul><li>Interactieve uitleg (responsief): wisbordjes, LessonUp check-vragen, Cornell-methode.
</li><li>Een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren.
</li><li>Meertaligheid functioneel inzetten.
</li><li>Iedereen bij de les betrekken.</li></ul></div>

4. Inclusieve didactiek

De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.

De wereld in vieren

Noordwest

Noordoost

Zuidwest

Zuidoost

Noordwest

Noordoost

Zuidwest

Zuidoost

Breedtegraad

Lengtegraad

Breedteligging

Breedteligging = afstand tot de evenaar in graden (°) 

Evenaar is 0° en de polen (noordpool / zuidpool) is 90°.

De evenaar verdeelt de aarde in twee delen.

• Noordelijk halfrond: noorderbreedte (N.B.) 

        = van evenaar tot Noordpool.

• Zuidelijk halfrond: zuiderbreedte (Z.B.) 

        = van evenaar tot Zuidpool.  

Lengteligging

Lengteligging = afstand tot de nulmeridiaan in graden (°).

De lijn van de Noordpool naar de Zuidpool (via Greenwich bij Londen) = nulmeridiaan

Nulmeridiaan verdeelt de aardbol in twee helften:

• Oostelijk halfrond: oosterlengte (O.L.)
• Westelijk halfrond: westerlengte (W.L.)

 

Breedtegraad

van 0 naar 90 graden

0 graden = evenaar

Lengtegraad

van 0 naar 180 graden

0 graden = nulmeridiaan

Evenaar ( 0 graden breedte)

Noordelijk halfrond

Zuidelijk halfrond

Noordpool ( 90 graden noorderbreedte)

Zuidpool ( 90 graden zuiderbreedte)

Coördinaten Nederland

De geografische coördinaten van Nederland liggen ongeveer tussen 50° en 54° noorderbreedte en 3° en 7° oosterlengte

Coördinaten Mexico

Mexico · Breedtegraad (latitude): 23.634501. Lengtegraad (longitude): -102.552784

De Evenaar verdeelt de aarde in twee helften.
Geef aan welke twee helften dit zijn.

Noordelijk halfrond en zuidelijk halfrond.

   Kleine afsluiting

Exit ticket

Breedtegraad	Lengtegraad
Evenaar	Nulmeridiaan
Noorderbreedte	Oosterlengte
Zuiderbreedte	Westerlengte

Kleine lesafsluiting (5 min) 

Docent controleert begrip door opdrachten of vragen die de begrippen en vaardigheden van het lesdoel toetsen.

Leerlingen werken zelfstandig of in een groepje aan opdrachten, kunnen vragen stellen aan de docent maar werken grotendeels zelfstandig.

Controle van begrip vragen

           Begrippen
           uit deze les

Breedtegraad

Evenaar

Noorderbreedte

Zuiderbreedte

Lengtegraad

Nulmeridiaan

Oosterlengte

Westerlengte

Horizontale lijn op een kaart of globe, bijvoorbeeld de evenaar.

Ligging ten zuiden van de evenaar.

Ligging ten noorden van de evenaar.

Lijn die de aarde in een noordelijk en zuidelijk deel verdeelt.

Verticale lijn op een kaart of globe, bijvoorbeeld de nulmeridiaan.

Lijn die de aarde verdeelt in oost en west; loopt door Greenwich.

Ligging ten oosten van de nulmeridiaan.

Ligging ten westen van de nulmeridiaan.

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

retrieval practice

https://quizlet.com/nl/1071674812/periode-1-flash-cards/?i=1fo1jg&x=1jqt

Retrieval practice (10 min)

Docent geeft de leerlingen de tijd om zelf te oefenen met de lesstof en biedt ondersteuning indien nodig.

Leerlingen oefenen zelf met de lesstof door begrippen te oefenen met Quizlet, flashcards te maken en zichzelf te overhoren of topografie spellen online te doen.

Quizlet, flashcards maken, zichzelf overhoren, topografie spellen online

quizlet.com

      Grote afsluiting

Vandaag gaan we leren over belangrijke lijnen op de wereldkaart, zoals de Evenaar, en de nulmeridiaan.

Ook gaan we ontdekken wat de termen noorderbreedte, zuiderbreedte, oosterlengte en westerlengte betekenen en hoe je deze op de kaart kunt vinden.

Terugkijk op de leerdoelen

Checklist:

Zijn de leerdoelen behaald?

Les in context plaatsen van de periode

Het leren en het gedrag samen evalueren

Vooruitblikken adhv JdW-planner  

        Huiswerk plannen

Lees paragraaf 1.3

Maak par. 1.3 opdracht 1, 2 en 3

Zelf aan de slag

Opgave 1
De Evenaar verdeelt de aarde in het noordelijk en zuidelijk halfrond. Ten noorden van de Evenaar ligt de … 1 … (Noordpoolcirkel / Zuidpoolcirkel), terwijl ten zuiden van de Evenaar de … 2 … (Kreeftskeerkring / Steenbokskeerkring) ligt. De nulmeridiaan loopt door … 3 … (Greenwich / Parijs) en verdeelt de aarde in ooster- en westerlengte.

1: Noordpoolcirkel

2: Steenbokskeerkring

3: Greenwich

Zelf aan de slag

Opgave 2
De breedtegraad van 23,5° N staat bekend als de … 1 … (Kreeftskeerkring / Steenbokskeerkring), terwijl de breedtegraad van 23,5° Z wordt genoemd de … 2 … (Noordpoolcirkel / Steenbokskeerkring). Deze breedtegraden markeren de grenzen van de tropische klimaatzones. De nulmeridiaan verdeelt de aarde in … 3 … (noorderbreedte en zuiderbreedte / oosterlengte en westerlengte).

1: Kreeftskeerkring

2: Steenbokskeerkring

3: oosterlengte en westerlengte

Zelf aan de slag

Opgave 3

De … 1 … (Evenaar / Noordpoolcirkel) is de breedtegraad die precies midden tussen de polen ligt. Op de nulmeridiaan wordt de aarde verdeeld in … 2 … (noorder- en zuiderbreedte / ooster- en westerlengte), terwijl de breedtegraad van 66,5° Z bekendstaat als de … 3 … (Zuidpoolcirkel / Kreeftskeerkring).

1: Evenaar

2: ooster- en westerlengte

3: Zuidpoolcirkel

Zelf aan de slag

Opgave 5

De Evenaar en de nulmeridiaan zijn belangrijke referentielijnen op de wereldkaart.

- Neem de Evenaar over op het antwoordblad en zet erachter welke    

   breedtegraden ten noorden en ten zuiden van de Evenaar liggen.

- Neem de nulmeridiaan over op het antwoordblad en zet erachter in welke 

   twee lengtegraden deze de aarde verdeelt.

Evenaar: Noordelijke en zuidelijke breedtegraden liggen respectievelijk ten noorden en ten zuiden van de Evenaar.

Nulmeridiaan: Verdeelt de aarde in oosterlengte en westerlengte.

Zelf aan de slag

Opgave 6

De breedtegraad van de Noordpoolcirkel en de breedtegraad van de Kreeftskeerkring hebben verschillende klimatologische kenmerken.

- Neem de Noordpoolcirkel over op het antwoordblad en zet erachter welke 

   klimaatzone hiermee geassocieerd wordt.

- Neem de Kreeftskeerkring over op het antwoordblad en zet erachter welke 

   klimaatzone hiermee geassocieerd wordt.

Noordpoolcirkel: Geassocieerd met de polaire klimaatzone.

Kreeftskeerkring: Geassocieerd met de tropische klimaatzone.

Zelf aan de slag

Opgave 7

Noorderbreedte en zuiderbreedte worden gebruikt om de locatie op de aarde te bepalen.

- Neem noorderbreedte over op het antwoordblad en zet erachter welk 

   halfrond hiermee bedoeld wordt.

- Neem zuiderbreedte over op het antwoordblad en zet erachter op welk 

   halfrond dit betrekking heeft.

Noorderbreedte: Bevindt zich op het noordelijk halfrond.

Zuiderbreedte: Bevindt zich op het zuidelijk halfrond.

Zelf aan de slag

Opgave 8

De oosterlengte en westerlengte verdelen de aarde in twee helften.

- Neem oosterlengte over op het antwoordblad en zet erachter in welk deel 

   van de wereld (oost of west van de nulmeridiaan) deze ligt.

- Neem westerlengte over op het antwoordblad en zet erachter in welk deel 

   van de wereld (oost of west van de nulmeridiaan) deze ligt.

Oosterlengte: Ligt ten oosten van de nulmeridiaan.

Westerlengte: Ligt ten westen van de nulmeridiaan.

Exit ticket

Waar ging de les over?

8. Afsluiting

De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Exit Ticket
Hoe goed heb je de les begrepen?

😒🙁😐🙂😃

Eindslide

Vragen?