Grammatica zinsdelen oktober 2025

Kun jij het raadsel oplossen?

Hoe kan je door alleen op te tellen met acht achten duizend maken?

8 8 8 8 8 8 8 8

Je mag op het bord schrijven...

888 + 88 + 8 + 8 + 8 = 1000

1 / 156

Slide 1: Slide

newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

In deze les zitten 156 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Lesduur is: 59 min

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Kun jij het raadsel oplossen?

Hoe kan je door alleen op te tellen met acht achten duizend maken?

8 8 8 8 8 8 8 8

Je mag op het bord schrijven...

888 + 88 + 8 + 8 + 8 = 1000

Welkom

Nederlands

Welkom

Nederlands

Schrift en pen op tafel.

Geen schrift?

Haal een blaadje

Morgen is ALLES in orde!

Wat gaan we doen?

- Voorstelmail voor je mentor - checken

- Nieuw onderdeel

- Voorkennis

- Uitleg -> opdrachten

- Huiswerk

Wat heb je nodig?

Schrift

Pen

In de komende periode gaan we bezig met

grammatica - zinsdelen.

Welke zinsdelen ken jij?

Noem alleen de na(a)m(en).

Zinsdelen

De komende periode gaan we herhalen:

- Persoonsvorm (PV)
- Verdelen in zinsdelen
- Werkwoordelijk Gezegde (WG)
- Onderwerp (O)
- Lijdend Voorwerp (LV)
- Meewerkend Voorwerp (MV)
- Bijwoordelijke Bepaling (BWB)

Leerdoelen:
- Je kent de regels waarmee je de zinsdelen kunt opzoeken
- Je kunt de regels waarmee je de zinsdelen kunt opzoeken toepassen

Hoe kun je de persoonsvorm in een zin vinden?

Noem twee manieren.

Gebruik steeds beide manieren om de pv te vinden.

1. De directeur kocht vorige week een nieuw pak.

2. Welke schoenen heeft hij bij het nieuwe pak gekocht?

3. Waarom moest hij een nieuw pak kopen?

4. Hij zal binnenkort een presentatie moeten geven.

Persoonsvorm

Als een zin begint met een vraagwoord dan is dat woord GEEN persoonsvorm!

Gebruik ALTIJD de tijdproef!

- Waarom ga je naar de dokter?

- Hoe laat gaat de trein?

- Waarom heb jij je winterjas al aan?

Persoonsvorm

Persoonsvorm = PV -> Belangrijk om te kunnen vinden als je wilt ontleden in zinsdelen.

Twee manieren:

1. Maak een vraagzin -> PV komt vooraan te staan.

Deze manier geeft niet altijd het juiste antwoord.

2. Zet de zin in een andere tijd -> PV verandert van tijd

Mijn lieve zusje heeft een pop gekregen -> Mijn lieve zusje HAD een pop gekregen.

HEEFT verandert in HAD -> HEEFT = PV

Wat is de persoonsvorm?

Dit jaar zullen de vertraagde treinen weer volgens de gangbare dienstregeling rijden.

gangbare

vertraagde

zullen

rijden

Wat is de persoonsvorm?

Saar vertelde ons enthousiast over de vakantie naar Zeeland.

Wat is de persoonsvorm?

Waarom maak je jouw huiswerk niet tijdens de les?

Zinsdelen

Alles wat VOOR de persoonsvorm staat/kan staan is één zinsdeel.

Probeer te puzzelen met de zin.

Wat kan allemaal voor de persoonsvorm staan?

De aardige man heeft een boek gekocht -> HEEFT = PV

De aardige man | heeft | een boek | gekocht

Post-its

Door een val van de trap heeft Anke haar voet bezeerd

Wat is de persoonsvorm?

Door een val van de trap heeft Anke haar voet bezeerd.

Heeft | Anke | haar voet | bezeerd | door een val van de trap?
Anke | heeft | door een val van de trap haar voet bezeerd.
Haar voet | heeft | Anke |door een val van de trap | bezeerd.
Door een val van de trap | heeft | Anke haar voet bezeerd.
Bezeerd | heeft | Anke | haar voet | door een val van de trap.

Maak 5 nieuwe zinnen met dezelfde woorden en schrijf ze op.

Je mag alleen de volgorde veranderen.

Hoeveel zinsdelen heeft deze zin?

Door een val van de trap heeft Anke haar voet bezeerd.

Huiswerk

Bekijk het uitlegfilmpje

https://www.youtube.com/watch?v=MbcMTBXNpbY

Schrijf de vijf zinnen over in je schrift. Verdeel de zinnen in zinsdelen en benoem alle zinsdelen.

Welkom

Nederlands

Schrift en pen op tafel.

Planning

Herhaling van de laatste les
Check - wat weet je nog?
Bespreken huiswerk
Nieuw onderwerp
Aan de slag / cijfers terug

Woensdag heeft Jill in de stad een leuke rondleiding gegeven aan haar ouders.

- Schrijf de zin over

- Onderstreep de persoonsvorm

- Zet strepen tussen de zinsdelen

Stappenplan ontleden

Bepaal ALTIJD eerst wat de persoonsvorm is.
Het stuk dat VOOR de pv staat is ALTIJD één zinsdeel.
Alles wat je voor de pv kunt zetten, is één zinsdeel.

Wat hebben we gisteren gedaan?

Door een val van de trap heeft Anke haar voet bezeerd.

Door een val van de trap | heeft | Anke haar voet bezeerd.
Heeft | Anke haar voet bezeerd door een val van de trap?
Anke | heeft | door een val van de trap haar voet bezeerd.
Haar voet | heeft | Anke door een val van de trap bezeerd
Bezeerd | heeft | Anke | haar voet | door een val van de trap.

Huiswerkblaadje

1. Johathan en zijn broer zijn op vakantie geweest naar Albanië

a. Laat zien hoe je de persoonsvorm in de bovenstaande zin kunt vinden.

Schrijf de zin twee keer op!

Je kunt namelijk twee manieren gebruiken.

b. Welke manier is de beste manier?

Probeer uit te leggen waarom.

Huiswerkblaadje

2. Noteer de persoonsvormen uit de onderstaande zinnen in je schrift.

a. De meiden hebben een cake gebakken.

b. Wanneer moet het huiswerk worden gemaakt?

c. Hoeveel cola heb jij op het feestje gedronken?

d. Bakt jouw moeder iedere week zelf pizza’s?

e. De verjaardag van mijn oma wordt gehouden in een zaaltje.

Maak deze opdracht in je schrift

3. Neem zin a, b en c over in je schrift.

· Zet onder de persoonsvorm een streep

· Verdeel iedere zin in zinsdelen -> zet strepen tussen de zinsdelen.

a. Mijn zus heeft vanmorgen een heerlijk brood gebakken voor mijn oma.

b. In het midden van de week is onze buurman gestruikeld over een loszittende steen.

c. De schoolleiding heeft afgelopen maandag een heerlijke slagroomtaart gegeven aan de beste docent van Reggesteyn.

Maak opdracht 3 in je schrift

Bespreken opdracht 3

Wat is het WG in de zin?

De jongens hebben hun strafwerk tijdens het laatste uur moeten maken.

moeten maken

hebben maken

hebben moeten maken

hebben moeten

Wat is het werkwoordelijk gezegde (wg) in de zin?

Tijdens de online les viel de verbinding steeds weg.

viel

viel de verbinding weg

viel de verbinding steeds weg

viel weg

Werkwoordelijk gezegde (WG)

PV + overige WW
Bij scheidbare werkwoorden hoort het scheidbare deel er ook bij.

Ik keek mijn antwoorden na.

WG = kijk NA -> NAkijken

Wat is het werkwoordelijk gezegde (WG) in de zin?

De leerlingen hebben de toets tijdens het vorige uur gemaakt.

leerlingen hebben gemaakt

hebben gemaakt

hebben tijdens het vorige uur gemaakt

hebben de toets gemaakt

Wat is het werkwoordelijk gezegde (wg) in de zin?

Tijdens de online les viel de verbinding steeds weg.

viel

viel de verbinding weg

viel de verbinding steeds weg

viel weg

Wat is het WG in de onderstaande zin?

In de vakantie zouden we naar Oostenrijk gaan met de auto.

Welke vraag moet je stellen om het onderwerp in de zin te vinden?

Onderwerp (O)

Om het onderwerp te vinden, moet je eerst het volgende hebben gedaan/opgezocht:

PV opzoeken - het ww dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.
Verdelen in zinsdelen - alles wat voor de pv kan staan is 1 zinsdeel.
WG bepalen - PV + overige werkwoorden in de zin

Als je nummer 1 t/m 4 hebt gedaan, stel je de vraag:
Wie (1)/wat(2) + WG + O
Het antwoord op deze vraag is het onderwerp.

In de vakantie | heeft | Josanne | een konijn | gekregen.
PV = heeft WG = heeft gekregen
Wie heeft gekregen? Josanne -> Josanne = O

Wat is het onderwerp in de onderstaande zin?

Lisa heeft een nieuwe broek gekocht.

Lisa

heeft

een nieuwe broek

gekocht

Johan en Aniek hebben gisteren een nieuwe auto gekocht in de stad.

Benoem de zinsdelen

1. Persoonsvorm = PV

2. Werkwoordelijk gezegde - WG

3. Onderwerp - O

Aan de slag met een opdracht

Blad met opdrachten

- Onderstreep de PV

- Verdeel in zinsdelen

- Geef WG aan

- Wat is het O?

Welkom

Nederlands

Schrift en pen op tafel.

Planning

Herhaling van de vorige les
Check - wat weet je nog?
Iets nieuws!
Aan de slag
Terugkijken op de les

Onderwerp (O)

Om het onderwerp te vinden, moet je eerst het volgende hebben gedaan/opgezocht:

PV opzoeken - het ww dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.
Verdelen in zinsdelen - alles wat voor de pv kan staan is 1 zinsdeel.
WG bepalen - PV + overige werkwoorden in de zin

Als je nummer 1 t/m 4 hebt gedaan, stel je de vraag:
Wie (1)/wat(2) + WG + O
Het antwoord op deze vraag is het onderwerp.

In de vakantie | heeft | Josanne | een konijn | gekregen.
PV = heeft WG = heeft gekregen
Wie heeft gekregen? Josanne -> Josanne = O

Johan en Aniek hebben gisteren een nieuwe auto gekocht in de stad.

Benoem de zinsdelen

1. Persoonsvorm = PV

2. Werkwoordelijk gezegde - WG

3. Onderwerp - O

Wat is het onderwerp in de onderstaande zin?

Ga weg!

Gebiedende wijs

Zinnen die in de gebiedende wijs staan, zijn vaak een opdracht, gebod of bevel. Er staat vaak een uitroepteken achter.

Een zin in de gebiedende wijs heeft nooit een onderwerp.

De persoonsvorm staat bij de gebiedende wijs op de eerste plek in de zin.

Ga weg!
Stop!
Ren voor je leven!

In de gebiedende wijs staat geen onderwerp. Het onderwerp is weggelaten.

Ga (jij) weg.
Stop (jij).
Ren (jij) voor je leven.

Wat is het onderwerp in de onderstaande zin?

Maak de macaroni warm in de magnetron.

Maak

de macaroni

warm

er is geen onderwerp

Wat is het lijdend voorwerp?

Lisa heeft met haar moeder een nieuwe broek gekocht in de stad.

Lisa

met haar moeder

een nieuwe broek

in de stad

Lijdend Voorwerp (LV)

Om het lijdend voorwerp te vinden, moet je eerst het volgende hebben gedaan/opgezocht:

PV opzoeken - het ww dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.
Verdelen in zinsdelen - alles wat voor de pv kan staan is 1 zinsdeel.
WG bepalen - PV + overige werkwoorden in de zin
O bepalen - Wie(1)/wat(2) + WG

Als je nummer 1 t/m 4 hebt gedaan, stel je de vraag:
Wat(1)/wie(2) + WG + O
Het antwoord op deze vraag is het lijdend voorwerp.
In de vakantie | heeft | Josanne | een konijn | gekregen.
PV = heeft WG = heeft gekregen
Wie heeft gekregen? Josanne -> Josanne = O
Wat heeft Josanne gekregen? -> een konijn = LV

Welke vraag moet je stellen om het lijdend voorwerp in de zin te vinden?

1. Typ de zin hiernaast over. 2. Zet strepen tussen de zinsdelen. 3. Noteer onder de zin ieder zinsdeel: pv = wg = o = lv =

De jongens hebben de boeken gisteren ingeleverd.

Welk antwoord is juist bij de onderstaande zin?

Gisteren hebben de meiden uit klas drie een broodje kroket gegeten.

o = de meiden uit klas drie lv = een broodje

o = de meiden uit klas drie lv = een broodje kroket

o = de meiden lv = een broodje kroket

o = een broodje lv = de meiden

Aan de slag

Twee keuzes:

Je bekijkt het uitlegfilmpje van het LV, daarna maak je de opdrachten.
Je gaat zelfstandig aan de slag met de opdrachten.
Je doet mee met de opdrachten - NUI - bespreekt ze stap voor stap

Welkom

Nederlands

Planning

Herhaling
Bespreken opdrachten
Aan de slag met opdrachten
Uitleg voor morgen

In de vakantie heeft Josanne aan haar broertje een konijn gegeven

Meewerkend Voorwerp (MV)

Om het meewerkend voorwerp te vinden, moet je eerst het volgende hebben gedaan/opgezocht:

PV opzoeken - het ww dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.
Verdelen in zinsdelen - alles wat voor de pv kan staan is 1 zinsdeel.
WG bepalen - PV + overige werkwoorden in de zin
O bepalen - Wie(1)/Wat(2) + WG?
LV bepalen - Wat(1)/Wie(2) + WG + O?

Als je nummer 1 t/m 5 hebt gedaan, stel je de vraag:
AAN/VOOR Wie + WG + O + LV
Het antwoord op deze vraag is het meewerkend voorwerp.
Het woord AAN/VOOR kun je erbij zetten, maar je moet het ook weg kunnen laten in de zin.
MV is altijd MENS of DIER

In de vakantie | heeft | Josanne | aan haar oma | een konijn | gegeven.
PV = heeft
WG = heeft gegeven
Wie heeft gegeven? Josanne = O
Wat heeft Josanne gegeven? een konijn = LV
AAN WIE heeft Josanne een konijn gegeven? aan haar oma = MV

Wat is het meewerkend voorwerp in de onderstaande zin?

Jan geeft mijn zusje een snoepje.

Jan

geeft

mijn zusje

een snoepje

Meewerkend voorwerp

Stel de vraag:

AAN / VOOR wie + lv + o + wg

De jongen heeft een prachtige roos voor zijn vriendin gekocht.

LET OP

AAN / VOOR

kun je weglaten

of toevoegen

Wat is het meewerkend voorwerp in de zin?

De jongens hebben voor het stadhuis een ijsje gegeten.

De jongens

voor het stadhuis

een ijsje

er is geen MV in deze zin

Hoeveel BWB's staan in de onderstaande zin?

Gisteren heeft mijn moeder in de stad een parkeerbon gekregen bij de Oude Markt.

Neem de zin over en voeg twee BWB's toe.

Marliek heeft een onvoldoende gehaald.

_{Bijwoordelijke Bepaling (BWB)}

Heb je stappen gezet?

1. PV

2. Verdelen in zinsdelen

3. WG

4. O

5. LV

6. MV

Alle stukken - zinsdelen - die je overhoudt krijgen de naam Bijwoordelijke Bepaling - BWB.

Een BWB geeft antwoord op vragen zoals: waar, wanneer, hoe, waarmee, enz.

LET OP! Er hoeft GEEN BWB in een zin te staan, maar er kunnen ook MEERDERE BWB's in een zin staan.

In de meivakantie wil ik een ring voor mijn moeder kopen in Egypte.
pv = wil
wg = wil kopen
o = ik
lv = een ring
mv = voor mijn moeder
bwb = in de meivakantie / in Egypte (Wanneer/Waar)

Welkom

Nederlands

Schrift en pen op tafel.

Zinsdelen

Gisteren besproken

- Persoonsvorm (PV)
- Verdelen in zinsdelen
- Werkwoordelijk Gezegde (WG)
- Onderwerp (O)
- Lijdend Voorwerp (LV)
- Meewerkend Voorwerp (MV)
- Bijwoordelijke Bepaling (BWB)

Leerdoelen:
- Je kent de regels waarmee je de zinsdelen kunt opzoeken
- Je kunt de regels waarmee je de zinsdelen kunt opzoeken toepassen
- Je kunt zinsdelen

Persoonsvorm

Persoonsvorm = PV -> Belangrijk om te kunnen vinden als je wilt ontleden in zinsdelen.

Twee manieren:

1. Maak een vraagzin -> PV komt vooraan te staan.

Deze manier geeft niet altijd het juiste antwoord.

2. Zet de zin in een andere tijd -> PV verandert van tijd

Mijn lieve zusje heeft een pop gekregen -> Mijn lieve zusje HAD een pop gekregen.

HEEFT verandert in HAD -> HEEFT = PV

Persoonsvorm

Als een zin begint met een vraagwoord dan is dat woord GEEN persoonsvorm!

De persoonsvorm is altijd een WERKWOORD.

Gebruik ALTIJD de tijdproef!

- Waarom ga je naar de dokter?

- Hoe laat gaat de trein?

- Waarom heb jij je winterjas al aan?

Alles wat vóór de pv kan staan is 1 zinsdeel!

Door een val van de trap | heeft | Anke haar voet bezeerd.
Anke | heeft | door een val van de trap haar voet bezeerd.
Haar voet | heeft | Anke door een val van de trap bezeerd.
Anke | heeft | door een val van de trap | haar voet | bezeerd.
Bezeerd | heeft | Anke | haar voet | door een van de trap.

Werkwoordelijk gezegde (WG)

PV + overige WW
Bij scheidbare werkwoorden hoort het scheidbare deel er ook bij.

Ik kijk mijn antwoorden na.

WG = kijk NA -> NAkijken

Onderwerp (O)

Om het onderwerp te vinden, moet je eerst het volgende hebben gedaan/opgezocht:

PV opzoeken - het ww dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.
Verdelen in zinsdelen - alles wat voor de pv kan staan is 1 zinsdeel.
WG bepalen - PV + overige werkwoorden in de zin

Als je nummer 1 t/m 3 hebt gedaan, stel je de vraag:
Wie (1)/wat(2) + WG + O
Het antwoord op deze vraag is het onderwerp.

In de vakantie | heeft | Josanne | een konijn | gekregen.
PV = heeft WG = heeft gekregen
Wie heeft gekregen? Josanne -> Josanne = O

Gebiedende wijs

Zinnen die in de gebiedende wijs staan, zijn vaak een opdracht, gebod of bevel. Er staat vaak een uitroepteken achter.

Een zin in de gebiedende wijs heeft nooit een onderwerp.

De persoonsvorm staat bij de gebiedende wijs op de eerste plek in de zin.

Ga weg!
Stop!
Ren voor je leven!

In de gebiedende wijs staat geen onderwerp. Het onderwerp is weggelaten.

Ga (jij) weg.
Stop (jij).
Ren (jij) voor je leven.

Lijdend Voorwerp (LV)

Om het lijdend voorwerp te vinden, moet je eerst het volgende hebben gedaan/opgezocht:

PV opzoeken - het ww dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.
Verdelen in zinsdelen - alles wat voor de pv kan staan is 1 zinsdeel.
WG bepalen - PV + overige werkwoorden in de zin
O bepalen - Wie(1)/wat(2) + WG

Als je nummer 1 t/m 4 hebt gedaan, stel je de vraag:
Wat(1)/wie(2) + WG + O
Het antwoord op deze vraag is het lijdend voorwerp.
In de vakantie | heeft | Josanne | een konijn | gekregen.
PV = heeft WG = heeft gekregen
Wie heeft gekregen? Josanne -> Josanne = O
Wat heeft Josanne gekregen? -> een konijn = LV

Meewerkend Voorwerp (MV)

Om het meewerkend voorwerp te vinden, moet je eerst het volgende hebben gedaan/opgezocht:

PV opzoeken - het ww dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.
Verdelen in zinsdelen - alles wat voor de pv kan staan is 1 zinsdeel.
WG bepalen - PV + overige werkwoorden in de zin
O bepalen - Wie(1)/Wat(2) + WG?
LV bepalen - Wat(1)/Wie(2) + WG + O?

Als je nummer 1 t/m 5 hebt gedaan, stel je de vraag:
AAN/VOOR Wie + WG + O + LV
Het antwoord op deze vraag is het meewerkend voorwerp.
Het woord AAN/VOOR kun je erbij zetten, maar je moet het ook weg kunnen laten in de zin.
MV is altijd MENS of DIER of NAAM

In de vakantie | heeft | Josanne | aan haar oma | een konijn | gegeven.
PV = heeft
WG = heeft gegeven
Wie heeft gegeven? Josanne = O
Wat heeft Josanne gegeven? een konijn = LV
AAN WIE heeft Josanne een konijn gegeven? aan haar oma = MV

Alles op een rijtje

De jongen heeft een prachtige roos voor zijn vriendin gekocht.

LET OP

AAN / VOOR

kun je weglaten

of toevoegen

_{Bijwoordelijke Bepaling (BWB)}

Heb je alle stappen gezet?

1. PV

2. Verdelen in zinsdelen

3. WG

4. O

5. LV

6. MV

Alle stukken - zinsdelen - die je overhoudt krijgen de naam Bijwoordelijke Bepaling - BWB.

Een BWB geeft antwoord op vragen zoals: waar, wanneer, hoe, waarmee, enz.

LET OP! Er hoeft GEEN BWB in een zin te staan, maar er kunnen ook MEERDERE BWB's in een zin staan.

In de meivakantie wil ik een ring voor mijn moeder kopen in Egypte.
pv = wil
wg = wil kopen
o = ik
lv = een ring
mv = voor mijn moeder
bwb = in de meivakantie / in Egypte (Wanneer/Waar)

Nakijken van de oefenzinnen

1. Mijn auto heb ik afgelopen week een flinke wasbeurt gegeven.

pv = heb
wg = heb gegeven
o => ik
lv => een flinke wasbeurt
mv => mijn auto
bwb => afgelopen week

2. Volgend jaar hoop ik mijn diploma te behalen.

Volgend jaar | hoop | ik | mijn diploma | te behalen.
pv = hoop
wg = te behalen
o => ik
lv => mijn diploma
mv => x
bwb => volgend jaar

3. Aan haar moeder heeft het kleine meisje op moederdag een tekening van een bloem gegeven.

Aan haar moeder | heeft |het kleine meisje |op moederdag | een tekening van een bloem | gegeven.
pv = heeft
wg = heeft gegeven
o => het kleine meisje
lv => een tekening van een bloem
mv => aan haar moeder
bwb => op moederdag

4. In de voorjaarsvakantie gaan mijn moeder en ik een dagje shoppen in Amsterdam

In de voorjaarsvakantie |gaan | mijn moeder en ik | een dagje | shoppen | in Amsterdam
pv = gaan
wg = gaan shoppen
o => mijn moeder en ik
lv => x
mv => x
bwb => in de voorjaarsvakantie / een dagje / in Amsterdam

5. Die oude tuinbank heeft mijn moeder schoongemaakt met een soort allesreiniger.

5. Die oude tuinbank | heeft |mijn moeder | schoongemaakt | met een soort allesreiniger.

pv = heeft
wg = heeft schoongemaakt
o => mijn moeder
lv => die oude tuinbank
mv => x
bwb => met een soort allesreiniger

Aan de slag

Je kunt kiezen wat je gaat doen:

- Blad met oefenzinnen

- Oefenen met linkjes op slide 53 van de LessonUp

- LessonUp nog een keer doornemen

- Vragen stellen

- Oefenen samen met NUI

Online oefenen met de verschillende onderdelen - linkjes

Deze LessonUp - slide 48 t/m 76 - oefenzinnen + antwoorden

Oefenen met alles?

Slide 49 t/m 76

Welkom

Nederlands

Leg een pen op tafel.

Planning

Wat gaan we doen?
Korte herhaling - stappenplan
Bespreken oefentoets
Aan de slag in groepjes
Afsluiting

Stappenplan grammatica

- Persoonsvorm (PV)
- Verdelen in zinsdelen
- Werkwoordelijk Gezegde (WG)
- Onderwerp (O)
- Lijdend Voorwerp (LV)
- Meewerkend Voorwerp (MV)
- Bijwoordelijke Bepaling (BWB)

1. Op de verjaardag van Karel werd mijn moeder ziek.

2. Mijn boek moest ik vorig week inleveren bij de bibliotheek.

3.In de studeerkamer van mijn opa hebben we mooie boeken gevonden.

4. Met een pen heeft mijn broertje getekend op het papier van de notaris.

Persoonsvorm

Zet de zin in een andere tijd. De persoonsvorm verandert van tijd.
Maak de zin vragend. De persoonsvorm komt vooraan te staan.

Jonas heeft gisteren een bloem voor Lise gekocht.

Jonas had gisteren een bloem voor Lise gekocht.

Heeft Jonas gisteren een bloem voor Lise gekocht?

Persoonsvorm = heeft

Persoonsvorm

Als een zin begint met een vraagwoord dan is dat woord GEEN persoonsvorm!

De persoonsvorm is altijd een WERKWOORD.

Gebruik ALTIJD de tijdproef!

- Waarom ga je naar de dokter?

- Hoe laat gaat de trein?

- Waarom heb jij je winterjas al aan?

Zinsdelen

Alles wat vóór de pv kan staan is 1 zinsdeel!

Jonas heeft gisteren een bloem aan Lise gegeven.
Gisteren heeft Jonas een bloem aan Lise gegeven.
Een bloem heeft Jonas gisteren aan Lise gegeven.
Aan Lise heeft Jonas gisteren een bloem gegeven.

Een zinsdeel kun je nooit opsplitsen.

Ieder zinsdeel krijgt maar één naam!

Werkwoordelijk gezegde (WG)

De persoonsvorm + de overige werkwoorden.
Bij scheidbare werkwoorden hoort het scheidbare deel er ook bij.

Ik kijk mijn antwoorden na. -> WG = kijk NA -> komt van NAkijken

Jonas | heeft | gisteren | een bloem | aan Lise | gegeven.
WG = heeft gegeven
heeft (pv) gegeven (overige werkwoord)

Onderwerp (O)

Stel de vraag:
WIE (1) / WAT (2) + WG?
Wie heeft gegeven? Jonas
Jonas = O

Gebiedende wijs

Zinnen die in de gebiedende wijs staan, zijn vaak een opdracht, gebod of bevel. Er staat vaak een uitroepteken achter.

Een zin in de gebiedende wijs heeft nooit een onderwerp.

De persoonsvorm staat bij de gebiedende wijs op de eerste plek in de zin.

Ga weg!
Stop!
Ren voor je leven!

In de gebiedende wijs staat GEEN onderwerp. Het onderwerp is weggelaten.

Ga (jij) weg.
Stop (jij).
Ren (jij) voor je leven.

Lijdend Voorwerp (LV)

Stel de vraag:
WAT (1) / WIE (2) + WG + O?
WAT heeft Jonas gegeven? een bloem
een bloem = LV

Meewerkend Voorwerp (MV)

Stel de vraag:
AAN/VOOR wie/wat + WG + O + LV?
AAN wie heeft Jonas een bloem gegeven? aan Lise
aan Lise = MV

_{Bijwoordelijke Bepaling (BWB)}

Wat blijft over?
Antwoord op de vraag: wanneer, waardoor, waar, hoe, enz.
Wanneer? GISTEREN
GISTEREN heeft nog geen naam, dus dat is BWB.

Bespreken oefentoets

In deze zin staan meer persoonsvormen.
Dit is een samengestelde zin.
De zin bestaat uit MEER dan 1 zin.

HEEFT / GAF

Alles wat ALLEEN voor de PV kan staan, is een zinsdeel

Alles wat vóór de PV staat....

Is het gegeven antwoord juist of onjuist?

PV = ...
Zinsdelen =
De bal van Yarno \ heeft \ mijn zusje \ vorige week \ op het voetbalveld \ laten liggen.
WG =
Stel de vraag: WIE + WG?

Wat is hier fout?

Neem de stappen!

PV = is
WG = is gebakken
O = Wie(1)/Wat(2) is gebakken?
de overheerlijke chocoladetaart

Neem de stappen!

PV = heeft
WG = heeft gegeven
O = Wie(1)/Wat(2) heeft gegeven?
Marjolein
LV = Wat(1)/Wie(2) heeft Marjolein gegeven?
Een heerlijk bot
AAN WIE heeft Marjolein een heerlijk bot gegeven?
(AAN) de hond

Check je toetspercentage!

https://forms.office.com/e/kDVpLjkPES - T3A

https://forms.office.com/e/wFyeP8sJap - T3B

Je kunt/snapt het al erg goed - 80% of meer goed - uitdagende opdrachten
Je kunt/snapt het wel redelijk - 65% of meer goed - oefenen met zinnen ontleden
Je vindt het nog erg moeilijk - minder dan 65% goed - samen oefenen met hulp

Stappenplan

Sommige ouders kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind. Wat is de persoonsvorm?

Sommige ouders kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind. Wat is het onderwerp? Wat is het onderwerp?

Sommige ouders kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind. Verdeel de zin in zinsdelen. Verdeel de zin in zinsdelen.

Sommige ouders kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind. Wat is het werkwoordelijk gezegde?

Sommige ouders kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind. Wat is het lijdend voorwerp?

Sommige ouders kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind. Wat is het meewerkend voorwerp?

Sommige ouders kopen in de dierenwinkel een huisdier voor hun kind. Wat is de bijwoordelijke bepaling?

Wie ruimt na de les het lokaal op voor de docent? Wat is de persoonsvorm?

Wie ruimt na de les het lokaal op voor de docent? Verdeel de zin in zinsdelen

Wie ruimt na de les het lokaal op voor de docent? Wat is het onderwerp?

Wie ruimt na de les het lokaal op voor de docent? Wat is het werkwoordelijk gezegde?

Wie ruimt na de les het lokaal op voor de docent? Wat is het lijdend voorwerp?

Wie ruimt na de les het lokaal op voor de docent? Wat is het meewerkend voorwerp?

Wie ruimt na de les het lokaal op voor de docent? Wat is de bijwoordelijke bepaling?

Ik raad je in dit geval een open vliegticket aan. Wat is de pv?

Ik raad je in dit geval een open vliegticket aan. Verdeel de zin in zinsdelen.

Ik raad je in dit geval een open vliegticket aan. Wat is het onderwerp?

Ik raad je in dit geval een open vliegticket aan. Wat is het werkwoordelijk gezegde?

Ik raad je in dit geval een open vliegticket aan. Wat is het lijdend voorwerp?

Ik raad je in dit geval een open vliegticket aan. Wat is het meewerkend voorwerp?

Ik raad je in dit geval een open vliegticket aan. Wat is de bijwoordelijke bepaling?

De zorg voor je huisdier moet je niet onderschatten. Wat is de persoonsvorm?

De zorg voor je huisdier moet je niet onderschatten. Verdeel de zin in zinsdelen.

De zorg voor je huisdier moet je niet onderschatten. Wat is het werkwoordelijk gezegde?

De zorg voor je huisdier moet je niet onderschatten. Wat is het lijdend voorwerp?

De zorg voor je huisdier moet je niet onderschatten. Wat is het onderwerp?

De zorg voor je huisdier moet je niet onderschatten. Wat is het meewerkend voorwerp?

De zorg voor je huisdier moet je niet onderschatten. Wat is de bijwoordelijke bepaling

Nog even een aanvulling voor als je het nog lastig vindt:

- extra oefenen: zie websites op de volgende slides

- extra uitleg: bekijk het filmpje aan het begin van deze les

Website

http://www.jufmelis.nl

Website

http://www.cambiumned.nl

Welkom

Nederlands

Planning

Start
Bespreken diagnostische toets
Bekijken scores en opmerkingen
Waar moet je mee aan de slag?
Oefenen - als er voldoende tijd is

Bespreken diagnostische toets

Schrijf de zin over op je blaadje

Ontleed de zin

Niet genoeg tijd?

Bespreken

WORD-bestand

Ga naar je eigen toets

Check je fouten.
Bepaal in welk onderdeel jij de meeste fouten hebt gemaakt.
Ga thuis oefenen met dat onderwerp. www.jufmelis.nl
Je kunt nog een extra diagnostische toets maken.
Linkje: https://forms.office.com/e/iF8gV2ebEN

jkj