Thema 4 - Stevigheid en beweging
Thema 4
Stevigheid en beweging
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
Thema 4
Stevigheid en beweging
Basisstof 1
- Je kent de delen van het lichaam
- Je kunt in een afbeelding van het skelet de botten benoemen
- Je kunt de functies van het skelet noemen
Skelet
Schedel, wervelkolom, borstkas schoudergordel, bekken
Stevigheid, beweging, bescherming, vorm
Basisstof 2
- Je kunt de bouw van botweefsel en kraakbeenweefsel beschrijven
- Je kunt beschrijven hoe de samenstelling van botten verandert tijdens het leven
Bouw botten (VG)
Mergholte in pijpbeenderen
Geel beenmerg in mergholte slaat vet op
Rood beenmerg vormt bloedcellen, in koppen pijpbeenderen en platte beenderen
Botweefsel
Cellen in kringen rondom dunne kanaaltjes
Uitlopers waarmee ze met elkaar in contact staan
Kanaaltjes bevatten bloedvaten en vocht
Tussencelstof van kalkzouten (stevigheid) en lijmstof/collageen (buigzaamheid)
Kraakbeen
Buigzaam en zachter dan bot
Botten baby bestaan uit kraakbeen, verandert in bot
Fontanellen: ruimte tussen botten schedel baby, ook kraakbeen
Cellen in groepjes bij elkaar
Tussencelstof elastisch en stevig
Basisstof 3
- Je kunt de beenverbindingen beschrijven
- Je kunt de bouw van een gewricht beschrijven
- Je kunt de werking van een kogelgewricht, een scharniergewricht en een rolgewricht beschrijven
Bouw gewricht
Botverbindingen
Vergroeid
Naden
Kraakbeen
Gewricht
Typen gewrichten
Kogelgewricht: gewrichtskogel draait in gewrichtskom, beweging in verschillende richtingen
Scharniergewricht: botten bewegen als scharnier ten opzichte van elkaar, alleen beweging heen en terug
Rolgewricht: botten draaien in lengteas om elkaar
Basisstof 4
- Je kunt de werking van spieren beschrijven
- Je kunt voorbeelden noemen van bewuste en onbewuste spierbewegingen
Spierstelsel
Skeletspieren en diepe spieren werken samen om botten te bewegen
Onbewuste spieren in darmen
Hartspier
Spieren in huid
Bouw spier (VG)
Spierschede: bindweefsel om spier heen
Pees: verbindt spier met bot bij aanhechtingsplaats
Spier bestaat uit spierbundels, die uit spiervezels bestaan
Antagonisten
Als spiervezels samentrekken wordt spier korter en dikker
Biceps en triceps bewegen onderarm. Biceps buigt de arm, triceps strekt de arm
Antagonist: twee spieren werken samen om een bot te bewegen, maar hebben een tegengesteld effect
Spiervezels (VG)
Langzaam: doen er lang over om samen te trekken, kunnen minder kracht zetten, hebben weinig energie nodig
Snel: snel en krachtig samentrekken, veel energie nodig
Spierfibril (VG)
Spiervezel bestaat uit fibrillen
Actine- en myosinemoleculen schuiven in elkaar als spier aanspant
Moleculen liggen gerangschikt in fibrillen, overlappen elkaar
Dwarsgestreept spierweefsel
Spierweefsel (VG)
Dwarsgestreept: skeletspieren
Glad: langwerpige cellen, actine en myosine niet gerangschikt
Hart: fibrillen liggen niet naast elkaar in vezel
Basisstof 5
- Je kunt aangeven wat een goede lichaamshouding is en waarom deze belangrijk is
Wervelkolom
Dubbele S-vorm
Tussenwervelschijven: kraakbeen met geleiachtige kern tussen wervels, schokbrekers
Goede houding: beter bewegen, geen rugklachten, zelfvertrouwen
Basisstof 6
- Je weet dat spieren sterker worden door training
- Je kunt uitleggen dat lichaamsbeweging goed is voor je gezondheid
Lichaamsbeweging
Spieren trainen
Ontspanning
Conditie
Coördinatie
Motorisch geheugen, geautomatiseerde beweging
Blessure
RSI
Skelet (namen van botten), borstkas, schoudergordel, bekken, ledematen, functies
VG: Pijpbeenderen en platte beenderen, rood en geel beenmerg
Kraakbeen, botweefsel (lijmstof en kalkzouten)
Vergroeid, naden, kraakbeen, gewricht (onderdelen, soorten gewrichten)
Spieren, pezen, aanhechtingsplaats, antagonisten
VG: Spierschede, spierbundels en spiervezels (langzaam en snel)
VG: Actine en myosine, spierweefsels (dwarsgestreept, glad, hart)
Wervelkolom en goede houding
Lichaamsbeweging, blessures, RSI