Fictiedossier - mondeling examen
Mondeling staatsexamen Nederlands
Lesduur is: 60 minOnderdelen in deze les
Mondeling staatsexamen Nederlands
opbouw mondeling examen
Het mondeling examen bestaat uit twee onderdelen:
– je voert een gesprek naar aanleiding van een casus;
– je voert een gesprek naar aanleiding van de ingestuurde leeslijst.
Daarnaast word je beoordeeld op je mondelinge taalvaardigheid.
voorbereiding casus
Voorafgaand aan het mondeling college-examen krijg je in het voorbereidingslokaal 30 minuten de tijd om een casus (een artikel) te lezen en je voor te bereiden op vragen die hierover gesteld kunnen worden.
Je kunt tijdens de voorbereiding aantekeningen bij deze casus maken. Deze aantekeningen mogen bij dit onderdeel van het mondeling examen worden gebruikt.
In het voorbereidingslokaal is het niet toegestaan om vragen te stellen aan de medewerker over de casus. Wel mag je een woordenboek vragen.
gesprek n.a.v. de casus
Over de casus wordt een gesprek gevoerd. Er worden vragen gesteld over: de inhoud van de casus, de tekststructuur, de begrippen die tot de tekst behoren en je mening over (de inhoud van) de casus.
Er wordt van je verwacht dat je de gestelde vragen begrijpt, daarop reageert en actief deelneemt aan het gesprek.
Doel van het gesprek is vaststellen dat je de theorie beheerst en deze kunt toepassen op de tekst.
Je kunt onder andere vragen verwachten over: tekstdoelen, tekstsoorten,
tekstopbouw, tekstverband, verwijswoorden, signaalwoorden, woordbetekenis en stijlmiddelen.
beoordeling
bespreking leeslijst
Titels uit keuzelijst
1
2
Titels vrije ruimte
3
4
bespreking leeslijst
In het gesprek over de gelezen werken kunnen vragen gesteld worden over: genre, thema, plaats, ruimte, tijd, perspectief, onderwerp, opbouw, verhaallijn, personen, inhoud en eigen mening.
Indien je kiest voor een gedichtenbundel, kunnen er vragen gesteld worden over de vorm (bijvoorbeeld rijm) en inhoud (beeldspraak en betekenis).
Oefenen met de leeslijst
Neem één van de titels van jouw leeslijst. Wat is de titel van het boek en wie is de auteur?
Fictie
Wat is fictie?
Een verhaal dat niet op de werkelijkheid is gebaseerd.
Het is verzonnen.
Het wordt geschreven vanuit de fantasie van de schrijver.
Is het fictie of non-fictie?
Perspectief
Wie vertelt het verhaal?
Ik-perspectief: geschreven vanuit een ik-persoon.
Hij-perspectief: geschreven vanuit een hij/zij-persoon.
Alwetende verteller: degene die het verhaal vertelt weet al wat er gaat gebeuren.
• Wie vertelt het verhaal?
Realistisch
Een verzonnen verhaal kan lijken op de werkelijkheid.
Een verhaal is realistisch als het lijkt op de werkelijkheid, geloofwaardig is en geen fantasie-elementen bevat.
Niet-realistisch
Als er dingen voorkomen in een verhaal die niet geloofwaardig zijn.
Of als er fantasie-elementen voorkomen zoals: tovenaars, zombies en aliëns.
Waargebeurde elementen
Een verhaal met waargebeurde elementen blijft fictie.
Een schrijver voegt dan dingen toe aan het verhaal of verzint er dingen bij.
Een boek kan dus heel goed een mengvorm hebben van waargebeurde en niet waargebeurde elementen.
Kan dit verhaal waargebeurd zijn? Leg je antwoord uit.
Zou, wat er in het verhaal gebeurt, je zelf ook kunnen overkomen? Waarom wel/niet?
Terugverwijzing en flashback
Een terugverwijzing in een boek wijst met een kort zinnetje terug naar iets wat in het verleden gebeurd is. Bijvoorbeeld:
'Hij dacht terug aan die ochtend waarin hij haar nog in zijn armen had gehouden.' De verhaallijn wordt dus niet onderbroken.
Let op: bij een flashback onderbreek je de verhaallijn en ga je ook echt uit het verhaal.
Bij een terugverwijzing/terugblik ga je niet uit het verhaal.
Chronologie
Op welke manier kan tijd in een verhaal zichtbaar gemaakt worden?
Noemen van jaartal.
Historische gebeurtenissen.
Historische figuren.
Beschrijven van ruimte met kenmerkende gebouwen, gebruiken of voorwerpen.
Worden de gebeurtenissen in de volgorde verteld waarin ze zich hebben afgespeeld?
Hoe wordt het verhaal verteld (chronologisch of met flashbacks) Wat is het verschil?
Tijd
De vertelde tijd: het tijdsverloop in het verhaal. Hiermee bedoelen we de tijd die verstrijkt in het verhaal, bijvoorbeeld een dag, een maand of zelfs een heel leven van tachtig jaar.
Tijd
De historische tijd: is de tijd waarin het verhaal zich afspeelt.
Verteltijd: is de tijd die de lezer nodig heeft om een verhaal te lezen.
Wat is de vertelde tijd in jouw verhaal?
Wat is de historische tijd in jouw verhaal?
Wat is de verteltijd in jouw verhaal?
Genre
Elk genre heeft zijn eigen onderwerpen en kenmerken.
Bijvoorbeeld: historisch verhaal, avonturenroman, oorlogsverhaal, liefdesverhaal, etc.
Wat is het genre van jouw verhaal?
Thema
Het thema van een boek is eigenlijk het kortste antwoord dat je kan geven op de vraag: "Waar gaat het boek over?".
Een verhaal kan meerdere thema's hebben.
Voorbeelden thema's
De Tweede Wereldoorlog - Noem geen namen
Identiteit - De belofte van Pisa
Spanning - Hex
Noem minimaal drie thema's die bij jouw verhaal horen. Leg deze uit.
Beoordelingswoorden
Wat het verhaal met je doet: denk erom dat je het goed motiveert.
Spannend - saai
Duidelijk - verwarrend
Humoristisch - zonder humor
Veel actie - gebeurt weinig in
Verdrietig - vrolijk
Beoordelingswoorden
Realistisch of niet-realistisch?
Realistisch of niet-realistisch?
Geloofwaardig - ongeloofwaardig
Herkenbaar - niet herkenbaar
Levensecht - bedacht
Kan echt gebeuren - kan niet echt gebeuren
Wat is jouw mening over het boek? Gebruik minimaal twee beoordelingswoorden.
Personages
Hoofdpersoon
Belangrijkste personage in een verhaal. Maakt een ontwikkeling door.
Wordt uitgebreid beschreven: je leest wat deze persoon denkt en voelt.
Heeft meestal een probleem of opdracht in het verhaal dat opgelost of volbracht moet worden.
Vond je de hoofdpersoon sympathiek en waarom (niet)
Welke belangrijke bijfiguren zijn er en welke rol spelen ze in het verhaal?
Spanning
Spanning in een verhaal kan op verschillende manieren opgewekt worden:
Bedreigende situatie of gevaarlijke omgeving
Onverwachte wending
Cliffhanger
Open plekken
Vermoedens
Uitstel
Informatievoorsprong
Ruimte
Ruimte heeft te maken met waar het verhaal zich afspeelt.
Niet alleen een bepaalde stad of dorp. Het kan ook een kamer zijn, of een wijk of zelfs een planeet.
Ook weer, geluiden of geuren kunnen een rol spelen.
Wat kan je vertellen over de plekken waar het verhaal zich afspeelt?
Overige vragen
Vertel de inhoud van het boek in een korte alinea.
Wat vond je van het einde? Open of gesloten?
Wat betekent de titel?
Wat vond je de belangrijkste gebeurtenis in het verhaal?
Waarom heb je dit boek gekozen?
Wat wil je nog weten over het mondeling examen?