Thema 4 Ordening - kader jaar 3

Startklaar

  • Zit op je plek

  • Spullen op tafel: Boek, schrift, etui

  • Telefoon weg, oortjes uit

  • Jas uit, tas op de grond

3

minute

00

second

1 / 74
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 3

In deze les zitten 74 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 70 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Startklaar

  • Zit op je plek

  • Spullen op tafel: Boek, schrift, etui

  • Telefoon weg, oortjes uit

  • Jas uit, tas op de grond

3

minute

00

second

Overzicht periode 2

Thema 3

Erfelijkheid en evolutie

  • BS 1

Thema 4

Ordening

  • BS 1

  • BS 2

  • BS 3

  • BS 4

  • BS 5

Thema 5

Stevigheid en beweging

  • BS 1

  • BS 2

  • BS 3

  • BS 4

  • BS 5

Terugblik afgelopen les

  • Oefenen met flashcards

  • Exit ticket bespreken

Les afsluiten

2

minute

00

second

Thema 4 Ordening

Basisstof 1

Organsimen ordenen

Leerdoelen deze les

Aan het einde van de les:

  • Kan ik organismen indelen door te kijken naar gemeenschappelijke kenmerken.

  • Kan ik de kenmerken benoemen van bacteriën, schimmels, planten en dieren.

Indelen in groepen

Hoe deel je organismen in?

  • Je kijkt naar de kenmerken van cellen

  • Op basis daarvan worden alle organismen op aarde ingedeeld in 4 rijken.



Kenmerken

Alle organismen bestaan uit een of meerdere cellen.


Bij de indeling van organismen kijken biologie naar de verschillende kenmerken:

  • Aantal cellen

  • Aanwezigheid celkernen

  • Aanwezigheid celwanden

  • Aanwezigheid bladgroenkorrel

Aantal cellen

Er zijn eencellige organismen en meercellige organismen.

Eencellig


  • Bestaan uit 1 cel

  • Schimmels, planten en dieren kunnen uit 1 cel bestaan.

    • Gist (schimmel)

    • Alg (plant)

Meercellig


  • Niet alle cellen zien er hetzelfde uit.

  • Hebben weefsel en organen

Aanwezigheid van celkernen

Hebben wel een celkern

  • Planten

  • Dieren

  • Schimmels



In de celkern liggen de chromosomen.

Hebben geen celkern

  • Bacterien





Chromosomen liggen los in het cytoplasma van de bacterie.

Aanwezigheid van celwanden

Hebben wel een celwand

  • Bacteriën

  • Schimmels

  • Planten

Hebben geen celwand

  • Dierlijke cellen

Overzicht celkenmerken van bacterien, schimmels, planten en dieren.

Indeling van organismen in steeds kleinere groepen.

Slide titel

Slide tekst

Basisstof 2

Bacteriën en schimmels

Leerdoelen deze les

Aan het einde van de les:

  • Kan ik de kenmerken van bacterien noemen.

  • Kan ik de kenmerken van schimmels noemen.

  • Kan ik beschrijven hoe bacterien en schimmels nuttig zijn voor de mens en de natuur.

  • Kan ik beschrijven hoe bacterien en schimmels schadelijk kunnen zijn voor mensen.

Bacterien

Bacterien zijn micro-organismen

  • Micro betekent heel klein

  • Je kunt bacterien niet met het blote oog zien.


Je ziet bacterien goed met een elektronenmicroscoop.

  • vergroot minsten 1000x

Bacterien

Bacteriën hebben geen celkern.

  • Alle erfelijke materiaal - chromosomen liggen los in het cytoplasma

  • De chromosomen hebben vaak de vorm van een ring.

  • Sommige bacteriën hebben zweepharen

    • Hiermee kunnen ze zich bewegen

Bacteriën

Bacteriën planten zich voort door celdeling

  • Een bacterie wordt twee nieuwe bacteriën

  • Deze groeien en delen zich daarna opnieuw


Door snelle deling ontstaat er een groep bacteriën

  • Zo'n groep heet een kolonie

  • Die kun je wel met het blote oog zien

Bacteriekolonies

Beantwoord de volgende vragen

  1. Waarom kun je bacteriën niet met het blote oog zien?

  2. Noem twee kenmerken van de bouw van een bacterie.

  3. Leg uit hoe bacteriën zich voortplanten

2

minute

00

second

Schimmels

Schimmels zijn organismen

  • Er zijn eencellige en meercellige schimmels


Gisten

  • Gisten zijn eencellig

  • Ze zijn meestal rond of eivormig

Schimmels

Gisten planten zich voort door celdeling

  • Dit gebeurt door knopvorming

  • Er ontstaat een knop aan de gistcel

  • De knop splitst zich af - nieuwe gistcel

  • De knop heeft dezelfde chromosomen

Schimmels

Meercellige schimmels bestaan uit lange dunne draden

  • Deze heten schimmeldraden

  • Schimmeldraden bestaan uit meerdere cellen

    • Schimmel op brood / schimmelkaas

Schimmels

Meercellige schimmels planten zich meestal door sporen

  • Sporen zijn cellen waaruit een nieuwe schimmel groeit

  • Ontstaan aan de uiteinden van schimmeldraden



Schimmels

Paddenstoelen zijn vruchtlichamen van schimmels

In paddenstoelen worden sporen gevormd!

Beantwoord de volgende vragen

  1. Wat is het verschil tussen een eencellige en een meercellige schimmel?

  2. Hoe planten gistcellen zich voort.

  3. Wat zijn sporen en waar deze gevormd bij meercellige schimmels.

2

minute

00

second

Aan de slag!

Thema 4 Ordening

Basisstof 2 Bacteriën en Schimmels

Maken opdracht 1 en 2

Bladzijde 248


5

minute

00

second

Nuttig en schadelijk

Bacteriën en schimmels zijn overal!

  • Leven in de natuur

  • Leven in ons lichaam

    • In onze darmen, helpen bij de vertering van voedsel

  • Opruimers van de natuur: reducenten

    • Breken dode resten af


Wat kan je doen om voedselbederf te vertragen?



Ziekteverwekkers

Van sommige bacterien en schimmels kan je ziek worden!

  • Ze vermenigvuldigen zich in je lichaam - je hebt een infectie.


Bacteriële infecties

  • Infecties die ontstaan door bacteriën

    • Longontsteking

    • blaasontsteking

    • krentenbaard

  • Worden behandeld met antibiotica

Schimmelinfecties

  • Infecties die ontstaan door schimmels

    • Zwemmerseczeem

      • De huid tussen de tenen ontsteken.

Waar of niet waar!

Bacterien hebben een celkern.

Waar of niet waar!

Gisten zijn eencellige schimmels.

Waar of niet waar!

Antibiotica werken tegen schimmels.

Waar of niet waar!

Handen wassen helpt infecties voorkomen.

Volgende les

  • Nakijken huiswerk baisisstof 2.

  • Aan de slag met basisstof 3

Startklaar

  • Zit op je plek

  • Spullen op tafel: Boek, schrift, etui

  • Telefoon weg, oortjes uit

  • Jas uit, tas op de grond

3

minute

00

second

Basisstof 3

Planten en dieren

Leerdoelen deze les

Aan het einde van de les:

  • Kan ik planten indelen door te kijken naar de bouw en de manier van voortplanten.

  • Kan ik dieren indelen door te kijken naar de symmetrie en het skelet.

Planten ordenen

In de biologie zijn er heel veel planten!

Ze kijken naar de bouw van de plant en hoe het kan voortplanten.


Het rijk van de dieren bestaat uit 3 groepen:

  • zaadplanten

  • sporen

  • wieren (algen)

Indeling meercellige planten

Meercellige planten

  • zijn meercellig

  • hebben organen zoals:

    • wortels

    • stengels

    • bladeren

  • Bedektzadige - hebben bloemen + zaden in de vruchten

  • Naaktzadige - hebben kegels - zitten in de schubben


Sporenplanten

Sporenplanten planten zich voort met sporen

  • Cellen waaruit een nieuwe plant kan ontstaan

Wieren (algen)

Wieren worden ook wel algen genoemd

  • Eencellig

    • planten voort door deling

  • Meercellig

    • Planten voort met sporen


Kenmerken wieren:

  • Geen wortels

  • Geen stengels

  • Geen bladeren


Dieren ordenen

Bij dieren ordenen kijk je vooral naar

  • Symmetrie

  • Het skelet



Symmetrie

  • Als je het int wee gelijke helften kunt delen

Tweezijdige symmetrie

  • Dier kan op een manier in twee gelijke helften verdelen

Veelzijdige symmetrie

  • Dier kan op meerdere manieren in twee gelijke helften verdelen

Niet symmetrisch

  • Dier kan op geen enkele manier in twee gelijke helften verdelen

Skelet

Een skelet geeft stevigheid en bescherming



Uitwendig skelet

  • het skelet zit aan de buitenkant van het lichaam.

Inwendig skelet

  • Het skelet zit binnen in het lichaam.

Skelet

Er zijn ook dieren die geen skelet hebben!

7 groepen dierenrijk

Dieren kun je dus indelen op basis van:

  • symmetrie

  • soort skelet



Op basis van deze kenmerken zijn er zeven groepen!

  1. Sponsdieren

  2. Neteldieren

  3. Wormen

  4. weekdieren

  5. Geleedpotigen

  6. Stekelhuidigen

  7. Gewervelden

Startklaar

  • Zit op je plek

  • Spullen op tafel: Boek, schrift, etui

  • Telefoon weg, oortjes uit

  • Jas uit, tas op de grond

3

minute

00

second

Basisstof 4

Geleedpotigen en gewervelde

Leerdoelen deze les

Aan het einde van de les:


  • Kan je geleedpotigen indelen door te kijken naar het aantal segmenten en het aantal poten.

  • Kan je gewervelde indelen door te kijken naar de bouw en de manier van voortplanten.

Geleedpotigen






Geleedpotigen hebben gelede poten

  • De poten bestaan uit kleine stukjes


Het lichaam bestaat uit segmenten

  • Aan elk segment zitten poten

Je kunt geleedpotigen indelen door te kijken naar:

  • aantal segmenten

  • aantal poten

Geleedpotigen

Er zijn 4 groepen geleedpotigen:

  • Veelpotigen

  • Kreeftachtigen

  • Spinachtigen

  • Insecten

Geleedpotigen hebben een uitwendig skelet.

  • Skelet groeit niet mee

  • Daarom moeten ze vervellen om te groeien

Veelpotigen

Kreeftachtigen

Spinachtigen

Insecten

Gewervelden

Gewervelden

  • Hebben een inwendig skelet

  • Onderdeel hiervan is de wervelkolom

    • Opgebouwd uit wervels

Vijf groepen gewervelden

  • Vissen

  • Amfibieen

  • Reptielen

  • Vogels

  • Zoogdieren

Kenmerken

Huid

  • Schubben

  • Slijm

  • Veren

  • Haren

Lichaamstemperatuur

  • Warmbloeding

    • Temp blijft gelijk

  • Koudbloedig

    • Temp verandert met de omgeving


Vogels + zoodieren

  • Warmbloedig


Vissen, amfibieen + reptielen

  • Koudbloedig

Ademhaling

  • met kieuwen

  • met longen

  • sommige via de huid

Voortplanting

Zoogdieren

  • levendbarend


Andere gewervelden - eieren

  • Zonder schaal

  • leerachtige schaal

  • kalkschaal

De leefomgeving

Waar leven gewervelde dieren?


Gewervelden leven:

  • in het water

  • op het land

  • in de lucht

Startklaar

  • Zit op je plek

  • Spullen op tafel: Boek, schrift, etui

  • Telefoon weg, oortjes uit

  • Jas uit, tas op de grond

3

minute

00

second

Basisstof 5

Determineren

Leerdoelen deze les

Aan het einde van de les:

  • Kan ik een determineertabel van een organismen gebruiken.

Wat is determineren?

Organismen die je niet kent, kun je in een groep plaatsen door naar de kenmerken te kijken.

Het determineer tabel!

Slide tekst

Waar begin je?

Als je een organisme wilt determineren, begin je bij 1!

Kijk goed naar de afbeelding en gebruik je determineertabel. Wat is het?

5

minute

00

second

Kijk goed naar de afbeelding en gebruik je determineertabel. Wat is het?

5

minute

00

second