Startklaar
Zit op je plek
Spullen op tafel: Boek, schrift, etui
Telefoon weg, oortjes uit
Jas uit, tas op de grond
minute
second
Startklaar
Zit op je plek
Spullen op tafel: Boek, schrift, etui
Telefoon weg, oortjes uit
Jas uit, tas op de grond
minute
second
Overzicht periode 2
Thema 3
Erfelijkheid en evolutie
BS 1
Thema 4
Ordening
BS 1
BS 2
BS 3
BS 4
BS 5
Thema 5
Stevigheid en beweging
BS 1
BS 2
BS 3
BS 4
BS 5
Terugblik afgelopen les
Oefenen met flashcards
Exit ticket bespreken
Les afsluiten
minute
second
Thema 4 Ordening
Basisstof 1
Organsimen ordenen
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
Kan ik organismen indelen door te kijken naar gemeenschappelijke kenmerken.
Kan ik de kenmerken benoemen van bacteriën, schimmels, planten en dieren.
Indelen in groepen
Hoe deel je organismen in?
Je kijkt naar de kenmerken van cellen
Op basis daarvan worden alle organismen op aarde ingedeeld in 4 rijken.
Kenmerken
Alle organismen bestaan uit een of meerdere cellen.
Bij de indeling van organismen kijken biologie naar de verschillende kenmerken:
Aantal cellen
Aanwezigheid celkernen
Aanwezigheid celwanden
Aanwezigheid bladgroenkorrel
Aantal cellen
Er zijn eencellige organismen en meercellige organismen.
Eencellig
Bestaan uit 1 cel
Schimmels, planten en dieren kunnen uit 1 cel bestaan.
Gist (schimmel)
Alg (plant)
Meercellig
Niet alle cellen zien er hetzelfde uit.
Hebben weefsel en organen
Aanwezigheid van celkernen
Hebben wel een celkern
Planten
Dieren
Schimmels
In de celkern liggen de chromosomen.
Hebben geen celkern
Bacterien
Chromosomen liggen los in het cytoplasma van de bacterie.
Aanwezigheid van celwanden
Hebben wel een celwand
Bacteriën
Schimmels
Planten
Hebben geen celwand
Dierlijke cellen
Overzicht celkenmerken van bacterien, schimmels, planten en dieren.
Indeling van organismen in steeds kleinere groepen.
Slide titel
Slide tekst
Basisstof 2
Bacteriën en schimmels
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
Kan ik de kenmerken van bacterien noemen.
Kan ik de kenmerken van schimmels noemen.
Kan ik beschrijven hoe bacterien en schimmels nuttig zijn voor de mens en de natuur.
Kan ik beschrijven hoe bacterien en schimmels schadelijk kunnen zijn voor mensen.
Bacterien
Bacterien zijn micro-organismen
Micro betekent heel klein
Je kunt bacterien niet met het blote oog zien.
Je ziet bacterien goed met een elektronenmicroscoop.
vergroot minsten 1000x
Bacterien
Bacteriën hebben geen celkern.
Alle erfelijke materiaal - chromosomen liggen los in het cytoplasma
De chromosomen hebben vaak de vorm van een ring.
Sommige bacteriën hebben zweepharen
Hiermee kunnen ze zich bewegen
Bacteriën
Bacteriën planten zich voort door celdeling
Een bacterie wordt twee nieuwe bacteriën
Deze groeien en delen zich daarna opnieuw
Door snelle deling ontstaat er een groep bacteriën
Zo'n groep heet een kolonie
Die kun je wel met het blote oog zien
Bacteriekolonies
Beantwoord de volgende vragen
Waarom kun je bacteriën niet met het blote oog zien?
Noem twee kenmerken van de bouw van een bacterie.
Leg uit hoe bacteriën zich voortplanten
minute
second
Schimmels
Schimmels zijn organismen
Er zijn eencellige en meercellige schimmels
Gisten
Gisten zijn eencellig
Ze zijn meestal rond of eivormig
Schimmels
Gisten planten zich voort door celdeling
Dit gebeurt door knopvorming
Er ontstaat een knop aan de gistcel
De knop splitst zich af - nieuwe gistcel
De knop heeft dezelfde chromosomen
Schimmels
Meercellige schimmels bestaan uit lange dunne draden
Deze heten schimmeldraden
Schimmeldraden bestaan uit meerdere cellen
Schimmel op brood / schimmelkaas
Schimmels
Meercellige schimmels planten zich meestal door sporen
Sporen zijn cellen waaruit een nieuwe schimmel groeit
Ontstaan aan de uiteinden van schimmeldraden
Schimmels
Paddenstoelen zijn vruchtlichamen van schimmels
In paddenstoelen worden sporen gevormd!
Beantwoord de volgende vragen
Wat is het verschil tussen een eencellige en een meercellige schimmel?
Hoe planten gistcellen zich voort.
Wat zijn sporen en waar deze gevormd bij meercellige schimmels.
minute
second
Aan de slag!
Thema 4 Ordening
Basisstof 2 Bacteriën en Schimmels
Maken opdracht 1 en 2
Bladzijde 248
minute
second
Nuttig en schadelijk
Bacteriën en schimmels zijn overal!
Leven in de natuur
Leven in ons lichaam
In onze darmen, helpen bij de vertering van voedsel
Opruimers van de natuur: reducenten
Breken dode resten af
Wat kan je doen om voedselbederf te vertragen?
Ziekteverwekkers
Van sommige bacterien en schimmels kan je ziek worden!
Ze vermenigvuldigen zich in je lichaam - je hebt een infectie.
Bacteriële infecties
Infecties die ontstaan door bacteriën
Longontsteking
blaasontsteking
krentenbaard
Worden behandeld met antibiotica
Schimmelinfecties
Infecties die ontstaan door schimmels
Zwemmerseczeem
De huid tussen de tenen ontsteken.
Waar of niet waar!
Bacterien hebben een celkern.
Waar of niet waar!
Gisten zijn eencellige schimmels.
Waar of niet waar!
Antibiotica werken tegen schimmels.
Waar of niet waar!
Handen wassen helpt infecties voorkomen.
Volgende les
Nakijken huiswerk baisisstof 2.
Aan de slag met basisstof 3
Startklaar
Zit op je plek
Spullen op tafel: Boek, schrift, etui
Telefoon weg, oortjes uit
Jas uit, tas op de grond
minute
second
Basisstof 3
Planten en dieren
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
Kan ik planten indelen door te kijken naar de bouw en de manier van voortplanten.
Kan ik dieren indelen door te kijken naar de symmetrie en het skelet.
Planten ordenen
In de biologie zijn er heel veel planten!
Ze kijken naar de bouw van de plant en hoe het kan voortplanten.
Het rijk van de dieren bestaat uit 3 groepen:
zaadplanten
sporen
wieren (algen)
Indeling meercellige planten
Meercellige planten
zijn meercellig
hebben organen zoals:
wortels
stengels
bladeren
Bedektzadige - hebben bloemen + zaden in de vruchten
Naaktzadige - hebben kegels - zitten in de schubben
Sporenplanten
Sporenplanten planten zich voort met sporen
Cellen waaruit een nieuwe plant kan ontstaan
Wieren (algen)
Wieren worden ook wel algen genoemd
Eencellig
planten voort door deling
Meercellig
Planten voort met sporen
Kenmerken wieren:
Geen wortels
Geen stengels
Geen bladeren
Dieren ordenen
Bij dieren ordenen kijk je vooral naar
Symmetrie
Het skelet
Symmetrie
Als je het int wee gelijke helften kunt delen
Tweezijdige symmetrie
Dier kan op een manier in twee gelijke helften verdelen
Veelzijdige symmetrie
Dier kan op meerdere manieren in twee gelijke helften verdelen
Niet symmetrisch
Dier kan op geen enkele manier in twee gelijke helften verdelen
Skelet
Een skelet geeft stevigheid en bescherming
Uitwendig skelet
het skelet zit aan de buitenkant van het lichaam.
Inwendig skelet
Het skelet zit binnen in het lichaam.
Skelet
Er zijn ook dieren die geen skelet hebben!
7 groepen dierenrijk
Dieren kun je dus indelen op basis van:
symmetrie
soort skelet
Op basis van deze kenmerken zijn er zeven groepen!
Sponsdieren
Neteldieren
Wormen
weekdieren
Geleedpotigen
Stekelhuidigen
Gewervelden
Startklaar
Zit op je plek
Spullen op tafel: Boek, schrift, etui
Telefoon weg, oortjes uit
Jas uit, tas op de grond
minute
second
Basisstof 4
Geleedpotigen en gewervelde
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
Kan je geleedpotigen indelen door te kijken naar het aantal segmenten en het aantal poten.
Kan je gewervelde indelen door te kijken naar de bouw en de manier van voortplanten.
Geleedpotigen
Geleedpotigen hebben gelede poten
De poten bestaan uit kleine stukjes
Het lichaam bestaat uit segmenten
Aan elk segment zitten poten
Je kunt geleedpotigen indelen door te kijken naar:
aantal segmenten
aantal poten
Geleedpotigen
Er zijn 4 groepen geleedpotigen:
Veelpotigen
Kreeftachtigen
Spinachtigen
Insecten
Geleedpotigen hebben een uitwendig skelet.
Skelet groeit niet mee
Daarom moeten ze vervellen om te groeien
Veelpotigen
Kreeftachtigen
Spinachtigen
Insecten
Gewervelden
Gewervelden
Hebben een inwendig skelet
Onderdeel hiervan is de wervelkolom
Opgebouwd uit wervels
Vijf groepen gewervelden
Vissen
Amfibieen
Reptielen
Vogels
Zoogdieren
Kenmerken
Huid
Schubben
Slijm
Veren
Haren
Lichaamstemperatuur
Warmbloeding
Temp blijft gelijk
Koudbloedig
Temp verandert met de omgeving
Vogels + zoodieren
Warmbloedig
Vissen, amfibieen + reptielen
Koudbloedig
Ademhaling
met kieuwen
met longen
sommige via de huid
Voortplanting
Zoogdieren
levendbarend
Andere gewervelden - eieren
Zonder schaal
leerachtige schaal
kalkschaal
De leefomgeving
Waar leven gewervelde dieren?
Gewervelden leven:
in het water
op het land
in de lucht
Startklaar
Zit op je plek
Spullen op tafel: Boek, schrift, etui
Telefoon weg, oortjes uit
Jas uit, tas op de grond
minute
second
Basisstof 5
Determineren
Leerdoelen deze les
Aan het einde van de les:
Kan ik een determineertabel van een organismen gebruiken.
Wat is determineren?
Organismen die je niet kent, kun je in een groep plaatsen door naar de kenmerken te kijken.
Het determineer tabel!
Slide tekst
Waar begin je?
Als je een organisme wilt determineren, begin je bij 1!
Kijk goed naar de afbeelding en gebruik je determineertabel. Wat is het?
minute
second
Kijk goed naar de afbeelding en gebruik je determineertabel. Wat is het?
minute
second