WO I vmbo · Les 4 · Oorlog voor iedereen

LES 4 / 6

Oorlog voor iedereen

Het leven thuis, propaganda en Nederland

De Eerste Wereldoorlog

1 / 14
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo, mavoLeerjaar 3,4

In deze les zitten 14 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

LES 4 / 6

Oorlog voor iedereen

Het leven thuis, propaganda en Nederland

De Eerste Wereldoorlog

Image credit: Horace Nicholls / Wikimedia Commons (Public domain)

NA DEZE LES KAN IK...

uitleggen wat de oorlog betekende voor gewone mensen thuis, ook in Nederland.

CENTRALE VRAAG

Hoe merkten mensen die niet aan het front waren iets van de oorlog?

De Eerste Wereldoorlog

Deze slide heeft geen instructies

01

Totale oorlog

Iedereen doet mee

De Eerste Wereldoorlog

Image credit: Horace Nicholls / Wikimedia Commons (Public domain)

TOTALE OORLOG

Wat is een totale oorlog?

Fabrieken

Fabrieken maken geen fietsen meer, maar kogels en bommen.

De regering

De regering bepaalt wat mensen mogen kopen en eten.

Iedereen

Niet alleen soldaten, het hele land werkt voor de oorlog.

De Eerste Wereldoorlog

Totale oorlog = een oorlog waarin het hele land meedoet: mensen, fabrieken en geld.

EEN FABRIEK, 1917

Vrouwen aan het werk

De mannen zijn aan het front. Daarom werken vrouwen in fabrieken, op de tram en op het land. Na de oorlog krijgen vrouwen in veel landen kiesrecht.

Vrouwen in een munitiefabriek, 1917

De Eerste Wereldoorlog

In Nederland kregen vrouwen kiesrecht in 1919. Kiesrecht = het recht om te stemmen. Image credit: Horace Nicholls / Wikimedia Commons (Public domain)

HONGER

Te weinig eten

Schepen met eten komen niet meer aan. Vooral in Duitsland is er grote honger.

Ook in Nederland wordt eten schaars. Mensen staan in lange rijen, zoals hier in Amsterdam.

Rij voor vis in Amsterdam

De Eerste Wereldoorlog

De Britse vloot hield schepen met voedsel voor Duitsland tegen: een blokkade. Image credit: Spaarnestad Photo / Wikimedia Commons (Public domain)

02

Propaganda

Hoe de overheid je overhaalt

De Eerste Wereldoorlog

Image credit: Alfred Leete / Wikimedia Commons (Public domain)

GROOT-BRITTANNIË, 1914

Kitchener wants YOU

Groot-Brittannië heeft soldaten nodig. Niemand is verplicht om te gaan.

Daarom hangen overal posters zoals deze. De vinger wijst naar jou: jij moet helpen!

Poster met Lord Kitchener, 1914

De Eerste Wereldoorlog

Propaganda = informatie waarmee de overheid je mening wil sturen. Meer dan 2,5 miljoen Britten meldden zich vrijwillig. Image credit: Alfred Leete / Wikimedia Commons (Public domain)

ONTDEK DE BRON

Helpt ons winnen!

Een Duitse poster. Mensen moeten geld lenen aan de staat voor de oorlog.

Kijk goed: wat wil de maker dat jij voelt?

Klik op de gouden punten.

Poster: Fritz Erler, publiek domein

De Eerste Wereldoorlog

1
2
3

Vraag: wat zie je níet op deze poster? (Doden, modder, angst.) Dat is ook propaganda: dingen weglaten. Image credit: Fritz Erler / Wikimedia Commons (Public domain)

03

Nederland

Neutraal, maar niet ongeraakt

De Eerste Wereldoorlog

Image credit: Spaarnestad Photo / Wikimedia Commons (Public domain)

1914

Nederland doet niet mee

Nederland is neutraal: het kiest geen kant.

Toch worden 200.000 Nederlandse soldaten opgeroepen om de grens te bewaken. Dat heet mobilisatie.

Nederlandse soldaten, 1914

De Eerste Wereldoorlog

De Duitsers bouwden een elektrisch hek langs de grens tussen België en Nederland: de dodendraad. Honderden mensen kwamen erdoor om. Image credit: Spaarnestad Photo / Wikimedia Commons (Public domain)

OKTOBER 1914

1 mln

Belgische vluchtelingen

De Duitsers vallen Antwerpen aan. Zo'n één miljoen Belgen vluchten naar Nederland.

Ze slapen in kerken, scholen en bij gezinnen. De meesten gaan na een paar maanden terug.

De Eerste Wereldoorlog

Nederland had toen ruim 6 miljoen inwoners. Vraag: hoe zou dat zijn, als er ineens zoveel mensen bij komen? Image credit: Nationaal Archief / Wikimedia Commons (CC0)

NEDERLAND, 1914-1918

Weinig van alles

Op de bon

Brood en suiker krijg je alleen met een bon.

Smokkel

Bij de grens smokkelen mensen spullen, zoals boter en tabak.

Onrust

Mensen worden boos over de tekorten.

De Eerste Wereldoorlog

Distributie = de overheid verdeelt spullen met bonnen, zodat iedereen iets krijgt.

Begrippen

totale oorlog - het hele land werkt mee aan de oorlog

thuisfront - de mensen thuis, niet aan het front

propaganda - informatie die je mening moet sturen

neutraal - een land kiest geen kant in een oorlog

mobilisatie - soldaten oproepen en klaarmaken

distributie - spullen verdelen met bonnen

De Eerste Wereldoorlog

Deze slide heeft geen instructies