Klassieke oudheid
Hst. 1
De Bespiegeling
Klassieke oudheid
Hst. 1
De Bespiegeling
Les 1: Doel van de les?
Kennismaken met klassieke oudheid
Aan het einde van de les:
Weet je welke verschillen er zijn tussen Griekse kunst en Romeinse kunst
Weet je hoe het klassiek theater is ontstaan
Weet je welke twee vormen van klassiek theater er zijn
klassieke oudheid
Wortels
hoezo?
Klassiek erfgoed
Grieken ca. 880-200 vC
Romeinen ca. 100 vC - ca. 300 nC
Romeinen maken Griekse cultuur eigen
passen cultuur aan
verspreiden deze mix cultuur over West-Europa
Wat viel je op in het fragment? Welke verschillen zijn er tussen Griekse en Romeinse kunst?
Ontstaan klassiek theater
Grieks theater:
Oorsprong godsdienstig gebruik
Mythologie (goden en halfgoden)
Verbinden eigen actuele geschiedenis
Tragedie/komedie
Op wat voor plek ontstond het theater?
aan de rand van de stad
aan de voet van een heuvel
op een berg
bij een offerplaats
Wat was de functie van het masker?
Goden
Voorstelling theater: mythologische verhalen
Welke Griekse/Romeinse Goden ken jij?
Griekse/Romeinse Goden
Opdracht (hw)
Maak vraag 1 t/m 6
boeken films en
serietips!
Doel behaald?
Kennismaken klassieke oudheid?
Verschillen Griekse en Romeinse kunst?
Hoe is het klassiek theater ontstaan?
Welke twee vormen van klassiek theater zijn er?
Wat heb je onthouden uit deze les?
huiswerk
vraag 1 t/m 6
Les 2: doel van de les?
Waar zijn we ook al weer gebleven?
Einde van de les:
Weet je hoe de methode werkt
Weet je wat het verschil is tussen voorstelling en vormgeving
Volgende keer:
Weet je de kenmerken van klassiek theater en kun je deze toepassen
Hebben we het huiswerk nabesproken
Wat weet je nog van vorige les?
De methode: Bespiegeling
Tekstboek + definities
Werkboek + leerdoelen + kunstbeschouwelijke begrippen
Digitale licentie:
- oefenen
- video's bij vragen (V101, V102, etc.)
- uitlegvideo's
Bekijk het fragment: Wat is het verschil tussen deze begrippen?
Wat is het verschil tussen voorstelling en vormgeving?
Kunstbeschouwelijke begrippen
Pak je werkboek erbij
We lezen samen en daarna doen we een oefening
Vormgeving theater
wat kunnen we zeggen over:
spel
lichaam
stem
mise-en-scene
speelstijl
theatervormgeving
decor en rekwisieten
kostuum en grime
licht en geluid
Volgende week
Oefening doen t.b.v. toets in toetsweek
Maak uit je werkboek de opdrachten 21 t/m 25
kunstbeschouwelijke begrippen theater
WB blz. 183 t/m 187
Hoe ging het maken van de huiswerkvragen?
Waarom ging het maken van het huiswerk goed of juist niet goed?
Vragen nabespreken
Toeschouwer 2500 jaar geleden
Toeschouwer van nu
Vraag 1:
Verschil:
Overeenkomst:
Komedie
satirisch genre (straattaal, schunnige grappen)
Inhoud: politieke actualiteit
Amusementsfunctie
levendig of zelfs obsceen dansen, past bij vrolijke, uitbundige karakter
Vraag 2: Kenmerken Tragedie en Komedie
Tragedie
ernstig genre; (herkenning en identificatie)
Inhoud: onoplosbaar conflict
politieke functie: saamhorigheid creëren, identificatie met zwakkeren in de samenleving en nadenken over functioneren van democratie
statige dansen, past bij serieuze karakter
De wetten van Aristoteles
Vraag 3: Eenheid van plaats, tijd en handeling =
het verhaal moet zich op één dag en op één plaats afspelen. Alle gebeurtenissen zijn belangrijk voor de centrale verhaallijn (handeling); er mogen dus geen zijsprongen of uitweidingen worden toegevoegd.
Boodschapper: eerder of andere plek (flashbacks)
Het theatergebouw
Wat hoort waar?
Gebouwd tegen een natuurlijke heuvel
zelf verhoogde tribunes
Halfronde orechestra
Ronde orchestra
Vehoogd speelvlak
Verdiept speelvlak
zuilenrij of muur als decor
vermaaksfunctie
rituele functie
Het theatergebouw
Muziek in de klassieke oudheid
Vraag 5: Volgens Pytagoras is muziek een wetenschap
Pythagoras ontwikkelt de monochord om de afstanden tussen tonen te kunnen meten. Hij ontdekt dat intervallen (toonsafstanden) corresponderen met vaststaande getalsverhoudingen.
Leg in eigen woorden uit wat Pythagoras heeft ontdekt
Muziek verdwijnt...
Vraag 6: afname grootschalige muziekuitvoeringen
Het Romeinse rijk raakt economisch in verval
Opkomst Christendom, Christelijke kerk vindt Romeinse muziek heidens
Verklaring voor verloren gaan van de Griekse muziek?
Bekijk het fragment: Wat is het verschil tussen deze begrippen?
Wat is het verschil tussen voorstelling en vormgeving?
Lesdoelen?
Aan het einde van de les:
Weet je welke aspecten van theatervormgeving er zijn en kun je deze toepassen op een klassiek theaterstuk
weet je wat je moet leren voor de toetsweek
toneelstuk
Kunstbeschouwelijke begrippen
Pak je werkboek erbij blz. 183 t/m 186
Bekijk de begrippen, noteer voor jezelf welke je lastig vindt
Welke begrippen van theatervormgeving (die je lastig vindt) heb je genoteerd?
oefening VTS
kijk 1 minuut in stilte naar de afbeelding
daarna vraaggesprek
theatervormgeving
wat kunnen we zeggen over:
spel
lichaam
stem
mise-en-scene
speelstijl
theatervormgeving
decor en rekwisieten
kostuum en grime
licht en geluid
opdracht in groepjes (3 a 4 personen)
Je krijgt de opdracht op papier
1. kies een scene uit het klassieke toneelstuk Orpheus en Euridyce
2. analyseer de scene
3. ontwerp de vormgeving (moodboard)
4. presenteer jullie ontwerp aan de klas (ca. 2 min)
5. reflecteer op de opdracht
originalType.poll
Wat wil je nog vragen over theatervormgeving?
noem de 5 aspecten van theatervormgeving
Leren voor de TW
Tekstboek Hst. 1. blz 10 t/m 14 (tot klassieke beeldhouwkunst) en blz. 16 Romeinse theaters
Werkboek blz. 183 t/m 186
PDF van deze lesson-up t/m dia 55 (beschikbaar op elo)
Je eigen aantekeningen
Dit is dus niet conform PTD vanwege vele lesuitval
tijd over?
Ga aan de slag met huiswerk
vraag 7 t/m 10?
Lesdoelen
Aan het einde van de les weet je:
de kenmerken van klassieke beeldhouwkunst en kun je deze toepassen
de verschillen tussen Griekse en Romeinse beeldhouwkunst
de kenmerken van de klassieke architectuur en kun je deze toepassen
de verschillen tussen Griekse en Romeinse architectuur
je waarom de klassieke oudheid in verval raakte
klassieke beelden
Griekse beeldhouwkunst: idealisme
goden afbeelden (rituele functie/verering)
volmaakte/perfecte vormgeving
atletisch, eeuwige jeugd
geïdealiseerde verhoudingen
gezicht onpersoonlijk (geen bestaand mens)
Augustus van Primaporta = Romeinse variant
Griekse speerdrager
https://schooltv.nl/video-item/romeinse-beeldhouwkunst-nageaapt-van-de-grieken
Op welke manier pasten de Romeinen de beelden aan hun eigen cultuur aan?
Romeinse beeldhouwkunst: realisme
Naar Grieks voorbeeld
Niet meer onpersoonlijk maar een echt portret!
functie: naast religieus ook wereldlijk bijv. eren van generaals
Fragment: herhaling
Noem kenmerken van Griekse beeldhouwkunst
Zoek een afbeelding van een Romeins beeld en leg uit waarom dit Romeins is en niet Grieks
Verschillen Griekse en Romeinse beelden
Grieken: onpersoonlijk, geïdealiseerd, afbeelden/vereren goden. Veelal naakt en puur gericht op schoonheid. Functie: ritueel/religieus
Romeinen: echt portret, (dus ook rimpels, oneffenheden). Veelal gekleed en gedetailleerd. Naast afbeelden ideale goden ook echte mensen. Functie: naast religieus gebruik ook politiek/herinnering
Vandaag?
laatste stukje lesstof = klassieke architectuur
huiswerk nakijken
hst. 1 = af
leerdoelen
Einde van de les weet je:
de kenmerken van de klassieke architectuur en kun je deze toepassen
de verschillen tussen Griekse en Romeinse architectuur
je waarom de klassieke oudheid in verval raakte
Architectuur
Architectuur/bouwkunst
Grieks = stapelen
Romeins = metselen
Griekse bouwkunst: stapelen
Stapelbouw: zuilen, kapitelen, architraafbouw
Sober
Vaste maatvoering (strenge symmetrie)
Regelmaat
Dorische orde: zwaar, mannelijk
Ionische orde: slanker, vrouwelijk
Corintische orde: decoratief
opdracht
Teken in je aantekenschrift de drie verschillende bouworden
Dorisch, Ionisch en Corintisch
Dorisch
Ionisch
Corintisch
Romeinse bouwkunst: metselen
Naar Grieks voorbeeld maar ook innovatief:
Baksteen en beton: boogconstructie, gewelf, koepel
Marmeren bekleding
Veel utiliteitsbouw (functioneel)
Romeins: het Colosseum
Naast theaters (toneel, dans en muziek) ook stadions of amfitheaters
Colosseum, Rome:
buitenkant ( de marmeren beplating is verdwenen)
pilasters en halfzuilen (decoratieve functie)
Speelvlak = arena
Noem verschillen tussen de Griekse en Romeinse bouwkunst
Opkomst christendom
Christenvervolging: letterlijk voor de leeuwen geworpen (Colosseum)
313 geloofsvrijheid (Keizer Constantijn = 1ste Chr.keizer = einde klassieke periode)
Monotheïsme versus polytheïsme (geloof in meerder goden verboden = heidens)
Romeinse rijk al in verval: ingenomen door Germanen, Hunnen en Vandalen
Begin van de Middeleeuwen (Dark Ages)
Klassieke cultuur raakt in vergetelheid
opdracht
huiswerk nakijken
Nog niet gemaakt, ga dat dan eerst doen!
Wat heb je deze les geleerd?
Hst.1 = Af
Tekstboek hst. 1 blz. 10 t/m 17
PPT (op elo) en eigen aantekeningen of link naar lessonup
Kunstbeschouwelijk begrippen:
vwo werkboek blz. 160 t/m 163 (theater en beeldende kunst)