4.6 Nederland verandert

• Nieuwe lesbewerker
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

4.6 Nederland verandert

Op tafel:

• Chromebooks

• Aantekeningenschrift

• Werkboek en lesboek

• geen telefoons

Leerdoelen

• Je weet wat individualisering en globalisering is en de gevolgen daarvan

• Je weet wat de verschillende emancipatie bewegingen zijn.

• Je weet wat verzuiling inhoudt

Benoem veranderingen in de Nederlandse cultuur

Nederland is veranderd

• Tot aan de jaren '60 was de Nederlandse dominante cultuur anders dan nu.

• Rolpatronen tussen man en vrouw waren anders

  • Getrouwde vrouwen waren tot 1956 handelingsonbekwaam.

• Andere normen en waarden:

  • Gehoorzaamheid

  • Hard werken

  • Religie

• Nederland was verzuild

Wat was een indirect gevolg van de afschaffing van de handelingsonbekwaamheid van getrouwde vrouwen in 1956?

A

Getrouwde vrouwen kregen volledige politieke gelijkheid en mochten ministers en Kamerleden worden.

B

Meer vrouwen gingen buitenshuis werken en kregen onafhankelijkere economische posities.

C

De scheidingscijfers daalden, omdat vrouwen meer rechten kregen binnen het huwelijk.

D

De wet leidde direct tot volledige loon- en carrièregelijkheid tussen mannen en vrouwen.

Individualisering

Nederland was vroeger verzuild.

• Protestanten, katholieken, socialisten hadden eigen scholen, kranten en tv zenders.

• Vanaf de jaren '60 nam de rol van de kerk af en lieten mensen zich minder voorschrijven hoe ze moeten leven.

• Deze maatschappelijke ontwikkeling noemen we:

• Individualisering: De ontwikkeling waarbij mensen zichzelf steeds meer als vrij individu zien.

• Gevolgen

  • Persoonlijke vrijheid, zelfontplooiing,

  • Keuzevrijheid; keuzestress

  • Lossere bindingen
    

Wat is geen gevolg van verzuiling in Nederland?

A

Het ontstaan van aparte scholen, media en verenigingen voor verschillende religieuze en ideologische groepen.

B

Een sterke sociale samenhang binnen de eigen zuil, waardoor mensen vooral contact hadden met gelijkgestemden.

C

Het volledig verdwijnen van religieuze invloed in de Nederlandse samenleving.

D

De oprichting van politieke partijen die de belangen van specifieke zuilen vertegenwoordigden.

Globalisering

• Vroeger leefden de mensen in hun eigen bubbel.

  • Vakanties in Nederland, Nederlandse media, Nederlandse producten.

• Door het internet, vliegtickets en internationale handel kwamen we makkelijker in contact met anderen. Dat noemen we:
  

Globalisering: de ontwikkeling waardoor mensen wereldwijd steeds meer met elkaar verbonden raken.

• Gevolgen:

  • Verrijking of bedreiging van cultuur

  • Opleving van nationalisme

Opdracht 9

Bladzijde 135 werkboek

Je mag het met je groepje maken

We gaan het gezamenlijk nakijken

Je krijgt hier 5 minuten voor

Tip: lesboek bladzijde 144. Alinea 'emancipatie'.

Etnische emancipatie

• Emancipatie: mensen die actief streven naar gelijke rechten en gelijke behandeling
  

• Meer mensen met migratieachtergrond op o.a. tv en in de politiek.

• Maccabi-rellen > 'Integratieprobleem'

  • Onderzoek bij SCP door Jaco Dagevos. Jongeren met een migratieachtergrond

  • Jongeren worden gezien als onderdeel van een 'problematische groep'

  • Strijd tegen die labeling

Vrouwenemancipatie

• Nadat vrouwen in 1919 stemrecht kregen breidde de vrouwenemancipatie zich in de jaren '60 uit.

• Afschaffing van de handelingsonbekwaamheid

• Een hoger opleidingsniveau en meer economische onafhankelijkheid

• Veranderende rolpatronen tussen mannen en vrouwen.

• Internationale vrouwendag 8 maart

  • Thema: vrouw van de toekomst

Homo-emancipatie

• Nederland is progressief in homo-emancipatie.

  • Homohuwelijk bij wet geregeld sinds 2001.

• De emancipatie breidt zich uit tot een grotere seksuele diversiteit: lhbti+.

• Aan de ene kant is homoseksualiteit maatschappelijke geaccepteerd.
  

• Aan de andere kant is er nog altijd discriminatie van en geweld tegen lhbti’ers.

  • In 2022 had 33% van alle aangiftes van discriminatie te maken met seksuele geaardheid.

Welke van de volgende factoren belemmert etnische emancipatie in Nederland het meest volgens jou het meest?

A

Discriminatie op de arbeidsmarkt en bij sollicitaties

B

Gebrek aan representatie van etnische minderheden in politiek en media

C

Taal- en opleidingsachterstanden bij bepaalde migrantengroepen

D

Te weinig maatregelen van de overheid om ongelijkheid tegen te gaan

Wat wordt bedoeld met individualisering?

A

De toename van verzuiling, waarbij groepen hun eigen scholen en media hebben.

B

De overheid die steeds meer bepaalt hoe mensen hun leven moeten inrichten.

C

Het afschaffen van alle religieuze en politieke organisaties in Nederland.

D

De afname van de rol van de kerk en andere sociale instituties, waardoor mensen meer als individu worden gezien.

Door globalisering kunnen mensen wereldwijd steeds makkelijker met elkaar in contact komen via internet, reizen en handel.

Heeft globalisering alleen positieve gevolgen?

A

Ja

B

Nee

Wat was een belangrijk gevolg van de vrouwenemancipatie in de jaren ‘60?

A

Vrouwen mochten na hun huwelijk niet meer werken en moesten thuis blijven.

B

Vrouwen kregen meer toegang tot hoger onderwijs en werden economisch onafhankelijker.

C

Vrouwen verloren hun stemrecht omdat mannen de politieke beslissingen namen.

D

Vrouwen werden wettelijk verplicht om evenveel te verdienen als mannen in alle sectoren.

Opdracht 10

bladzijde 136 werkboek

5 minuten

We gaan het gezamelijk nakijken

Je mag het alleen maken of in je groepje

Volgende week:
4.7 Allemaal burgers