Allereerst:
Vandaag:
1. Het Joodse geloof
2. Discriminatie en vervolging in Nazi-Duistland
3. De Holocaust
De Banaliteit van het kwaad
Het Joodse geloof
- Oudste monotheïstische geloof (hebreeuwse Bijbel)
- Geen bekeringsdrang
- Jodendom geërfd via de moeder
- Joodse gemeenschappen spreken doorgaans Hebreeuws en hebben door de jaren heen hun eigen joodse cultuur proberen te behouden. (denk behalve taal aan feestdagen, gewoontes en tradities)
Het Joodse geloof
- Oudste monotheïstische geloof maar door de eeuwen heen nooit echt groter geworden (geen bekeringsdrang)
- Joodse Diaspora
- Antisemitisme = Jodenhaat dit kwam meermaals voor in de geschiedenis. Soms op kleine schaal soms op grote schaal.
Voor de WO2 ontstond er door het nationalisme meer Antisemitisme.
Waarom niet meteen alle Joden oppakken en vermoorden?
minder dan 1% van de Duitse bevolking in 1933
Discriminatie en vervolging in Nazi-Duistland
1. 1933 -> boycotten Joodse winkels,
pesterijen en ontslag ambtenaren
2. 1935 -> Neurenberger rassenwetten: Joden zijn geen Duitse burgers meer en mogen bijvoorbeeld niet meer trouwen met 'Raszuivere'
De Burgerschapswet gaf regels rond het Duitse staatsburgerschap en bepaalde wie Duitser was en wie niet. Duitser was hij/zij die Duits "bloed" had en door zijn/haar daden het vaderland diende.
De Rijksvlaggenwet behelsde het voeren van de hakenkruisvlag als Duitse Rijksvlag.
3. 1938 -> Openbare plekken verboden (zwembaden, parken, treinen, scholen)
Kristalnacht
- In Frankrijk wordt vermoord een 19 jarige jongen een Duitse diplomaat.
"Moet ik u vertellen tot welk ras het vuile zwijn
behoorde dat deze lage misdaad heeft begaan?
Een Jood!" - Goebbels
- 9 op 10 november 1938 --> Kristalnacht
- Joden worden naar concentratiekampen gestuurd.
Concentratiekampen
- Concentratiekamp is niet per sé een vernietigingskamp
- Gebouwd vanaf 1933 voor politieke tegenstanders.
- Pas later in de oorlog worden de kampen gebruikt voor massamoord (genocide)
Genocide
Genocide (of volkerenmoord of volkenmoord) is een misdrijf in het internationale recht dat door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in Resolutie 96(1) omschreven werd als 'de ontzegging van het recht van bestaan van een gehele menselijke groep.
Holocaust (Oudgrieks voor Brandoffer) -> genocide tijdens WO2 (Op de Joden?)
Joden zelf zullen eerder spreken van de Shoah (catastrofe)
Hoe heeft het zover kunnen komen?
Hoe heeft het zover kunnen komen?
1933- 1940 : Joden moeten weg uit Duitsland
Emigreren 'aanmoedigen' door discriminatie,
geweld en uitsluiting.
Als Sovjet-Unie is veroverd willen de Nazi's de
Joden daar heen sturen
1941 komt de oorlog tot stilstand (voor de Nazi's)
Hoe heeft het zover kunnen komen?
Getto's en concentratie kampen raken overvol.
Madagaskarplan
Wannseeconferentie
- 20 januari 1942
- Endlösung der Judenfrage
- De vergadering duurt nog net geen 2 uur.
Wannseeconferentie
Welke plannen zijn er besproken tijdens de conferentie?
- Richard Heydrich (slager van Praag) --> Uitroeien
- Wilhelm Kritzinger --> opsluiting van Joden
- Wilhelm Stuckart --> massale sterilisatie
Uiteindelijk weet Heydrich de overige mannen te overtuigen van zijn plan. (Endlösung)
Op de Wannseeconferentie wordt besloten de Joodse bevolking systematisch te gaan uitroeien.
Hoe?
- Het één voor één vermoorden is te duur en te traag.
- Al snel wordt besloten het blauwzuurgas
Zyklon B te gaan gebruiken.
- Joden wordt verteld dat ze moeten werken
in het oosten en dat het daar beter zou zijn dan
in de Getto's
Concentratiekampen
Op grote schaal begint de verplaatsing van Joden van Getto's naar vernietigingskampen
Dagenlange treinreis zonder eten, water, toilet
Op het perron wordt de groep in tweeën gedeeld.
Niet alleen Joden
- Gele ster met zwart driehoek : 'Rasbevuilers'
- Roze driehoek : Homoseksuele
- Bruine driehoek: Zigeuners
Ook worden politieke tegenstanders, gehandicapte
Schatting: 6 miljoen van de totaal 7.3 komen om in
de tweede wereldoorlog. de helft daarvan in concentratiekampen
Auschwitz-Birkenau (Auschwitz II) | 1,1 miljoen doden
Treblinka | 900.000 doden
Belzec | 435.000 doden
Chelmno | 340.000 doden
Sobibor | 170.000 doden
Majdanek | 80.000 doden
Stutthof | 70.000 doden
Maly Trostenets | 50.000
- 102.000 van de in totaal 107.000 uit Nederland gedeporteerde Joodse burgers, vermoord in Auschwitz, Sobibor en andere kampen.
- 240 leden van de Sinti en Roma-bevolkingsgroep (zigeuners), vermoord in Auschwitz
Maak samen de kwadrant
Hoeveel kon je doen?
Wat zou je doen?
Wat kan je doen?
Wat wil je doen?