P2, sprint 1

Binnen = Beginnen: 6 in 7
Individueel, in stilte en zonder syllabus!!
1. Noem twee gevolgen van de opstand van Indiase soldaten in 1857 (The great mutiny) voor het bestuur van India.
2. Noem het verdrag dat in 1765 het begin markeerde van Brits gezag in India en leg kort uit wat dit verdrag inhield.
3. Waardoor verschoof na 1776 het zwaartepunt van het Britse Rijk van Amerika naar India?
4. Welke rol speelde de Royal African Company in de Engelse koloniale economie? Noem daarbij één vorm van handel.
5. Noem twee kenmerken van de economische inrichting van de zuidelijke Britse koloniën in Noord‑Amerika.
6. In welk jaar stichtten de Pilgrim Fathers een Engelse nederzetting in Noord‑Amerika en wat was hun doel?

timer
7:00
1 / 86
volgende
Slide 1: Tekstslide
GesMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

In deze les zitten 86 slides, met tekstslides en 14 videos.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

Binnen = Beginnen: 6 in 7
Individueel, in stilte en zonder syllabus!!
1. Noem twee gevolgen van de opstand van Indiase soldaten in 1857 (The great mutiny) voor het bestuur van India.
2. Noem het verdrag dat in 1765 het begin markeerde van Brits gezag in India en leg kort uit wat dit verdrag inhield.
3. Waardoor verschoof na 1776 het zwaartepunt van het Britse Rijk van Amerika naar India?
4. Welke rol speelde de Royal African Company in de Engelse koloniale economie? Noem daarbij één vorm van handel.
5. Noem twee kenmerken van de economische inrichting van de zuidelijke Britse koloniën in Noord‑Amerika.
6. In welk jaar stichtten de Pilgrim Fathers een Engelse nederzetting in Noord‑Amerika en wat was hun doel?

timer
7:00

Slide 1 - Tekstslide

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Binnen = Beginnen: 5 in 4
- Tekst & Uitleg: Industrialisatie, kapitalisme en koloniën. 
- Oefenen & nakijken examenvraag
- Afsluiting


Deelvragen: 
3. Welke rol speelden de koloniën in sociaal- economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?


Slide 2 - Tekstslide

3. Welke rol speelden de koloniën in sociaal- economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?
31 De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving 
32 Discussies over de 'sociale kwestie'
35 Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces 
36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme;

- Nieuwe sociale klassen (arbeiders/proletariaat & kapitalisten). 
- Slechte werk- en leefomstandigheden in snelgroeiende steden (sociale kwestie) 
- Steeds meer protest hiertegen, maar aanvankelijk geen maatregelen van de overheid
- 1833:  de Factory Acts: excessen (kinderarbeid en uitbuiting) van industrialisatie voorkomen. 
- Robert Owen en vakbonden komen (succesvol) op voor de rechten van arbeiders

Slide 3 - Tekstslide

Slide 4 - Video

Slide 5 - Video

3. Welke rol speelden de koloniën in sociaal- economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?
31 De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving 
33 De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie 
35 Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces 
36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme;

- Winstgevende projecten in de koloniën.
- Londen werd het financiële hart van de wereld.
- 1851: De eerste wereldtentoonstelling (Londen): Groot-Brittannië werkplaats van de wereld. 
- Na 1870 steeds meer groeiende concurrentie van de Verenigde Staten en Duitsland. 
- rond 1900: Uitbreiding van wereldrijk: op zoek naar nieuwe markten. Groot-Brittannië over een kwart van de wereldbevolking.

Slide 6 - Tekstslide

Slide 7 - Video

Examenvraag (opdr. 10 & 11) op de post-it. 

Slide 8 - Tekstslide

Binnen = Beginnen
- Gebruik je syllabus en het examen van vorig jaar (2025 1e tijdvak) 

1. Welke vragen uit het examen gaan over HC "het Britse Rijk"?
2. Welke van deze vragen gaan over deelvraag 1? 
3. Welke van deze vragen gaan over deelvraag 2? 
4. Welke van deze vragen gaan over deelvraag 3?  

Slide 9 - Tekstslide

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Binnen = Beginnen: examenopdracht
- Syllabus: Deelvraag 3 lezen - Kolonialisme en industrialisatie. 
- Tekst & Uitleg: Industrialisatie, kapitalisme en koloniën. 
- Oefen examen
- Afsluiting


Deelvragen: 



Slide 10 - Tekstslide

Herhaling examenvraag
timer
5:00

Slide 11 - Tekstslide

Antwoord 1: 
De Bron werd als betrouwbaar gezien, omdat Mary het uit eigen beleefde perspectief vertelt in het boek. Er wordt verteld dat Mary was "gered" door de Britten. De Britten worden hier als held gezien en dit bevestigde dus het superioriteitsgevoel van de Britetten. 
Antwoord 2: 
Strickland bevestigde het gevoel van de Britten doordat zij in haar boek andere volken als minder ontwikkeld benoemt. Strickland was zelf wit en Brits, door haar gesprek met Mary kon Mary haar verhaal gepubliceerd worden. 
Antwoord 3: 
Door het schrijven van het verhaal bevestigde Strickland het superioriteitsgevoel van de Britten, omdat begin 18e eeuw het abolitionisme ontstond en door de bevestiging voelde de opkomende groep abolitionisten een superioriteitsgevoel. Zij was zelf ook een abolitionist. Dit werd beschouwd als een betrouwbare bron, omdat de opkomst van abolitionisme ervoor zorgden dat er Verlicht werd gedacht, waardoor ook meningen meer meetelden, dus ook het verhaal van Strickland. 
De discussie die het Britse parlement had over de belangstelling van het boek ging over de slavrnij. Dat werd afgeschaft in 1833 en in 1831 schreef ze haar boek. 
Antwoord = Nieuwe info + leerstof

Slide 12 - Tekstslide

3. Welke rol speelden de koloniën in sociaal- economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?
31 De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving 

- Economische voorsprong 
Groot-Brittannië in de 18e en 19e eeuw 
(industriële revolutie, Spinning Jenny en stoommachine - 18e eeuw) 
- Door verbeteringen in de landbouw  (4-slagsstelsel)
- ziektebestrijding 
- Bevolkingsgroei
- vraag naar goederen en het aanbod van goedkope arbeid neemt toe.

Slide 13 - Tekstslide

3. Welke rol speelden de koloniën in sociaal- economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?
31 De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving 
33 De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie 35 Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces 

- Ondernemers investeerden winsten uit de koloniën in industrie en transport in Groot-Brittannië (kapitalisme).  
- vaarwegen en spoorwegen 
- Grondstoffen (katoen) uit de koloniën in het Caribische gebied, VS  en India. 
- India in de loop van de 19e eeuw een steeds belangrijkere afzetmarkt voor de katoenindustrie. 
- De Britse markt werd internationaal en mondiaal. 

Slide 14 - Tekstslide

Slide 15 - Video

3. Welke rol speelden de koloniën in sociaal- economische ontwikkelingen in Groot- Brittannië (1750-1900)?
31 De industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving 
33 De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie 
35 Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politieke proces 
36 De opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme, confessionalisme en feminisme;

- Handelskapitalisme wordt industrieel kapitalisme.  (streven naar zoveel mogelijk kapitaal/vermogen en winst dmv handel vs. industrie) 
    -  liberale markteconomie met vrijhandel en een kleine rol voor de overheid, ook binnen het Britse wereldrijk. (economisch liberalisme)
    - vrijhandel  afdwingen met geweld (royal navy)  in, ook in gebieden die niet direct gekoloniseerd waren (Vb: Opiumoorlogen in China.  
- Reform Bill (1832): (Industriele) ondernemers kregen meer politieke invloed in Engeland. 


Slide 16 - Tekstslide

Slide 17 - Video

Binnen = Beginnen
Gebruik je Syllabus (papier of digitaal op SOM) blz. 12 t/m 15 en overleg met je buren. 

Zet de volgende gebeurtenissen uit de historische context "Het Britse Rijk" op de juiste chronologische volgorde (vroeger naar later). (2 punten)
A. Pilgrim Fathers stichten een nederzetting in Noord-Amerika
B. Verdrag van Allahabad, begin Brits gezag in India
C. Onafhankelijkheid van de Verenigde Staten
D. Opstand van Indiase soldaten tegen Brits gezag
E. Oprichting van het Indian National Congress
F. Eerste wereldtentoonstelling in Londen

Slide 18 - Tekstslide

Binnen = Beginnen
Gebruik je Syllabus (papier of digitaal op SOM) blz. 12 t/m 15 en overleg met je buren. 

Plaats de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde.
Gebeurtenissen:
1. Reform Bill geeft ondernemers meer politieke invloed
2. Verbod op slavernij in grote delen van het Britse Rijk
3. Groot Brittanië verbied de slavenhandel en zorgt er met militaire macht voor dat andere landen dat ook doen. 
4. Groei concurrentie voor Britse industrie vanuit de VS en Duitsland
5. Eerste wereldtentoonstelling in Londen
6. Groot-Brittannië heerst over een kwart van de wereldbevolking

Slide 19 - Tekstslide

Binnen = Beginnen
Gebruik je Syllabus (papier of digitaal op SOM) blz. 12 t/m 15 en overleg met je buren. 
Plaats de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde.
Gebeurtenissen:

A. Pilgrim Fathers stichten een nederzetting in Noord-Amerika
B. Verdrag van Allahabad, begin Brits gezag in India
C. Onafhankelijkheid van de Verenigde Staten
D. Opstand van Indiase soldaten tegen Brits gezag
E. Oprichting van het Indian National Congress
F. Eerste wereldtentoonstelling in Londen

Slide 20 - Tekstslide

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Binnen = Beginnen: chronologie
- Syllabus: Deelvraag 2 lezen - Engeland & India
- Tekst & Uitleg: India, modern imperialisme en industrialisatie
- Examentraining
- Afsluiting


Deelvragen: 

Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's
(1585-1833)?

Slide 21 - Tekstslide

2. Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen het Britse Rijk? (KA 25, 29, 31, 33, 34) 
25: Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie: 
29: Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm van plantagekoloniën en de daarbij verbonden trans-Atlantische slavenhandel (en de opkomst van het abolitionisme) 

- Na onafhankelijkheid VS wordt India belangrijker voor de Britten. 
- East India Company (begin 17e eeuw) dreef handel met Mogol-vorsten (handelskapitalisme
- Uitbreiding macht EIC --> Verdrag van Allahabad (1765): 
         - Begin Britse Rijk in India (breidde steeds verder uit) 
         - Innen van belasting onder Indiase inwoners.
- Controle over het Britse Rijk/Beschermen van handel/afdwingen verbod slavernij: 
         - Royal Navy
         - Brits-Indische leger: bestond uit Indiase soldaten onder leiding van Britse officieren. 
- Geen tot weinig migratie vanuit GB naar India. 
- Kleine groep Britten voeren het bestuur over miljoenen Indiërs met behulp van bestaande inheemse structuren

Slide 22 - Tekstslide

2. Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen het Britse Rijk? (KA 25, 29, 31, 33, 34) 
31: De industriele revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor de industriele samenleving: 
33: De moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie: 
34: De opkomst van emancipatiebewegingen: 

- De Britten wezen de Indiase religieuze en sociale gebruiken af, maar werden als heersers wel geaccepteerd. 
- The Great Mutiny (1857): opstand onder ontevreden Indiase soldaten tegen de Engelsen --> Met geweld neergeslagen door de Engelsen.
         - Gevolg: India komt onder direct gezag van de Engelse regering (Koningin Victoria werd keizerin van India)
- Superioriteitsgevoel (White man's burden): invoeren Engelse taal, rechtssysteem en onderwijs. Het was de taak van de Engelsen om de wereld te beschaven. 
- 1885: Indian National Congress opgericht: streven naar gelijke kansen binnen het Brits- Indisch bestuur (niet succesvol) 

Slide 23 - Tekstslide

2. Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen het Britse Rijk? (KA 25, 29, 31, 33, 34) 
31: De industriele revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor de industriele samenleving: 
- India gaf politiek en militair aanzien voor GB, maar vooral economisch belangrijk (modern Imperialisme - KA 33) : 
        - plantages voor de teelt van handelsgewassen (katoen, opium, etc...) 
        - afzetgebied voor Engelse industrieproducten (kleding, etc...) - concurrentie met de Indiase huisnijverheid. 
- Spoorwegen, Stoomschepen en opening van Suezkanaal --> snellere verbinding met het moederland (grotere controle) 

Slide 24 - Tekstslide

Slide 25 - Tekstslide

Slide 26 - Tekstslide

Slide 27 - Tekstslide

White man's burden - De last van de witte man

Slide 28 - Tekstslide

Slide 29 - Video

Oplevering Examenvraag

Slide 30 - Tekstslide

Slide 31 - Tekstslide

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Binnen = Beginnen: chronologie
- Syllabus: Deelvraag 1 lezen - Amerikaanse onafhankelijkheid
- Tekst & Uitleg: Amerikaanse onafhankelijkheid. 
- Examentraining
- Afsluiting


Deelvragen: 

Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's
(1585-1833)?

Slide 32 - Tekstslide

1. Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? III
Strijd voor Amerikaanse onafhankelijkheid: 
- Onder invloed van Verlichte ideeën (trias politica, volkssoevereiniteit en natuurlijke rechten)
- "No taxation without representation" - geen belasting zonder vertegenwoordiging (in het parlement). 
- 1776: Amerikaanse Revolutie & onafhankelijkheidsoorlog. 
Gevolg: Verenigde Staten van Amerika (Onafhankelijke federale staat)
       - Onafhankelijkheidsverklaring (1776)
       - Grondwet
       - President. 

Slide 33 - Tekstslide

Slide 34 - Tekstslide

No taxation without representation

- Geen belasting zonder instemming van degenen 
die deze belasting moeten betalen. 
- 1776: Onafhankelijkheidsverklaring 
(Declaration of independence)

"We beschouwen deze waarheden als vanzelfsprekend, dat alle mensen gelijk geschapen zijn, en dat ze van hun Schepper bepaalde onvervreemdbare rechten hebben gekregen, waaronder leven, vrijheid en streven naar geluk. Dat, omdat deze rechten te garanderen, regeringen zijn ingesteld onder de mensen die hun bevoegdheden ontlenen aan de instemming van de burgers. Dat, wanneer een regering deze doeleinden in gevaar brengt, het volk het recht heeft om zo'n regering te veranderen of af te schaffen en een nieuwe regering te stichten."

Slide 35 - Tekstslide

Slide 36 - Tekstslide

Slide 37 - Tekstslide

Slide 38 - Tekstslide

Slide 39 - Video

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Binnen = Beginnen: chronologie
- Syllabus: Deelvraag 1 lezen - India en het Britse Rijk
- Tekst & Uitleg: India & in het Britse Rijk
- Examentraining
- Afsluiting


Deelvraag: 

2. Waardoor werd India in de 19e eeuw de belangrijkste kolonie binnen het Britse Rijk?

Slide 40 - Tekstslide

1. Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)?
- 13 Britse kolonien (1620 Eerste kolonisten)
- Reden om te emigreren: 
1. Vrijheid om te ondernemen (boerenbedrijf of handel)
2. Vrijheid van godsdienst (Orthodoxe protestanten en katholieken trokken weg uit Engeland) 
- Lokale bevolking verdreven, vermoord of gestorven aan Europese ziektes
- Later werd het hele continent geclaimd door de kolonisten: inheemse bevolking in reservaten. 
- Trail of tears. 
- Vestigingskoloniën (Noorden: gericht op landbouw handel en nijverheid)
- plantagekoloniën (Zuiden: gericht op plantage- en slaveneconomie) 




Slide 41 - Tekstslide

1. Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? II
Slavernij, abolitionisme en plantagekoloniën: 
- Zuidelijke koloniën (Jamaica, Barbados, etc...): cacao, katoen, suiker en tabak. 
- Handelskapitalisme: Royal Africa Company (alleenrecht Britse handel in Afrika). Meer dan 2 miljoen slaafgemaakten naar Caribisch gebied gebracht. 
- (O.i.v. Verlichting en christendom) ontstaan abolitionisme (streven naar afschaffen slavernij en slavenhandel). 
- 1807: verbod op slavenhandel in het Britse Rijk
- 1833: Verbod slavernij in geheel Britse Rijk. 


Slide 42 - Tekstslide

1. Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? III
Strijd voor Amerikaanse onafhankelijkheid: 
- Onder invloed van Verlichte ideeën (trias politica, volkssoevereiniteit en natuurlijke rechten)
- "No taxation without representation" - geen belasting zonder vertegenwoordiging (in het parlement). 
- 1776: Amerikaanse Revolutie & onafhankelijkheidsoorlog. 
Gevolg: Verenigde Staten van Amerika (Onafhankelijke federale staat)
       - Onafhankelijkheidsverklaring (1776)
       - Grondwet
       - President. 

Slide 43 - Tekstslide

Oefenen examenvraag (individueel en in stilte) 
Gebruik syllabus samenvatting 1e deelvraag (blz. 12 op papier/ op SOM) + lesboek en schrijf je antwoord op alsof je een examen maakt (post-it) . 
timer
5:00

Slide 44 - Tekstslide

Slide 45 - Video

Examen: 
- Gebruik je syllabus en het examen van vorig jaar

1. Welke vragen uit het examen gaan over HC "het Britse Rijk"?
2. Welke van deze vragen gaan over deelvraag 1? 
3. Welke van deze vragen gaan over deelvraag 2? 
4. Welke van deze vragen gaan over deelvraag 3?  

Slide 46 - Tekstslide

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Binnen = Beginnen:
- Syllabus: Deelvraag 1 lezen - begrippen, jaartallen en personen
- Tekst & Uitleg: Britse koloniën (tijdvak 5,6 & 7)
- Examentraining
- Afsluiting


Deelvragen: 

Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's
(1585-1833)?

Slide 47 - Tekstslide

Examen 2025
Het examen bestaat uit vijf onderdelen:
Domein A: Historische vaardigheden
Domein B: Orientatiekennis 
  • Historische context: Duitsland in Europa 1918 -1991
  • Historische context: het Britse rijk 1585 -1900
  • Historische context: Nederland 1948-2008 
  • De oriëntatiekennis (Tijdvakken, periodes en Kenmerkende Aspecten tijdvak 5 t/m 10 )

Slide 48 - Tekstslide

Programma dit jaar :
1. Praktische opdracht Rechtsstaat & Democratie 
2. SE II: thema rond 1800-heden (18 t/m 22 nov.)
       - Historische context: Duitsland in Europa 1918 -1991
       - Historische context: het Britse rijk 1585 -1900
       - Thema Rechtsstaat & Democratie
3. SEIII: Domein A + B (Syllabus) (10 t/m 14 maart) 
      - Historische context: Duitsland in Europa 1918 -1991
      - Historische context: het Britse rijk 1585 -1900
      - Historische context: Nederland 1948-2008 



Slide 49 - Tekstslide

Syllabus havo-examen
1. Lees de samenvatting van deelvraag 1 van de HC Britse Rijk grondig door (blz. 12 syllabus)  
2. Markeer de zinnen, begrippen, personen en ontwikkelingen die je nog niet goed beheerst. 
3. Vul het A3-schema in. 

Bekend: Dit beheers ik al.
Benieuwd: Dit beheers ik nog niet

Slide 50 - Tekstslide

Wat ga je doen? 


Studiewijzer deze week: 
Deelvragen:
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? 

Voorbereiding: 
Lezen paragraaf 4 t/m 6 (blz. 176 t/m 180 HB)
Bekijken powerpoints
lezen deelvraag 1 syllabus (zie documenten in de bijlagen)

Verwerking: 
Maken opdr. 21 t/m 39 (blz. 163 t/m 164 WB) 

Verdieping: 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 WB - Dertien Britse kolonien) 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 t/m 172 WB - Plantagekolonien en slavernij)
Maken opdr. 1 t/m 3 (blz. 172 - De Verenigde Staten)


timer
10:00

Slide 51 - Tekstslide

Havo 5 Britse Rijk - Syllabus
- Syllabus, blz. 12 & 13

1. Lees de samenvatting van deelvraag 1 goed door. 
2. Onderstreep of markeer in elke zin de belangrijkste informatie (begrippen, jaartallen, personen en ontwikkelingen). 
3. Welke ken je al? Welke nog niet? 

Slide 52 - Tekstslide

Slide 53 - Tekstslide

1. Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)?
- 13 Britse kolonien (1620 Eerste kolonisten)
- Reden om te emigreren: 
1. Vrijheid om te ondernemen (boerenbedrijf of handel)
2. Vrijheid van godsdienst (Orthodoxe protestanten en katholieken trokken weg uit Engeland) 
- Lokale bevolking verdreven, vermoord of gestorven aan Europese ziektes
- Later werd het hele continent geclaimd door de kolonisten: inheemse bevolking in reservaten. 
- Trail of tears. 
- Vestigingskoloniën (Noorden: gericht op landbouw handel en nijverheid)
- plantagekoloniën (Zuiden: gericht op plantage- en slaveneconomie) 




Slide 54 - Tekstslide

Slide 55 - Video

Slide 56 - Video

Planten, dieren én ziektes verspreiding zich nu over de planeet
"The Columbian Exchange"

Slide 57 - Tekstslide

Slide 58 - Tekstslide

Slide 59 - Video

1. Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? II
Slavernij, abolitionisme en plantagekoloniën: 
- Zuidelijke koloniën (Jamaica, Barbados, etc...): cacao, katoen, suiker en tabak. 
- Handelskapitalisme: Royal Africa Company (alleenrecht Britse handel in Afrika). Meer dan 2 miljoen slaafgemaakten naar Caribisch gebied gebracht. 
- (O.i.v. Verlichting en christendom) ontstaan abolitionisme (streven naar afschaffen slavernij en slavenhandel). 
- 1807: verbod op slavenhandel in het Britse Rijk
- 1833: Verbod slavernij in geheel Britse Rijk. 


Slide 60 - Tekstslide

Slide 61 - Tekstslide

Slide 62 - Tekstslide

Slide 63 - Tekstslide

Slide 64 - Tekstslide

Slide 65 - Tekstslide

Slide 66 - Tekstslide

Slide 67 - Tekstslide

Slide 68 - Tekstslide

Slide 69 - Video

Slide 70 - Tekstslide

Slide 71 - Video

Slide 72 - Video

Slide 73 - Tekstslide

Oefenen examenvraag

Slide 74 - Tekstslide

Wat ga je doen? 

- Kijk naar jullie schema 
- Bekijk de studiewijzer (op SOM) en de opdrachten uit het boek
- Welke opdrachten kan je doen om de "benieuwd"-stof eigen te maken? 
Studiewijzer deze week: 
Deelvragen:
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? 

Voorbereiding: 
Lezen paragraaf 4 t/m 6 (blz. 176 t/m 180 HB)
Bekijken powerpoints
lezen deelvraag 1 syllabus (zie documenten in de bijlagen)

Verwerking: 
Maken opdr. 21 t/m 39 (blz. 163 t/m 164 WB) 

Verdieping: 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 WB - Dertien Britse kolonien) 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 t/m 172 WB - Plantagekolonien en slavernij)
Maken opdr. 1 t/m 3 (blz. 172 - De Verenigde Staten)


timer
10:00

Slide 75 - Tekstslide

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Opening: check in A3-schema
- Welke onderwerpen? 
- Tekst & Uitleg: Plantagekolonien en slavernij. 
- Zelfstandig werken. 
- Afsluiting


Deelvragen: 

Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's
(1585-1833)?

Slide 76 - Tekstslide

Wat ga je doen? 

- Kijk naar jullie schema 
- Bekijk de studiewijzer (op SOM) en de opdrachten uit het boek
- Welke opdrachten kan je doen om de "benieuwd"-stof eigen te maken? 
Studiewijzer deze week: 
Deelvragen:
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? 

Voorbereiding: 
Lezen paragraaf 4 t/m 6 (blz. 176 t/m 180 HB)
Bekijken powerpoints
lezen deelvraag 1 syllabus (zie documenten in de bijlagen)

Verwerking: 
Maken opdr. 21 t/m 39 (blz. 163 t/m 164 WB) 

Verdieping: 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 WB - Dertien Britse kolonien) 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 t/m 172 WB - Plantagekolonien en slavernij)
Maken opdr. 1 t/m 3 (blz. 172 - De Verenigde Staten)


timer
10:00

Slide 77 - Tekstslide

Havo 5 Britse Rijk 5

Slide 78 - Tekstslide

Slide 79 - Tekstslide

Slide 80 - Tekstslide

Slide 81 - Tekstslide

Slide 82 - Tekstslide

Wat ga je doen? 

- Kijk naar jullie schema 
- Bekijk de studiewijzer (op SOM) en de opdrachten uit het boek
- Welke opdrachten kan je doen om de "benieuwd"-stof eigen te maken? 
Studiewijzer deze week: 
Deelvragen:
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? 

Voorbereiding: 
Lezen paragraaf 4 t/m 6 (blz. 176 t/m 180 HB)
Bekijken powerpoints
lezen deelvraag 1 syllabus (zie documenten in de bijlagen)

Verwerking: 
Maken opdr. 21 t/m 39 (blz. 163 t/m 164 WB) 

Verdieping: 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 WB - Dertien Britse kolonien) 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 t/m 172 WB - Plantagekolonien en slavernij)
Maken opdr. 1 t/m 3 (blz. 172 - De Verenigde Staten)


timer
10:00

Slide 83 - Tekstslide

Geschiedenis Havo 5

Thema rond 1800 - heden
Agenda: 

- Opening: check in A3-schema
- Welke onderwerpen? 
- Tekst & Uitleg: Revolutie in de Verenigde Staten 
- Zelfstandig werken. 
- Afsluiting


Deelvragen: 

Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's
(1585-1833)?

Slide 84 - Tekstslide

Havo 5 Britse Rijk 6

Slide 85 - Tekstslide

Wat ga je doen? 

- Kijk naar jullie schema 
- Bekijk de studiewijzer (op SOM) en de opdrachten uit het boek
- Welke opdrachten kan je doen om de "benieuwd"-stof eigen te maken? 
Studiewijzer deze week: 
Deelvragen:
Op welke manieren ontwikkelden zich de Engelse koloniën in de Amerika's (1585-1833)? 

Voorbereiding: 
Lezen paragraaf 4 t/m 6 (blz. 176 t/m 180 HB)
Bekijken powerpoints
lezen deelvraag 1 syllabus (zie documenten in de bijlagen)

Verwerking: 
Maken opdr. 21 t/m 39 (blz. 163 t/m 164 WB) 

Verdieping: 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 WB - Dertien Britse kolonien) 
Maken opdr. 1 t/m 4 (blz. 170 t/m 172 WB - Plantagekolonien en slavernij)
Maken opdr. 1 t/m 3 (blz. 172 - De Verenigde Staten)


timer
10:00

Slide 86 - Tekstslide