alle weetjes over uilen
uilen
alle weetjes over uilen
uilen
Vertel:
Het doel
• vier uilensoorten
• wat de kleuren van de ogen van uilen betekenen
• hoe uilen zo stil vliegen
• hoe uilen kunnen horen
• wat braakballen zijn
• twee nieuwe spreekwoorden
Aan het einde van de les ken je....
Aan het einde van de les weet je....
Doe: Vertel het doel van de les.
Wat weet jij al over uilen?
Woordweb
Kijk wat de leerlingen al weten. Welke gevaren voor vogels kennen ze al?
Vraag: Wat weet jij al over uilen?
Voorbeeld antwoorden: een aantal uil soorten, het draaien van hun nek, kleur ogen, geluid dat ze maken, hoe ze vliegen en jagen.
Doe: Start een gesprek met de klas. Maak een klassikaal woordweb. Laat de leerlingen woorden opnoemen/invoeren die zij al denken te weten bij dit onderwerp. Bespreek achteraf de ingevoerde antwoorden en bekijk welke bij elkaar horen. Sleep deze naar elkaar toe. Welke thema's passen daarbij? Schrijf deze erboven.
Hoe draaien uilen hun kop zo ver om?
Introductie video
Doe: Bekijk de video.
Vertel: Uilen kunnen hun kop 270 graden draaien. In deze video zoekt Maurice van het Klokhuis uit hoe ze dat doen.
Hoe draaien uilen hun kop zo ver om?
door de gaten tussen de nekwervels
door hun 7 nekwervels
de kop draait niet, maar het lichaam draait
door hun 14 nekwervels
Quizvraag
Vraag: Uilen kunnen hun kop wel 270 graden dus omdraaien, maar hoe doen ze dat?
Antwoord: A en D
Extra uitleg: Een uil heeft 14 nekwervels. In vergelijking heeft een mens er maar 7. De aders in hun nek raken niet in de knoop, doordat er voldoende ruimte tussen zit.
Vier uilsoorten
Vertel: Er zijn héél veel uilensoorten, maar vandaag bekijken wij deze vier: (v.l.n.r.) de bosuil, de oehoe, de kerkuil en de steenuil.
Vraag: Zien jullie al verschillen en gelijkenissen tussen deze uilen? Welke?
bosuil
Informatieve kijkafbeelding
Vertel: Dit is een bosuil. Kijk eens goed. Hoe kunnen we hem herkennen?
Doe: Klik op de hotspots voor tips, weetjes en antwoorden.
oehoe
Informatieve kijkafbeelding
Vertel: Dit is een oehoe. Kijk eens goed. Hoe kunnen we hem herkennen?
Doe: Klik op de hotspots voor tips, weetjes en antwoorden.
kerkuil
Informatieve kijkafbeelding
Vertel: Dit is een kerkuil. Kijk eens goed. Hoe kunnen we hem herkennen?
Doe: Klik op de hotspots voor tips, weetjes en antwoorden.
steenuil
Informatieve kijkafbeelding
Vertel: Dit is een steenuil. Kijk eens goed. Hoe kunnen we hem herkennen?
Doe: Klik op de hotspots voor tips, weetjes en antwoorden.
Weet jij de namen nog van deze vier uilen?
bosuil
steenuil
oehoe
kerkuil
Deze slide heeft geen instructies
Wat hoort bij wie?
grootste uil
van Europa
heeft gele ogen
kleinste uil van Nederland
eet vooral veldmuizen
komt het meest voor in Europa
lange oorpluimen
hartvormig
wit gezicht
Deze slide heeft geen instructies
Feit of fabel?
De kleur van de ogen van een uil vertelt
of hij in de nacht of overdag jaagt.
feit
fabel
Sleepvraag
Vraag: Feit of fabel: De kleur van de ogen van een uil vertelt
of hij in de nacht of overdag jaagt.
Antwoord: Dit is een fabel.
Vraag: Kun jij ze wel herkennen aan hun oogkleur?
Extra informatie: Soms wordt er wel gedacht (en geschreven) dat je met gele ogen overdag beter kunt zien en dat steenuilen daarom overdag actief zijn. En dat oranje ogen optimaal zouden zijn om in de schemering te jagen. Met zwarte ogen zou je het best toegerust zijn om in het holst van de nacht op muizen te jagen. Uit onderzoek blijkt echter geen enkel verband. Ga ook zelf maar na: steenuilen zijn vooral actief in de uren na en voorafgaand aan de schemering (oranje), maar jagen ook zeker rond het middernachtelijk uur (zwart). In de jongentijd jagen ze soms ook overdag (geel). Ik heb nooit opgemerkt dat hun oogkleur mee verandert.
Horen en vliegen
Video
Doe: Bekijk de video.
Vertel: In deze video leerden wij hoe uilen kunnen horen en hoe zij zo stil kunnen vliegen. Weet jij nog hoe? (Klik naar de volgende slide voor de vragen)
Hoe kunnen uilen horen?
door hun oren aan de zijkant van hun hoofd
hun gezicht vangt geluid op
hun snavel vangt geluid op
ze hebben geen oren
Antwoord: A en B: Hun gezicht vangt het geluid op voor hun oren aan de zijkant van hun hoofd.
Extra uitleg: Veel uilen hebben rond hun ogen een cirkel van veren, de ‘sluier’. Deze sluier geeft mensen vaak het gevoel dat een uil een gezichtsuitdrukking heeft. Maar, deze stijve, bijzonder gevormde veren hebben een heel andere functie. Ze zorgen ervoor dat geluid tot wel 10 x wordt versterkt en naar de oren geleid. Uilenoren zijn trouwens gaatjes aan de zijkant van de kop, verstopt onder de veren van die sluier.
Hoe kunnen uilen zo stil vliegen?
ze flapperen weinig met hun vleugels
door de haakjes aan hun vleugels
door hun flexibele veren
door hun brede vleugels
Antwoord: B en C. Door hun soorten veren.
Extra informatie: Wanneer lucht beweegt, neemt het geluid mee. Hoe meer beweging er is in de lucht, hoe meer geluid. De uil die maakt maar weinig bewegingen in de lucht, dus is er weinig geluid, maar vooral de veren zorgen ervoor dat hij zo stil kan vliegen.
Braakballen
Video
Doe: Bekijk de video.
Vertel: Door braakballen uit te pluizen krijg je veel te weten over wat te uilen eten. In braakballen zit namelijk materiaal dat niet verteerd kan worden in de maag van een uil zoals botjes of haren. Hierdoor kunnen we herkennen wat ze eten.
Wist je dat: Uilen niet de enige vogels zijn die braakballen maken? Doordat de braakballen van uilen vaak bij elkaar gevonden worden en groot zijn, vallen ze vaker op. Alle vogels kunnen braakballen maken.
Wat betekenen deze spreekwoorden met 'uil'?
een dutje doen
een stomkop zijn
Een uiltje knappen
Hij is een uil.
Sleepvraag
Vraag: Wat betekenen deze spreekwoorden met uil?
Doe: Sleep de spreekwoorden naar de juiste betekenis.
Wat weet je nog?
Verwerkingslide
Wat hebben de leerlingen geleerd uit deze les? Draai aan de spinner door op 'GO!' te klikken. Wanneer je een vraag hebt gehad, klik op 'Nog een keer draaien zonder ...'. Ga alle vragen af.