Stikstofkringloop dl 2
Stikstofkringloop dl 2
Leerdoelen 8.3: welke weet je al?
de rol uitleggen van producenten, consumenten en reducenten in de stikstofkringloop
stoffen met het element stikstof noemen die een rol spelen bij de stikstofkringloop
uitleggen welke rol de landbouw speelt binnen de stikstofkringloop (gebruik van kunstmest, groenbemesting) en welke gevolgen dat heeft voor het milieu, zoals eutrofiëring
uitleggen welke rol de veeteelt speelt binnen de stikstofkringloop en welke gevolgen dat heeft voor het milieu
factoren noemen die de populatiegrootte beïnvloeden
Herhaling stikstofkringloop
Leg in de volgende dia de '?'s uit en kijk wat je nog weet.
Wat neemt de plant op van de stikstofkringloop?
Nitriet
Water
Glucose
Nitraat
Eenvoudige route
Producenten nemen stikstof op via NO3- of NH4+.
Producenten maken daaruit aminozuren en daaruit eiwitten
Consumenten eten en verteren de eiwitten en maken daarna hun eigen eiwitten en andere organische stoffen
Consumenten maken ureum als afvalstof
Eiwitten uit dode planten en dieren worden door rottingsbacterien omgezet in NH3 (ammoniakgas), dat in water NH4+ (ammonium) wordt. Ook ureum wordt omgezet in deze stoffen.
Nitrificerende bacteriën maken met zuurstof nitriet NO3- en nitraat NO4-
De kringloop is rond.
Organisch gebonden stikstof komt vooral voor in eiwit, maar ook in nucleotiden van DNA en RNA.
Stikstof = N
verder met de N-kringloop
op welke manier kunnen mensen de stikstofkringloop beïnvloeden?
kunstmest, eutrofiëring, groenbemesting, stikstofcrisis
& Binas in de vingers
Andere routes
'Verstorende' routes zonder zuurstof:
- NO3- > N2 (g) denitrificatie door denitrificerende bacterie
N2 komt in de atmosfeer en verdwijnt uit de bodem of het water
-N2 (g) --> NH4+
N2 (g) kan gebonden worden door knolletjesbacterie en stikstofbindende bacterie.
Planten kunnen deze NH4+ dan weer gebruiken.
Besteed even een paar minuutjes aan het doornemen van de stikstofkringloop in je eigen BINAS 93F .
De meeste onduidelijkheden vind je hiernaast toegelicht.
Hoe kan er 'N' verdwijnen uit de bodem?
Hoe kan 'N' verdwijnen uit eenvoudige stikstofkringloop?
planten nemen het op
vervluchtiging en denitrificatie
omzetting in nitriet en nitraat
Welke N-rijke stof zit er in urine van koeien?
ammoniak
nitriet
nitraat
ureum
Welke N-rijke stof zit er in koeienpoep?
ureum
nitraat
eiwit
Waarom groeien planten beter door bemesting met koeienmest?
Sommige planten hebben bij hun wortels knolletjes met stikstofbindende bacterie die N2 uit de lucht omzetten in ammonium NH4+
Bijzondere route
Knolletjesbacteriën (en een paar andere bacteriën) kunnen N2 (g) omzetten in NH3.
Stifkstof die eerst níet te gebruiken was voor de plant, is nu wél te gebruiken. Oftewel:
De bodem wordt voedselrijker.
Dit is 'Groenbemesten'.
Wat is groenbemesting?
Kunstmest strooien op het land
Natuurlijke mest strooien op het land
Bemesten door middel van knolletjesbacterien
Bemesten met groene planten
Goedkope bemesting
Bij groenbemesting wordt klaver op stikstofarme grond geteeld, waarna deze omgeploegd wordt. Klaver leeft in symbiose met stikstofbindende bacteriën, waardoor extra stikstof in de bodem komt. Door om te ploegen, blijft de stikstof beschikbaar voor nieuwe planten.
Als planten geoogst worden, wordt de stikstof die als eiwitten aanwezig zijn in de plant onttrokken aan de bodem. De kringloop wordt onderbroken.
Hoe werkt groenbemesting?
Land bemesten via groenbemesting heeft een aantal stappen, zet in de juiste volgorde 1. boer spit de planten met knolletjesbacterie onder 2. knolletjesbacterie bindt N2 uit de lucht en maakt NH4+ (ammonificatie) 3. bacterie in bodem maakt nitraat 4. gewas kan goed groeien door opname van nitraat
1-2-3-4
3-4-1-2
2-1-3-4
veel mensen halen in de herfst bladeren uit hun tuin. Wat voor een effect heeft dit op de stikstofkringloop?
Welk effect heeft het weghalen van de bladeren voor de stikstofkringloop?
Eutrofiëring
Eutrofiering
In de zomer sterven soms massaal veel vissen.
Oorzaak: Door te veel meststoffen groeien algen te snel en dekken de sloot af. De andere waterplanten krijgen te weinig licht en sterven.
En dode planten worden afgebroken door.....
juist, de reducenten
En die gebruiken heel veel zuurstof en dan...... de vissen
Eutrofiëring
Gevolg eutrofiëring
Oorzaak eutrofiëring
Opdracht
Lees de rest van 8.3
Maak de vragen 8 t/m 10 van 8.3
moeilijkste term van deze les?
Welke nieuwe termen heb je geleerd deze les?
Welke vraag heb je nog voor de volgende les?