Argo startles thema 8

• newEditor
• Grieks
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 3

ARGO Thema 8 Peloponessos

De Peloponnesos 

Thema 8

De verhalen in dit thema gaan over schepen en handel, over zeeslagen en veldslagen, en over de twee steden op het enorme schiereiland (de Peloponnesos) die daarbij een grote rol speelden: Sparta en Korinthe.

De Peloponnesos is vernoemd 

naar de mythische koning Pelops.

Wie was Pelops? Van welk verhaal kennen wij hem?

Pelops

Pelops, de zoon van Tantalos (inderdaad de zoon die in stukjes was gehakt en gekookt ja!) stichtte de Olympische Spelen. 
De goden hadden na hun maaltijd bij Tantalos Pelops weer in elkaar gezet. Het stukje van zijn schouder dat ontbrak werd vervangen door ivoor. 
Pelops was net als zijn vader een beetje een boef.

Korinthe

- Gevestigd op een strategische plek: de Isthmos (zie p. 132 TB)

- Handelsstad

- Akrokorinth (hooggelegen burcht)

- Twee havens: Lechaion aan de westkant en Kenchreai aan de oostzijde

- in 146 v. Chr. verwoest door de Romeinen

Sparta

- Beroemd vanwege militaire prestaties van haar inwoners

- Geen muur of hooggelegen burcht

- Verzameling dorpen bestaande uit simpele hutten zonder luxe

- Zeer goed getrainde soldaten

- Lakedaimon/Lakedaimoniërs

- Heloten deden het 'gewone' werk

Kanaal van Korinthe

Op het smalste punt (6,5 km) van de Isthmos tussen de twee zeeën was in de Oudheid de Diolkos ontstaan, waar schepen/lading over een verhard pad van de ene naar de andere kant werden geholpen.

De gevaarlijke omweg om de Peloponnesos werd zo vermeden.

Al in Oudheid plannen voor een gegraven kanaal. Keizer Nero begon in 67 n.Chr. maar het kanaal werd niet voltooid (pas in 1892)

Les 36 - Diolkos

Schepen moesten vanaf Korinthe een grote gevaarlijke omweg maken om de Peloponnesos heen. 

Men maakte een 'diolkos' wat 'erdoorheen trekkend' betekent (δια ὁλκος).

Een geplaveide baan met groeven, een soort spoorweg.

Een schip werd op een rijdend gevaarte geplaatst.

112 tot 142 mensen en drie uur tijd nodig voor één schip.

Welk probleem zullen de slepers gehad hebben op het eerste deel van hun route en welk op het tweede deel?

Opdracht 5a

Op het eerste deel moesten ze bergop, op het tweede bergaf. Op het eerste deel zal het dus heel veel spierkracht hebben gekost om in beweging te komen en niet terug te zakken, terwijl op het tweede deel juist erg moest worden geremd om een schip heelhuids terug naar zee te brengen.

Het transporteren van de schepen over de diolkos was een hele klus. Waarom was het toch de moeite waard? Noem twee redenen.

Opdracht 5b

Het duurde minder lang dan om de Peleponnesos heen varen. 

Vele stormen maakte de

vaartocht via zee erg gevaarlijk. 

Grammatica thema 8

• Uitzonderingen zelfst. nw groep 3

• ACI-constructie

• Groep ἀληθής

• Bijwoordelijke bepaling

• Vragend & onbepaald voornaamwoord

• Betrekkelijk voornaamwoord

Accusativus cum infinitivo

In deze les leer je:

- wat een Aci is

- hoe je een aci vertaalt

Aci

1. Λεγω ὁτι ἡ ναυς δευρο πλει.

2. Λεγω την ναυν δευρο πλειν.

Zinnen in de trant van zin 1 (λεγω ὁτι... ik zeg dat...) heb je al vaak gezien. In het Grieks kan je hetzelfde ook op een andere manier uitdrukken, namelijk met een accusativus en een infinitivus. Je hebt het woordje ὁτι dan niet nodig, maar je kan dan toch een 'dat-zin' maken.

Aci

Een aci komt voor bij werkwoorden van menen, denken, zeggen, enzovoort: ik denk dat ..., ik zeg dat ...

Bij een aci werk je met een driestappenplan:

1. Je creëert een zogenaamde 'dat-zin' (ik zeg dat...)

2. De accusativus van de aci wordt het onderwerp van deze dat-bijzin.

3. De infinitivus van de aci wordt de persoonsvorm van de dat-bijzin.

Daar komt ook de naam aci vandaan: accusativus cum infinitivo, wat Latijn is voor: een accusativus met een infinitivus!

Voorbeeldzin

1. Λεγω ὁτι αἱ κοραι δευρο ἐρχονται.

Ik zeg dat de meisjes hierheen komen.

2. Λεγω τας κορας;δευρο ἐρχεσθαι.

Ik zeg dat de meisjes hierheen komen.

De dikgedrukte woorden vormen de aci.

Noteer de aci in de volgende zin. Λεγω τους παιδας οἰκαδε τρεχειν.

Noteer de aci in de volgende zin. Πως αἰσθανεσθε τας θυγατερας οὐδαμως πειθεσθαι τῃ μητρι;

Noteer de aci in de volgende zin. Γιγνωσκω τον Δια του οὐρανου και του κοσμου κρατειν.

Geef een correcte vertaling van de volgende zin. Γιγνωσκω τον Δια του οὐρανου και του κοσμου κρατειν.

Geef een correcte vertaling van de volgende zin. Τὶ οἰεσθε το δειπνον οὐπω ἑτοιμον εἰναι;

Persoonsvorm in heden en verleden

1. Λεγω την ναυν δευρο πλειν.

2. Εἰπον την ναυν δευρο πλειν.

In zin 1 zie je dat de persoonsvorm Λεγω in de praesens staat. Je vertaalt de zin als volgt: ik zeg dat het schip hierheen vaart.

In zin 2 zie je dat de persoonsvorm Εἰπον in de aoristus staat. De dat-bijzin wordt gelijktijdig vertaald, dus in dezelfde (verleden) tijd als de persoonsvorm: ik zei dat het schip hierheen voer.

Welke vertaling is correct? Οἰομαι τους ἀρχοντας την περι του πολεμου βουλην μεταβαλλειν βουλεσθαι.

A

Ik meende dat de heersers het besluit over de oorlog wilden veranderen.

B

Ik meende dat de heersers het besluit over de oorlog willen veranderen.

C

Ik meen dat de heersers het besluit over de oorlog willen veranderen.

D

Ik meen dat de heersers het besluit over de oorlog wilden veranderen.

Welke vertaling is correct? Ἐγνωμεν τον ἀνδρειον ἡρωα μεγιστης τιμης ἀξιον εἰναι.

A

Wij begrijpen dat de dappere held een grote eer waard is.

B

Wij begrijpen dat de dappere held een grote eer waard is geweest.

C

Wij begrepen dat de dappere held een grote eer waard was geweest.

D

Wij begrepen dat de dappere held een grote eer waard was.

Welke vertaling is correct? Εἰπες αὐξανεσθαι ταχα την ἰσχυν, ἐξ οὑ ἑκαστῃ ἡμερᾳ πετρας βαρειας ῃρες.

A

Jij zei dat je kracht snel groeide, sinds jij elke dag zware stenen optilde.

B

Jij zei dat je kracht snel was gegroeid, sinds jij elke dag zware stenen optilde.

C

Jij zei dat je kracht snel is gegroeid, sinds jij elke dag zware stenen optilde.

D

Jij zegt dat je kracht snel is gegroeid, sinds jij elke dag zware stenen optilde.

Hw Maandag

lr wrd les 36 ἡ σπουδη t/m εὐχομαι

lz 36.2 (HB 138)

mk ergon 2

Nominativus

Genitivus

Dativus

Accusativus

Naamwoordelijk deel v/h gezegde

Bijvoeglijke bepaling

Lijdend voorwerp

Meewerkend voorwerp

onderwerp

Bijwoordelijke bepaling

aan, voor, tegen

van

met, door, uit

Bijwoordelijke bepaling

A

Geeft meer informatie over een znw

B

Geeft meer informatie over het onderwerp

C

geeft meer informatie over de handeling in de zin

D

is noodzakelijk voor de zin.

Bijwoordelijke bepaling in de genitivus geeft aan:

A

Tijd

B

Handelend persoon

C

Plaats

D

Onderwerp

Bijwoordelijke bepaling in de accusativus geeft aan:

A

Tijd

B

Afstand / richting

C

Meewerkend voorwerp

D

middel

Een bijwoordelijke bepaling in de dativus geeft niet aan:

A

handelende persoon

B

bezit

C

plaats

D

reden

Ergon 8

Maak nu Ergon 8 (alleen de even nummers) op pagina 153 van je hulpboek.

A. Vertaal de zin

B. Geef aan wat voor soort BWB er onderstreept is.

Succes!