De Koude Oorlog: de basis

De Koude Oorlog

1 / 20
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 20 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De Koude Oorlog

Open eenvoudig: deze les is een korte introductie voor leerlingen met weinig voorkennis. Leg uit dat het gaat om een conflict met spanning, dreiging en concurrentie, maar zonder directe oorlog tussen de twee hoofdlanden.

Lesdoel

Ik kan in het kort uitleggen wat de Koude Oorlog was en wie er tegenover elkaar stonden.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen volgens jou bij de Koude Oorlog?

Gebruik dit als voorkennis-activatie. Verwachte woorden: oorlog, spanning, Amerika, Rusland, muur, bommen, angst, communisme. Reageer kort op wat al klopt en wat later in de les duidelijk wordt.

Wat was de Koude Oorlog?

  • Een periode van grote spanning na de Tweede Wereldoorlog

  • Vooral tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie

  • Het heet koud omdat zij niet direct een grote oorlog tegen elkaar voerden

  • Er was wel dreiging, wantrouwen en strijd om invloed

Noem als globale periode: ongeveer 1945 tot 1991. Voor deze korte les is het genoeg dat leerlingen weten dat het na de Tweede Wereldoorlog begon.

Twee supermachten

  • De VS en de Sovjet-Unie kwamen sterk uit de oorlog

  • Beide landen wilden veel invloed in de wereld

  • Daardoor ontstond een tweedeling

Leg het woord 'supermacht' kort uit: een land dat militair, politiek en economisch heel machtig is.

Twee systemen

  • De Verenigde Staten stonden voor kapitalisme

  • De Sovjet-Unie stond voor communisme

  • Deze systemen verschilden in economie, politiek en vrijheid

  • Dat verschil zorgde voor wantrouwen

Houd de uitleg eenvoudig: kapitalisme = veel ruimte voor privébezit en bedrijven; communisme = staat stuurt de economie sterk. Vermijd te veel detail in deze introductieles.

VS en Sovjet-Unie

  • kapitalisme

  • democratie

  • veel invloed in West-Europa

  • communisme

  • dictatuur van één partij

  • veel invloed in Oost-Europa

Sovjet-Unie

Verenigde Staten

Gebruik deze slide als overzicht en herhaling. Benadruk dat het hier om de basis gaat: twee blokken met verschillende ideeën en belangen.

Geen directe oorlog

De Koude Oorlog was meestal geen rechtstreekse strijd tussen de VS en de Sovjet-Unie. De spanning bleef groot, maar de strijd liep vaak via dreiging, propaganda, bondgenoten en conflicten in andere landen.

Noem eventueel heel kort dat beide landen kernwapens hadden. Dat hielp verklaren waarom een directe oorlog extra gevaarlijk was.

Waarom heet het de Koude Oorlog?

A

Er was veel sneeuw

B

Ze voerden geen directe oorlog

C

Het speelde op zee

D

De oorlog duurde kort

Controleert het kernidee van slide 2 en 6: veel spanning, maar meestal geen rechtstreekse oorlog tussen de VS en de Sovjet-Unie.

Vul de begrippen in

Na de Tweede Wereldoorlog ontstond de Koude Oorlog. De twee supermachten waren de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie. Zij stonden tegenover elkaar, maar voerden meestal geen directe oorlog.

Koude Oorlog
Verenigde Staten
Sovjet-Unie
West-Europa
communisme
kapitalisme
Oost-Europa

Herhaalt de basis uit de eerste uitlegblokken: naam van het conflict en de twee hoofdlanden.

Welk systeem hoorde bij de Verenigde Staten?

A

Communisme

B

Kolonialisme

C

Kapitalisme

D

Feodalisme

Distractors zijn andere bekende systemen of begrippen. De juiste koppeling komt uit slide 4 en 5.

Spanning en dreiging

  • wapenwedloop

  • angst voor kernoorlog

  • propaganda tegen de tegenstander

Leg propaganda simpel uit als: informatie die mensen moet overtuigen om één kant te steunen.

Europa werd verdeeld

  • West-Europa hoorde meestal bij de kant van de VS

  • Oost-Europa kwam onder invloed van de Sovjet-Unie

  • Zo ontstond een duidelijke scheiding in Europa

Je kunt hier kort zeggen dat Duitsland en vooral Berlijn een belangrijk symbool van die verdeling werden, zonder verder uit te weiden.

Waarom is dit belangrijk?

  • De Koude Oorlog bepaalde jarenlang de wereldpolitiek

  • Landen moesten vaak een kant kiezen

  • Angst, verdeeldheid en macht speelden een grote rol

  • De gevolgen waren in veel landen merkbaar

Sluit de kernvraag af: de Koude Oorlog was belangrijk omdat twee supermachten de wereld verdeelden zonder elkaar direct aan te vallen.

Wat hoorde bij de spanning in de Koude Oorlog?

A

Wapenwedloop

B

Vredesfeest

C

Open grenzen

D

Eén regering

Sluit aan op slide 7. Leerlingen moeten herkennen dat spanning zichtbaar werd in bewapening en dreiging.

Maak de samenvatting compleet

In Europa hoorde West-Europa meestal bij de kant van de VS. Oost-Europa kwam meer onder invloed van de Sovjet-Unie. Zo ontstond een duidelijke scheiding in Europa.

West-Europa
Oost-Europa
scheiding
democratie
supermacht
propaganda
kernoorlog

Controleert het basisbeeld van de verdeling van Europa uit slide 8.

Waarom was de Koude Oorlog belangrijk?

Bespreek klassikaal dat goede antwoorden noemen: angst voor oorlog, landen moesten kiezen, verdeling van Europa, invloed van twee supermachten, gevolgen voor veel landen.

Wat is één ding dat jij nu beter begrijpt?

Laat leerlingen in één korte zin of paar woorden reageren. Mogelijke thema’s: wat de Koude Oorlog is, wie tegenover elkaar stonden, verdeling van Europa, geen directe oorlog.

Wat hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Gebruik antwoorden om te zien welke uitleg werkte: bijvoorbeeld het verschil tussen VS en Sovjet-Unie, de kaart van Europa, of het begrip 'koud'.

Begrippen

Koude Oorlog - periode van spanning tussen de Verenigde Staten en de Sovjet-Unie

supermacht - zeer machtig land met veel invloed in de wereld

Verenigde Staten - land dat tijdens de Koude Oorlog het kapitalistische blok leidde

Sovjet-Unie - communistisch land dat het Oostblok leidde

kapitalisme - economisch systeem met veel privébezit en bedrijven

communisme - systeem waarbij de staat veel controle heeft

propaganda - informatie die mensen probeert te beïnvloeden

Deze slide heeft geen instructies