H5 + H6 Stofwisseling en Vertering

H5 Energie

5.1 

Plantaardige en Dierlijke voedingsstoffen

1 / 42
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolhavoLeerjaar 4

In deze les zitten 42 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

H5 Energie

5.1 

Plantaardige en Dierlijke voedingsstoffen

Leerdoelen

- Je kan uitleggen wat de functie is van bouwstoffen, brandstoffen en reservestoffen


- Je kan het belang van essentiële vet- en aminozuren beschrijven


- Je kan uitleggen hoe planten stoffen opslaan

Voedingsmiddelen en voedingsstoffen

Voedingsmiddelen zijn producten die je eet of drinkt


Voedingsmiddelen bestaan uit voedingsstoffen


Voedingsstoffen kunnen bouwstoffen, brandstoffen,

  reservestoffen en beschermende stoffen zijn


Gebruik van voedingsstoffen in cellen --> metabolisme

Eiwitten

Eiwitten

Gebruiken aminozuren als bouwstenen


20 verschillende aminozuren (Binas 67H1)


Sommigen zijn essentieel


Welke aminozuren zie je hier?

Verzadigde vetten

Onverzadigde vetten

Vetten

Worden opgebouwd uit glucose of vetzuren


Glycerol groep + 3 vetzuurstaarten


Belangrijk voor fosfolipiden


Reserve brandstof/isolatie


Voeding in planten

Planten bevatten de belangrijkste voedingsstoffen

(koolhydraten, vetten, eiwitten)


Bevatten ook voedingsvezels (cellulose)


Reservestoffen bij planten is vaak zetmeel


Aan het werk

5.1

Opdracht 2, 3, 5, 6, 8, 9, 16, 19

H5 Energie

5.2

Vrijmaken van energie

Leerdoelen

- Je kunt de aerobe en anaerobe dissimilatie van glucose beschrijven

- Je kunt de dissimilatie van vetten en eiwitten beschrijven

Dissimilatie

  • Voornamelijk productie van energie in de vorm van...

  • ATP (Adenosine Trifosfaat)

  • Vindt plaats in mitochondriën door verbranding glucose (vetten en eiwitten ook)

ATP-cyclus

Meest gebruikte energiedrager in organismen


Energie nodig? Fosfaatgroep afscheiden

Energie opslaan? Fosfaatgroep binden


Fosfaataccu --> voorkomt ATP tekort

(Binas 90A)

Verbranding

Met zuurstof (aerobe dissimilatie):

C6H12O6 + 6 O2 --> 6 CO2 + 6 H2O + 36 ATP


Zonder zuurstof (anaerobe dissimilatie):

C6H12O6 --> 2 C2H6O (ethanol) + 2 CO2 + 2 ATP

C6H12O6 --> 2 C3H6O3 (melkzuur) + 2 ATP

Binas 68B

Binas 68B

Verbranding (2)

Koolhydraten --> omgezet in monosachariden --> mitochondrium


Eiwitten --> opgeknipt in aminozuren --> aminogroep eraf (--> omzetting in ureum/urinezuur) 

--> mitochondrium


Vetten --> opknippen in vetzuren en glycerol --> mitochondrium


Binas 68E

Maak 5.2

Opdracht 20 tm 22, 24, 25, 27, 33, 35

H5 Energie

5.4

Fotosynthese

Leerdoelen

- Je kan fotosynthese beschrijven

- Je kan beschrijven wat voortgezette assimilatie is en dit relateren aan biomassa

Assimilatie

2 typen:

Koolstofassimilatie - omzetten van CO2 en H2O

 in glucose (fotosynthese)


Voortgezette assimilatie - vorming van vetten, 

eiwitten, disachariden, polysachariden

Binas 67F+G+H

Fotosynthese (1/3)

Een vorm van koolstofassimilatie --> vindt plaats in bladgroenkorrels (chloroplasten)


CO2 wordt opgenomen via huidmondjes

O2 wordt afgegeven via huidmondjes

CO2 + H2O + energie --> C6H12O6 + O2


Binas 69A

Komt uit licht!

Fotosynthese (2/3)

Maar planten nemen niet al het licht op...


Planten zijn groen, want 

dat licht nemen ze minder

goed op!


Binas 72

Fotosynthese (3/3)

2 verschillende reacties (Binas 69A):

Lichtreactie --> opvangen licht en productie O2


Donkerreactie (Calvin cyclus) --> vastleggen CO2 in glucose

Bruto/netto productie

Binas 93A2

Geproduceerde biomassa

Kan bepaald worden door drooggewicht te meten

(= versgewicht - massa water)

Aan de slag

5.4

Opdracht 48 tm 51, 54, 58, 60, 64

H5 Energie

5.5

Gaswisseling, opname en transport bij planten

Leerdoelen

Je kan beschrijven hoe opname, transport en afgifte van water met daarin opgeloste stoffen plaatsvindt in planten

Transport

Werkt verschillend bij organismen


Eencelligen --> transport over celmembraan

Meercelligen --> gebruik van vatenstelsels


2 vatenstelsels:

planten + dieren

Planten

Houtvaten --> transport van wortels naar bladeren

(anorganische sapstroom)


Bastvaten --> transport van bladeren naar wortels

(organische sapstroom)


Water en mineralen worden opgenomen via wortelharen

CO2 wordt opgenomen via huidmondjes in bladeren

Wortelharen foto

Wortelharen schematisch

Wortels

Water diffundeert van wortelharen richting de centrale cilinder


Bandjes van Caspari in endodermis transporteren actief opgeloste stoffen naar houtvaten


Water volgt door osmose (worteldruk)

Capillaire werking

Bij planten

Capillaire werking planten

Werking bladeren

Huidmondjes

Aanpassing droogte

Cuticula

Organische sapstroom

Anorganische sapstroom is 1-richtingverkeer


Organische sapstroom 2 richtingen

Aan de slag

5.5

Opdracht 66, 67, 69

Koolhydraten

Water

Mineralen

Vitaminen