§1.4 Ademhalen (nieuw)

• newEditor
• Biologie
• Middelbare school
• vmbo t, havo, vwo
• Leerjaar 2

§1.4 Ademhalen

Thema 1 Verbranding en ademhaling

Planning

Basisstof 1.3: Het ademhalingsstelsel

• Aandachtsrichter: 1.4 Ademhaling

• Klassikale instructie: Leerdoelen bespreken mbv de presentatie.

• Actieve verwerking:   Verlengde instructie + uitdagende opdrachten

• Afsluiting; Nabespreken van de lesdoelen en het huiswerk opgeven. 

Aandachtsrichter: 1.4 Ademhalen

Slide🫁 Starter – “Waar gaat je adem naartoe?”

Leg één hand op je borst en één hand op je buik.

Adem rustig in......en weer uit.

🤔 Welke hand beweegt het meest?

Adem nu wat dieper in.

Wat gebeurt er met je borst en je buik?

🔥 Denkvragen

1. Waarom wordt je borstkas groter als je diep inademt?

2. Waarom kan je buik naar voren komen terwijl er helemaal geen lucht in je buik terechtkomt?

3. 🧠 Uitdaging: Bij borstademhaling beweegt vooral je borstkas. Bij buikademhaling beweegt vooral je buik.

Maar de lucht komt bij beide manieren uiteindelijk in dezelfde plek terecht. Waar komt de lucht terecht?

4. Stel dat je middenrif niet meer kan bewegen.
   Wat zou er dan gebeuren met je ademhaling? Leg uit waarom

Antwoorden

1. Bij het inademen wordt de borstkas groter, waardoor de longen kunnen uitzetten en er lucht naar binnen stroomt.

2. De buik wordt naar voren geduwd doordat het middenrif naar beneden beweegt. De organen in de buik worden hierdoor iets naar beneden/vooruit verplaatst. Er komt dus geen lucht in de buik.

3. De lucht komt uiteindelijk in de longen terecht.

4. Als het middenrif niet meer kan bewegen, wordt ademhalen moeilijk of onmogelijk. Het middenrif speelt namelijk een belangrijke rol bij het vergroten en verkleinen van de borstholte.

Lesdoelen

1.4.6 Je kunt de werking van de longblaasjes beschrijven.
1.4.7 Je kunt beschrijven hoe een inademing en een uitademing tot stand komen.

Inademen

• De lucht die je uitademt, heeft een andere samenstelling dan de lucht die je inademt.

• Als je inademt, neem je zuurstof op uit de lucht.

• De zuurstof gaat van de lucht in een longblaasje naar het bloed in de haarvaten.

• Het bloed vervoert de zuurstof naar de lichaamscellen.

• In de lichaamscellen wordt de zuurstof gebruikt voor de verbranding van glucose.
  
  
  
  

Uitademen

• Bij de verbranding ontstaan koolstofdioxide en water.

• Het bloed neemt deze stoffen op en vervoert ze naar de longen. In de longen gaat koolstofdioxide uit het bloed in de haarvaten naar de lucht in de longblaasjes.

• Als je uitademt, geef je het koolstofdioxide af aan je omgeving. Ook raak je water en energie (warmte) kwijt bij het uitademen..
  
  
  
  

Gaswisseling

Gaswisseling

De opname en afgifte van zuurstof en koolstofdioxide via de longblaasjes noem je de gaswisseling. Door de dunne wanden en het grote oppervlak van de longblaasjes kan de gaswisseling snel plaatsvinden (zie afbeelding 1). Bloed dat naar de longblaasjes toestroomt, bevat weinig zuurstof en veel koolstofdioxide. Bloed dat van de longblaasjes wegstroomt, bevat veel zuurstof en weinig koolstofdioxide.

Borstademhaling

• Bij gewone, rustige ademhaling vindt zowel borstademhaling als buikademhaling plaats.
  Bij de borstademhaling (ribademhaling) bewegen de ribben en het borstbeen. De ribben zitten aan de wervelkolom vast met gewrichten. Ze zitten aan het borstbeen vast met kraakbeen.

• Door deze verbindingen kunnen de ribben en het borstbeen bewegen.
  Bij een inademing spannen de tussenribspieren zich aan. Daardoor bewegen je ribben en je borstbeen omhoog en wordt je borstholte groter.

Buikademhaling

• Bij de buikademhaling (middenrifademhaling) bewegen het middenrif en de buikwand. Je middenrif trekt samen, waardoor het omlaag beweegt. Daardoor wordt je borstholte groter. Je longen worden dan uitgerekt, waardoor er lucht naar binnen stroomt: je ademt in

• Doordat je borstholte groter wordt, worden de organen in je buikholte weggedrukt. Ze kunnen alleen naar voren uitwijken. De buikwand wordt naar voren geduwd.

• Als je middenrif ontspant, beweegt het omhoog. De buikwand keert terug in zijn normale stand en je borstholte en longen worden kleiner.

Huiswerk

H1.4

Leren: begrippen + afbeeldingen

Maken: opdracht 1, 2, 3 en 5

Lesdoelen

1.4.6 Je kunt de werking van de longblaasjes beschrijven.
1.4.7 Je kunt beschrijven hoe een inademing en een uitademing tot stand komen.