1.4 De dekolonisatie van Indonesië

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo k, g, t, mavo
• Leerjaar 3

H1: Nederland en Indonesië

§1.4 De dekolonisatie van Indonesië

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

A

Een koloniale oorlog

Leerdoel:

Je kan verklaren waarom Nederland een oorlog in Indonesië begon en beschrijven hoe die verliep.

Begrippen:

pemoeda's

politionele acties

B

Indonesië onafhankelijk

Leerdoel:

Je kan de directe oorzaken en gevolgen noemen van de onafhankelijkheid van Indonesië.

Begrippen:

Verenigde Naties (VN)

soevereiniteit

dekolonisatie

C

Na de onafhankelijkheid

Leerdoel:

Je kan beschrijven hoe de relatie tussen Nederland en Indonesië was na 1949.

 

guerilla

oorlogsmisdaad

§1.4 de dekolonisatie van Indonesië
A:  een koloniale oorlog 

15 aug 1945: Japan geeft zich over 

-> gezagsvacuüm: niemand aan de macht  

 17 aug 1945: Soekarno roept onafhankelijkheid Republiek Indonesië uit.

-> onder druk van pemoeda's: jonge nationalisten die met behulp van de Japanners waren gedrild tot militairen. 

De pemoeda's bezetten overheidsgebouwen en voerden gruwelijke moordpartijen uit op NL'ers en Indo's. 

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

A

DeBoze burgers

Een koloniale oorlog

Reactie NL:
Weigerden onafhankelijkheid te accepteren. 

Pemoeda's waren terroristen, Soekarno een verrader.

Het lukte het KNIL niet om het verzet te breken. Daarom stuurt NL meer soldaten naar NL-Indië.

Gevolg was een oorlog tot 1949, met daarin twee politionele acties. 

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

A

DeBoze burgers

Een koloniale oorlog

Politionele acties:

• Militaire actie om Indonesië als kolonie te behouden. 

• In korte tijd meer NL'se soldaten in Indonesië

• Nederlandse belangen werden veilig gesteld. 

• Een groot gebied werd veroverd

Betekenis politionele actie:

• Politie zorgt voor orde en rust in eigen land

• Politionele acties klinkt minder heftig dan koloniale oorlog

• Nederlanders dachten dat het twee acties waren, in feite was het 4 jaar lang oorlog!

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

A

DeBoze burgers

Een koloniale oorlog

• De Indonesische vrijheidsstrijders vochten terug met een guerrilla.
  ->  kleine groepen strijders voeren een korte aanval uit en trekken zich daarna snel terug. Ze verschuilen zich in de bossen en huizen. 

• 
  

• Reactie NL: gewone burgers doden in de hoop de vijand uit te schakelen. 
  -> oorlogsmisdaad.

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

A

DeBoze burgers

Een koloniale oorlog

Nederlands Indie wordt onafhankelijk in...

A

1918

B

1933

C

1945

D

1949

Bekijk de afbeelding. Wat was het ideaal van de Molukse kapers van deze trein?

A

De heroprichting van het KNIL.

B

Een vrije Molukse republiek.

C

Erkenning van de Republiek Indonesië.

D

Opgaan in de Nederlandse samenleving.

Nederlands-Indië was een ... van Nederland

A

Vijand

B

Bondgenoot

C

Kolonie

D

Twee uitspraken: 1. De politionele acties vonden plaats enkele jaren voordat de Tweede Wereldoorlog startte. 2. De politionele acties zijn uitgevoerd om dekolonisatie van Indonesië te versnellen.

A

Alleen uitspraak 1 is juist

B

Alleen uitspraak 2 is juist

C

Beide uitspraken zijn juist

D

Beide uitspraken zijn onjuist.

Wat waren de 'politionele acties' in Nederlands-Indië?

A

Vredesonderhandelingen met de inheemse bevolking

B

Militaire operaties om dekolonisatie te onderdrukken

C

Economische hulp voor de kolonie

D

Culturele uitwisseling tussen Nederland en Nederlands-Indië

Wie was de leider van de nationalisten in Nederlands-Indië?

A

Ghandi

B

Soekarno

C

Hatta

D

Wilhelmina

Wie was de eerste president van Indonesië na de dekolonisatie?

A

Mohammed Hatta

B

Soekarno

C

Joko Widodo

D

Suharto

Waarvoor staan de personen en de zandloper symbool?

A

Man - Nederland, Vrouw - Indonesië, Zandloper-de tijd

B

Man - Indonesië, Vrouw - Nederland, Zandloper-de tijd

C

Man - Leger, Vrouw - Soekarno, Zandloper-dekolonisatie

D

Man - blanken, Vrouw - nationalisten, Zandloper-kolonisatie

Door wie werd Nederlands-Indië bezet?

A

Duitsland

B

Japan

C

Oostenrijk

D

Frankrijk

§1.4 de dekolonisatie van Indonesië 
B: Indonesië onafhankelijk

De Verenigde Naties (VN) had kritiek op NL:

• VN = organisatie die wil zorgen voor vrede en veiligheid;
   

• NL moet direct stoppen met hun oorlog

• Leiders Indonesië vrijlaten

• Praten over onafhankelijkheid

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

B

DeBoze burgers

Indonesië onafhankelijk

Ook de VS had kritiek:

• dreigden eco hulp na WO2 stop te zetten (Marshallhulp)

• NL had dit hard nodig

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

B

DeBoze burgers

Indonesië onafhankelijk

Gevolg:

• Onderhandelingen over soevereiniteit: recht op zelfbestuur.  
  
  "Wat moet er gebeuren met KNIL-soldaten?"
  "Wat moet er gebeuren met Nederlandse bedrijven in Indonesië?"
  
   

• 27 december 1949: Indonesië onafhankelijk/dekolonisatie: Soekarno als leider

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

B

DeBoze burgers

Indonesië onafhankelijk

vlnr: Mohammed Hatta, koningin Juliana, minister-president Willem Drees in DH

Gevolgen onafhankelijkheid:
 

• WO2 en koloniale oorlog hadden grote schade toegebracht aan eco Indonesië

• Sommige regio's wilden geen onderdeel zijn van Indonesië (Molukken en Atjeh eigen staat) -> Het leger werd ingezet om ze bij de republiek te houden. 

• Veel NL'ers en Indo's werden na onafhankelijkheid gewantrouwd

• 1957: NL'se bedrijven werden eigendom van Indonesische staat. In ruil kreeg NL een financiële vergoeding. 

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

B

DeBoze burgers

Indonesië onafhankelijk

§1.4 de dekolonisatie van Indonesië 
C: Na de onafhankelijkheid

300.000 NL'ers en Indo's verhuisden naar NL, namen eigen cultuur mee. 

Molukkers:

• Hadden gestreden in het KNIL

• Bang gestraft te worden door Indonesische nationalisten

• 1950: roepen zelf onafhankelijke Republiek der Zuid-Molukken uit (Republik Maluku Selatan, RMS)

• Het Indonesische leger bezette de Molukken

• NL haalde de oud-KNIL soldaten en hun familie op (12.500 mensen)

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

C

DeBoze burgers

Na de onafhankelijkheid

1970: Molukkers voeren actie in Nederland:

• waren kil ontvangen in Nederland (oa kamp Westerbork)

• konden nog niet terug naar de Molukken

• Nederland moest zich meer inzetten voor een onafhankelijke Molukse staat
  

• Treinkaping bij Wijster (Drenthe)

• Treinkaping bij de Punt (Groningen)

• Gijzeling basisschool (Drenthe)

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

C

DeBoze burgers

Na de onafhankelijkheid

Waarom was men in Indonesië tegen een onafhankelijke Molukse Republiek?

A

Een onafhankelijke Molukse Republiek zat de eenheid van Indonesië in de weg

B

Er was een gebrek aan geld voor een onafhankelijke Molukse Republiek

C

Een onafhankelijke Molukse Republiek mocht wel, maar pas wanneer Indonesië stabiel was

D

Veel Molukkers hadden in het KNIL gediend. Ze voelden zich verbonden met NL. Men zag hen als verraders.

Op welke manier probeerde de Molukse gemeenschap aandacht te vragen voor de Molukse Republiek?

A

Gijzeling en treinkaping

B

Stakingen in Den Haag

C

Doelbewust vermoorden van Nederlandse burgers

D

Overleg met de minister-president

Ruzie over Nieuw-Guinea:

• Was niet onderdeel van soevereiniteitsoverdracht

• Indonesië vond dat dit gebied bij Indonesië hoorde

• Ruzie leidde bijna tot een nieuwe oorlog

• VS zet NL onder druk

• 1963: NL geeft gebied alsnog aan Indonesië

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

C

DeBoze burgers

Na de onafhankelijkheid

Af en toe nog spanningen:

• 1998: weinig democratie in Indonesisch bestuur
  NL gaat zich ermee bemoeien 
  Gevolg: politieke ruzie 

• Eis: excuses of schadevergoeding van NL
  In begin was dit onbespreekbaar
  Sinds 1990 gaat men er langzaam op een andere manier naar kijken

§1.4

De dekolonisatie van Indonesië

C

DeBoze burgers

Na de onafhankelijkheid