Huiswerk vorige les
Lees 4.1 t/m wanneer reageer je
maak opdr 3 t/m 16 en kijk na
Huiswerk vorige les
Lees 4.1 t/m wanneer reageer je
maak opdr 3 t/m 16 en kijk na
wat was volgens jou het belangrijkst uit de les van vorige week?
Een uitwendige prikkel is
Geluid en licht
Honger en dorst
Katten laten geursporen achter langs de randen van hun leefgebied. Als ze een andere kat tegenkomen in hun territorium jagen ze deze weg. Wat zou de functie kunnen zijn van dit gedrag?
Waarom?
Welke functie heeft gedrag in de natuur?
Wat is de directe aanleiding voor gedrag?
Hoe ontstaat gedrag tijdens de ontwikkeling van een dier?
Hoe verandert gedrag in de loop van de evolutie?
Daarom!
Succesvol gedrag leidt tot overleving, groei en voortplanting
Gedrag ontstaat als reactie op inwendige en uitwendige prikkels
Succesvol gedrag wordt geleerd door: inprenting, gewenning, imitatie, oefening, operant- en klassiek conditioneren en inzicht.
volgt in de bovenbouw
DOEL
Je kunt onderzoeken of bepaald gedrag aangeboren of aangeleerd is (of beide)
Je kunt de verschillende vormen van leren en inzicht onderscheiden in verschillende situaties.
REFLEX
Aangeboren
Stereotype reactie op prikkel
refelxen zijn af te leren door bv gewenning
Instinct
complex aangeboren gedrag
Aangeboren/Aangeleerd
Leren
gewenning
inprenten
conditioneren
trial and error
imitatie
Gewenning
Na herhaling een reactie (reflex) afleren,
als de reactie niet nuttig blijkt te zijn.
inprenten
leren in een
gevoelige periode
leren door belonen / straffen
imitatie
leren door na te doen
vallen en opstaan
leren door te oefenen
samenvatting
gewenning: door herhaling afleren van (niet nuttige) reflex
inprenten: leren in een gevoelige periode
(operant) conditioneren: laten toe- of afnemen van bepaald gedrag door beloning of straf.
trial and error (oefenen): operant conditioneren in natuurlijke situatie
imitatie: nadoen
De ratten hebben de trucjes in de vorige video aangeleerd door .......
Dit schaap heeft zijn manier van bewegen aangeleerd door ....
Zebravink-mannetjes kiezen voor partners die lijken op het vrouwtje dat ze opgevoed heeft. Ze hebben in het nest geleerd wat aantrekkelijke kenmerken zijn. Deze vorm van leren is:
Is in het vorige filmpje sprake van leren (zo ja, welke vorm), of inzicht? Verklaar je antwoord.
Huiswerk
vragen bij 4.2 maken en nakijken