Leerjaar 2: Biologie
Het verschil tussen leerjaar 1 en leerjaar 2
Leerjaar 2: Biologie
Het verschil tussen leerjaar 1 en leerjaar 2
leerjaar 2:
Schrijf over in de kaft van je boek:
H8: PW (herkansbaar)
H7: PO
H10: PW (toetsweek)
H11: PW (herkansbaar)
H10 + H11: PO
Hoofdstuk 8
8.1 Het lichaam werkt
8.2 Je ademt
8.3 Je bloed vervoert
8.4 Je bloedsomloop
Studieplanner
Deze krijg je 1x op papier
Plak deze in je boek bij H8
Kwijt? --> Cumlaude
8.1 Het lichaam werkt
Je leert welke organen, cellen en orgaanstelsels je hebt en hoe spieren aan energie komen.
Hoofdstuk 8
8.1 Het lichaam werkt
8.2 Je ademt
8.3 Je bloed vervoert
8.4 Je bloedsomloop
Leerdoelen 8.1
a) Hoe werkt je lichaam?
b) Wat is een orgaanstelsel?
c) Hoe werken orgaanstelsels samen?
d) Hoe komen spieren aan energie?
Cel
Orgaan
Cel
Orgaan
Cel
Orgaanstelsel
Orgaan
Cel
Orgaanstelsel
Organisme
Orgaan
Cel
Orgaanstelsel
Organisme
1. Cellen
2. Organen
Zijn delen van het lichaam met een bepaalde taak.
3. Orgaanstelsels
4. Organisme
Orgaanstelsels:
1
2
3
4
Orgaanstelsel:
Spierstelsel
Organen:
alle spieren
De taak:
is het laten bewegen van je lichaam.
1
Orgaanstelsel:
Ademhalingsstelsel
Organen:
neusholte, mondholte, luchtpijp, longen
De taak:
De taak is zuurstof opnemen uit de lucht en koolstofdioxide afgeven aan de lucht.
2
Orgaanstelsel:
Bloedvatenstelsel
Organen:
hart, bloedvaten
De taak:
Is het vervoeren van voedingsstoffen, zuurstof en andere stoffen. Je hart pompt het bloed door de bloedvaten naar alle organen in je lichaam.
3
Orgaanstelsel:
Verteringsstelsel
Organen:
mondholte, slokdarm, maag, twaalfvingerige arm, dunne darm, dikke darm, endeldarm, anus
De taak:
is het kleinmaken van voedsel, zodat de voedingsstoffen in het bloed kunnen worden opgenomen.
4
Aan de slag
Bekijk op de studieplanner de opdrachten die je moet maken.
Wat niet af is wordt huiswerk voor volgende week.
8.1 Het lichaam werkt
Je leert welke organen, cellen en orgaanstelsels je hebt en hoe spieren aan energie komen.
Hoofdstuk 8
8.1 Het lichaam werkt
8.2 Je ademt
8.3 Je bloed vervoert
8.4 Je bloedsomloop
Leerdoelen 8.1
a) Hoe werkt je lichaam?
b) Wat is een orgaanstelsel?
c) Hoe werken orgaanstelsels samen?
d) Hoe komen spieren aan energie?
Hoe werken de organen samen?
Verteringsstelsel
Ademhalingsstelsel
Bloedvatenstelsel
Spierstelsel
Tussen de cellen van een spier zitten kleine bloedvaatjes.
Zo komt de glucose en zuurstof bij alle cellen van de spier.
Verbranding:
Afbreken van glucose met behulp van zuurstof, er komt energie bij vrij.
Verbranding:
Afbreken van glucose met behulp van zuurstof, er komt energie bij vrij.
Schema/formule van verbranding:
Afvalstoffen van verbranding
Koolstofdioxide
+
Water
Afvalstoffen van verbranding
Koolstofdioxide
+
Water
Afvalstoffen van verbranding
Koolstofdioxide
+
Water
Aan de slag
Bekijk op de studieplanner de opdrachten die je moet maken.
Wat niet af is wordt huiswerk voor volgende week.
8.2 Je ademt
Je leert hoe je ademhaalt, hoe zuurstof in je bloed komt en waarom je door je neus moet ademen.
Wat is je bijgebleven van de vorige les?
Denk hier even over na en als je iets weet steek even je hand op
7.4 + 8
8.1 Het lichaam werkt
8.2 Je ademt
8.3 Je bloed vervoert
8.4 Je bloedsomloop
7.4 voedsel verteren
Hoe haal je adem?
Hoe komt lucht in je longen?
Hoe komt zuurstof in je bloed?
Waarom adem je door je neus?
Hoe haal je adem?
Hoe komt lucht in je longen?
Hoe komt zuurstof in je bloed?
Waarom adem je door je neus?
Ademhalingsstelsel:
Ademhalingsstelsel:
Ademhalingsstelsel:
Hoe komt lucht in de longen?
Neusholte ->
keelholte ->
luchtpijp ->
bronchiën ->
luchtpijptakjes ->
longblaasjes ->
Bloed
Hoe komt zuurstof in het bloed?
Neusholte ->
keelholte ->
luchtpijp ->
bronchiën ->
luchtpijptakjes ->
longblaasjes ->
Bloed
Hoe komt zuurstof in het bloed?
Neusholte ->
keelholte ->
luchtpijp ->
bronchiën ->
luchtpijptakjes ->
longblaasjes ->
Bloed
Hoe komt zuurstof in het bloed?
Verbranding:
Afbreken van glucose met behulp van zuurstof, er komt energie bij vrij.
Verbranding:
Afbreken van glucose met behulp van zuurstof, er komt energie bij vrij.
Schema/formule van verbranding:
Hoe komt zuurstof in het bloed?
Schema/formule van verbranding:
Filmpje gaswisseling online methode
Waarom moet je door je neus ademhalen?
Huiswerk:
8.2= opdracht 3 t/m 17
+ 8.1 nagekeken en verbeterd
HW moet maandag af zijn
HW 8.2=
opdracht 3 t/m 17
+ 8.1 nagekeken en verbeterd
8.3 Je bloed vervoert
Je leert hoe je bloed stoffen vervoert en welke soorten bloedvaten je hebt..
Wat is je bijgebleven van de vorige les?
Denk hier even over na en als je iets weet steek even je hand op
7.4 + 8
7.4 voedsel verteren
8.1 Het lichaam werkt
8.2 Je ademt
8.3 Je bloed vervoert
8.4 Je bloedsomloop
Hoe vervoert je bloed stoffen?
Door welke bloedvaten stroomt je bloed?
Hoeveel bloed heb je?
Een volwassen mens heeft ongeveer 5 liter bloed.
Jij hebt tussen de 4 en 5 liter bloed.
Een pasgeboren baby ongeveer 0,5 liter.
Hoeveel bloed je hebt, hangt af van je gewicht.
Wat is de taak van je bloed?
Buis 1= vers bloed
Buis 2= Bloed dat een dag heeft gestaan
Onderdelen waaruit bloed bestaat
Bloedplasma: hierin zitten voedingsstoffen (naar organen) en afvalstoffen (vanaf organen) opgelost
Rode bloedcellen: cellen in het bloed die zuurstof vervoeren
Bloedvatenstelsel
Organen:
hart, bloedvaten
De taak:
Is het vervoeren van voedingsstoffen, zuurstof en andere stoffen.
Je hart pompt het bloed door de bloedvaten naar alle organen in je lichaam.
Soorten bloedvaten
Slagaders
Haarvaten
Aders
Soorten bloedvaten
Slagaders:
vervoeren het bloed vanaf je hart naar de organen.
Je grootste slagader is de aorta
Slagaders kloppen mee met de hartslag
Haarvaten:
Aders:
Soorten bloedvaten
Slagaders:
Haarvaten:
De slagaders vertakken zich in de organen tot steeds kleinere, dunne bloedvaatjes: de haarvaten. Ze zitten in al je organen. Het bloed stroomt langzaam in de haarvaten.
De wand van een haarvat is heel dun. Hierdoor kunnen stoffen in en uit de haarvaten
Aders:
Soorten bloedvaten
Slagaders:
Haarvaten:
De slagaders vertakken zich in de organen tot steeds kleinere, dunne bloedvaatjes: de haarvaten. Ze zitten in al je organen. Het bloed stroomt langzaam in de haarvaten.
De wand van een haarvat is heel dun. Hierdoor kunnen stoffen in en uit de haarvaten
Aders:
Hoe komt zuurstof in het bloed?
Schema/formule van verbranding:
Soorten bloedvaten
Slagaders:
Haarvaten:
Aders:
De haarvaten komen bij elkaar in
aders
Aders vervoeren het bloed vanaf de organen weer naar je hart. Alle aders komen uit in een grote ader. Dat is de holle ader
Aders voel je niet kloppen. Het bloed stroomt nog maar heel langzaam in de aders.
Soorten bloedvaten
Slagaders:
Haarvaten:
Aders:
De haarvaten komen bij elkaar in
aders
Aders vervoeren het bloed vanaf de organen weer naar je hart. Alle aders komen uit in een grote ader. Dat is de holle ader
Aders voel je niet kloppen. Het bloed stroomt nog maar heel langzaam in de aders.
Huiswerk:
8.3= opdracht 4 t/m 13 + ZSV (BLz 78)
+ 8.2 nagekeken en verbeterd
HW moet maandag af zijn
8.4 Je bloedsomloop
Je leert hoe het bloed door je lichaam stroomt en hoe je hart werkt.
Planning 2k
Les 1
Les 2
Planning 2B
Les 1
Les 2
Wat is je bijgebleven van de vorige les?
Denk hier even over na en als je iets weet steek even je hand op
Soorten bloedvaten
Slagaders:
Haarvaten:
Aders:
7.4 + 8
7.4 voedsel verteren
8.1 Het lichaam werkt
8.2 Je ademt
8.3 Je bloed vervoert
8.4 Je bloedsomloop
Alle ganen in het lichaam
Kleine bloedsomloop -->
Alle ganen in het lichaam
Kleine bloedsomloop -->
Alle organen in het lichaam
Grote bloedsomloop -->
Hoe stroomt het bloed door je lichaam?
Kleine bloedsomloop
Grote bloedsomloop
Hoe stroomt het bloed door je lichaam?
Kleine bloedsomloop
Hart -> longen -> hart
Grote bloedsomloop
Hoe stroomt het bloed door je lichaam?
Kleine bloedsomloop
Hart -> longen -> hart
Bloed stroomt vanaf het hart naar de longen en neemt zuurstof op.
Vanaf de longen stroomt het bloed met zuurstof weer naar het hart.
Bloed met zuurstof noem je zuurstofrijk bloed.
Hoe komt zuurstof in het bloed?
Schema/formule van verbranding:
Hoe stroomt het bloed door je lichaam?
Kleine bloedsomloop
Grote bloedsomloop
Hart -> alle organen -> hart
Hoe stroomt het bloed door je lichaam?
Grote bloedsomloop
Hart -> alle organen -> hart
Zuurstofrijk bloed stroomt vanaf het hart naar alle andere organen van het lichaam.
In die organen geeft het bloed zuurstof af.
Er stroomt dan zuurstofarm bloed weer terug naar het hart
Hoe stroomt het bloed door je lichaam?
Kleine bloedsomloop
Hart -> longen -> hart
Grote bloedsomloop
Hart -> alle organen -> hart
FILMPJE DIGITALE METHODE
Hoe stroomt het bloed door je lichaam?
Kleine bloedsomloop
Hart -> longen -> hart
Grote bloedsomloop
Hart -> alle organen -> hart
Soorten bloedvaten
Slagaders
Haarvaten
Aders
Soorten bloedvaten
Slagaders
Haarvaten
Aders
Kleine bloedsomloop
De rode bloedcel begint bij de gele ster in het hart. Via de longslagader gaat de rode bloedcel naar de longen.
De bloedcel neemt zuurstof op in de longen.
De rode bloedcel gaat door de longader terug naar het hart
Grote bloedsomloop
Vanaf het hart gaat de rode bloedcel naar de aorta.
Daarna komt de bloedcel in de beenslagader.
In de haarvaten van de tenen geeft de rode bloedcel zuurstof af.
De rode bloedcel gaat naar de beenader.
Via de holle ader komt de rode bloedcel weer in het hart
Hoe is het hart gebouwd?
Hoe is het hart gebouwd?
Kleine bloedsomloop
In de rechterboezem en in de rechterkamer zit zuurstofarm bloed. Dit bloed gaat via de
longslagader naar de longen. De longslagader begint in de rechterkamer.
Zuurstofrijk bloed uit de longen stroomt via de
longader naar de linkerboezem en daarna naar de linkerkamer.
Grote bloedsomloop
In de linkerkamer begint de aorta. Via de aorta stroomt zuurstofrijkbloed naar de overige organen.
Zuurstofarm bloed komt via de holle ader in de rechterboezem. Daarna gaat het bloed naar de rechterkamer en start de kleine bloedsomloop.
Hoe klopt je hart?
Een hartslag bestaat uit drie stappen:
Boezems trekken samen: het bloed gaat naar de hartkamers.
Kamers trekken samen: het bloed gaat naar de slagaders.
Hartpauze: de boezems stromen vol vanuit de aders.
Huiswerk:
8.4= opdracht 3 t/m 19
+ 8.3 nagekeken en verbeterd
HW moet maandag af zijn
7.4 verteringsstelsel
Openen blz. 38 en pak je etui op tafel
Eerste 10 minuten
overschrijven:
Om te onthouden op blz. 41
minute
second
Eerste 10 minuten
Lezen blz 38+39
minute
second
Planning 2k
Les 1
Les 2
Leerdoelen 7.4
Beschrijven hoe je eten door kan slikken en welke organen je daarvoor nodig hebt.
De weg van voedsel beschrijven van mond tot anus, en daarbij benoemen welke verteringssappen er bij welke organen bijkomen en wat deze verteringssappen doen.
Beschrijven van enzymwerking en wanneer er een optimale enzymwerking is.
De vorm en functie van de dunnen-, dikke en endeldarm beschrijven.
7.4: Leerdoel 1
Beschrijven hoe je eten door kan slikken en welke organen je daarvoor nodig hebt.
Hoe slik je je eten door?
In je voedsel zitten
voedingsstoffen: koolhydraten (zetmeel en suikers), vetten, eiwitten, mineralen, vitaminen en water.
Je lichaam heeft die voedingsstoffen nodig, bijvoorbeeld om er energie uit te halen of voor de opbouw van nieuwe cellen.
Hoe slik je je eten door?
Tijdens het kauwen komt er
speeksel
bij de hap en verandert het eten in een voedselbrij.
Je tong duwt de voedselbrij in de keelholte, daarna slik je het door.
Hoe slik je je eten door?
Als je slikt, kan het eten maar één kant op: naar je slokdarm
Je huig: sluit de neusholte af als je slikt.
Je strotklepje: sluit de luchtpijp af als je slikt.
7.4: Leerdoel 2
De weg van voedsel beschrijven van mond tot anus, en daarbij benoemen welke verteringssappen er bij welke organen bijkomen en wat deze verteringssappen doen.
Waar gaat je voedsel langs?
Verteringsstelsel
Waar gaat je voedsel langs?
Verteringsstelsel
Waar gaat je voedsel langs?
Hoe wordt je voedsel verteerd?
Je organen hebben voedingsstoffen nodig. Je bloed brengt ze daar.
De voedingsstoffen moeten dus vanuit je voedsel in je bloed komen.
Water, mineralen en vitaminen kunnen zo het bloed in.
Eiwitten, vetten en koolhydraten zijn te groot.
Grote voedingsstoffen worden eerst kleingemaakt voordat ze het bloed in kunnen.
Hoe wordt je voedsel verteerd?
Je organen hebben voedingsstoffen nodig. Je bloed brengt ze daar.
De voedingsstoffen moeten dus vanuit je voedsel in je bloed komen.
Water, mineralen en vitaminen kunnen zo het bloed in.
Eiwitten, vetten en koolhydraten zijn te groot.
Grote voedingsstoffen worden eerst kleingemaakt voordat ze het bloed in kunnen.
Hoe wordt je voedsel verteerd?
Het kleinmaken van voedingsstoffen heet vertering
Huiswerk
Maken opdrachten uit paragraaf 7.4:
3 t/m 21
*opdracht 8 & 19 mag je overslaan
Aan de slag - in rust
2Bc
- Uitleg (7.4 deel 2)
- Samenvatting maken:
Maandag weektaak 7.4 controle
Kies uit:
- Overschrijven uit het boek (blz. 43)
- Op papier eigen invulling
- Overschrijven van voorbeeld
7.4: Leerdoel 3
Beschrijven van enzymwerking en wanneer er een optimale enzymwerking is.
Hoe wordt je voedsel verteerd?
Er zijn vier plekken in je verteringsstelsel waar verteringssappen bij je voedsel komen:
je mond: speeksel
je maag: maagsap
je twaalfvingeringe darm: alvleessap
je dunne darm: darmsap
Het kleinmaken van voedingsstoffen heet vertering
door verteringssappen
7.4: Leerdoel 4
De vorm en functie van de dunnen-, dikke en endeldarm beschrijven.
Dunne darm:
In de dunne darm is de vertering klaar. Dan gaan de voedingsstoffen naar je bloed.
De binnenkant van de dunne darm bestaat uit plooien. Door al die darmplooien krijgt de darmwand een groot oppervlak.
Hierdoor passen er veel bloedvaatjes in de wand van de dunne darm.
Darmvlokken zijn uitstulpingen op de darmplooien
Functie: Vergroten oppervlakte
Bloedvaten in darmvlokken: opname van voedingstoffen in het bloed
De voedingsstoffen gaan zo het bloed in:
De voedingsstoffen gaan eerst door de wand van de dunne darm.
Daarna gaan ze door de wand van de bloedvaatjes.
Zo komen ze in het bloed terecht. Het bloed vervoert de voedingsstoffen naar alle organen.
Dikke darm
Aan het eind van de dunne darm blijft er een waterige pap over.
In die pap zitten stoffen die niet verteerd kunnen worden, zoals vezels. De pap gaat naar de dikke darm
Daar wordt het meeste water uit de pap gehaald. Het water gaat door de wand naar het bloed.
Endeldarm
Er blijft een dikke massa over. Dat is je
ontlasting of poep. De poep komt in je
endeldarm
Als je endeldarm vol is, voel je dat je moet poepen.
De spieren van je anus ontspannen en de onverteerde voedselresten verlaten je lichaam.
Huiswerk
Maken opdrachten uit paragraaf 7.4:
3 t/m 21
Aan de slag