SE1 Nederlands – 3 basis
START
Herhaling voor je eerste schoolexamen.
Werk zelfstandig en controleer je antwoorden.
SE1 Nederlands – 3 basis
START
Herhaling voor je eerste schoolexamen.
Werk zelfstandig en controleer je antwoorden.
Wat moet je kennen?
OVERZICHT
Tekstverbanden en signaalwoorden; genres en onderwerp; herkomst van woorden; samengestelde zinnen; trappen van vergelijking; leestekens; tussenletters; aan elkaar of los.
Zo werk je
INSTRUCTIE
Lees de uitleg. Beantwoord eerst zelf de vraag.
Kijk daarna naar het antwoord onderaan.
Zoek moeilijke begrippen op in je boek.
Cursus 1 – tekstverbanden
UITLEG
Een tekstverband vertelt hoe zinnen bij elkaar horen.
Signaalwoorden: maar = tegenstelling; omdat = reden; daarom = gevolg; eerst = volgorde.
Welk verband?
MEERKEUZE
Ik neem een jas mee, omdat het koud is.
A. tegenstelling B. reden C. opsomming
ANTWOORD: B. reden – signaalwoord: omdat
Signaalwoorden oefenen
OPEN VRAAG
Welk verband hoort bij:
1. maar 2. ten eerste 3. daarom 4. daarna?
ANTWOORD: 1 tegenstelling; 2 opsomming; 3 gevolg; 4 tijd/volgorde
Cursus 3 – fictie
UITLEG
Genre = soort verhaal: avontuur, detective, griezel, humor, fantasy, romantiek.
Onderwerp = waar het verhaal in enkele woorden over gaat.
Welk genre?
MEERKEUZE
Een meisje zoekt met aanwijzingen naar de dief van haar fiets.
A. detective B. fantasy C. romantiek
ANTWOORD: A. detective
Wat is het onderwerp?
OPEN VRAAG
Een jongen verhuist en mist zijn beste vriend.
Wat is het onderwerp van dit verhaal?
ANTWOORD: Bijvoorbeeld: verhuizen en vriendschap
Cursus 4 – woorden
UITLEG
Woorden kunnen worden geleend uit andere talen (pizza), samengesteld (fietsbel) of afgeleid met voor- of achtervoegsels (oneerlijk).
Waar komt het woord vandaan?
OPEN VRAAG
1. fietsbel 2. oneerlijk 3. pizza
Kies: samenstelling, afleiding of leenwoord.
ANTWOORD: 1 samenstelling; 2 afleiding; 3 leenwoord
Cursus 5 – grammatica
UITLEG
Een enkelvoudige zin heeft één persoonsvorm. Een samengestelde zin heeft twee of meer persoonsvormen. Zoek bij iedere persoonsvorm het onderwerp.
Onderwerp en persoonsvorm
OPEN VRAAG
Ik fiets naar school en mijn broer loopt naar huis.
Is dit samengesteld? Noem de persoonsvormen en onderwerpen.
ANTWOORD: Ja;
pv: fiets, loopt; ow: ik, mijn broer
Welke zin is samengesteld?
MEERKEUZE
A. Mijn zus leest een boek.
B. Mijn zus leest terwijl ik muziek luister.
C. Morgen begint de vakantie.
En wat zijn de persoonsvormen?
ANTWOORD: B; persoonsvormen: leest en luister
Cursus 6 – vergelijken
UITLEG
groot – groter – grootst
goed – beter – best
Even groot ALS; groter DAN.
Maak de trappen
OPEN VRAAG
1. mooi – ... – ...
2. goed – ... – ...
3. weinig – ... – ...
ANTWOORD: 1 mooier, mooist; 2 beter, best; 3 minder, minst
Als of dan?
OPEN VRAAG
1. Mijn tas is zwaarder ... jouw tas.
2. Mijn fiets is even snel ... die van jou.
ANTWOORD: 1 dan; 2 als
Cursus 7 – leestekens
UITLEG
Punt (.) = gewone zin;
Vraagteken (?) = vraag;
Uitroepteken (!) = uitroep.
Komma (,) = bijvoorbeeld opsomming.
Dubbele punt (:) = aankondiging.
Aanhalingstekens = letterlijk gesproken woorden.
Zet leestekens
OPEN VRAAG
De docent vraagt heb je je boek pen en laptop bij je
ANTWOORD: De docent vraagt: “Heb je je boek, pen en laptop bij je?”
Tussenletters
UITLEG
Sommige samenstellingen hebben -en-, -e- of -s-.
paardenstal, groentesoep, dorpsplein.
Schrijf goed
OPEN VRAAG
1. paard + stal
2. boek + kast
3. dorp + plein
4. groente + soep
ANTWOORD: 1 paardenstal; 2 boekenkast; 3 dorpsplein; 4 groentesoep
Aan elkaar of los?
UITLEG
Twee woorden die samen één nieuw woord vormen, schrijf je meestal aan elkaar: schooltas.
Een beschrijving schrijf je los: rode jas.
Kies de juiste spelling
OPEN VRAAG
1. sport tas / sporttas
2. rodejas / rode jas
3. huiswerk opdracht / huiswerkopdracht
ANTWOORD: 1 sporttas; 2 rode jas; 3 huiswerkopdracht
Mini-SE – leestekst
LEESTEKST
Mila wilde gaan fietsen, maar het begon te regenen. Daarom bleef ze thuis. Ze pakte haar spannendste boek en las een detective over een verdwenen hond.
Mini-SE – vragen
OPEN VRAAG
1. Welk woord geeft een tegenstelling aan?
2. Welk woord geeft een gevolg aan?
3. Welk genre leest Mila?
4. Wat is het onderwerp van haar boek?
ANTWOORD: 1 maar; 2 daarom; 3 detective; 4 een verdwenen hond
Mini-SE – taal
OPEN VRAAG
1. Zoek de persoonsvormen: Mila leest en haar broer gamet.
2. Maak de trappen van spannend.
3. Schrijf goed: school + plein.
4. Dit boek is leuker ... dat boek.
ANTWOORD: 1 leest, gamet; 2 spannend, spannender, spannendst; 3 schoolplein; 4 dan
Succes met je SE!
AFSLUITING
Leer de begrippen en oefen met voorbeelden.
Controleer vooral wat je nog lastig vindt.