Thema 7 Ecologie en milieu
Thema 7 Ecologie en milieu
B4 Veranderende ecosystemen
Leerdoelen:
- Je kunt enkele ecosystemen beschrijven aan de hand van kenmerkende soorten
- Je kunt veranderingen in een ecosysteem beschrijven
- Je kunt in een model gegeven informatie over ecosystemen gebruiken, bewerken en analyseren
Begrippen voor begrippenlijst staan in Magister.me
Veranderingen in een ecosysteem
Successie = verandering van de soortensamenstelling van een levensgemeenschap, waardoor deze geleidelijk overgaat in een andere.
Nadat pioniers zich gevestigd hebben, veranderen de omstandigheden. Er wordt meer grond vastgehouden en er ontstaat humus.
Pionierecosysteem
Op kale grond, een kale rots, nieuwe duin zal na verloop van tijd begroeid raken met korstmossen of kleine planten. Deze eerste vegetatie heten pioniers. Zij zijn erg tolerant wat de abiotische factoren als temperatuur betreft.
Deze planten trekken dieren aan, het eerste pionierecosysteem is ontstaan. Hierdoor worden de omstandigheden gunstiger voor nieuwe soorten om zich hier te vestigen.
Humus
Door doodgaan van planten en dieren ontstaat humus, waardoor de omstandigheden sterk verbeterd zijn. Hierdoor kunnen grotere planten op deze plek groeien, grotere dieren zich hier vestigen en het pionierecosysteem gaat over in een ander ecosysteem. Dit maakt de omstandigheden nóg gematigder, zodat weer andere planten en dieren zich hier vestigen.
Climaxstadium
Laatste stadium: climaxstadium: grote biodiversiteit, weinig schommeling in omstandigheden, veel soorten, kleine aantallen per soort.
eerste pioniersplanten
grotere pioniersplanten volgen
grotere planten, dieren
climaxstadium
Voorbeelden:
strand -> duinen -> bos
zand -> heide -> bos
plas -> veen/moeras -> bos
rots onder water -> koraalrif
kale grond -> steppe/prairie -> (regen)woud
veel lichte zaden
weinig, maar grote zaden
Modelleren
Vereenvoudigde voorstelling van de werkelijkheid
Evenwicht
Kantelpunt tussen stabiele evenwichten
Instabiel evenwicht gemakkelijk verstoord
2 evenwichtssituaties
Konijnen eten grassen en andere planten. Als de planten niet worden gegeten verdringen ze de grassen.
Wat gebeurt er bij een lage dichtheid aan konijnen.
Veel gras
Weinig gras
evenveel
Verandert niet
2 evenwichten
Dus bij weinig konijnen weinig gras en bij veel konijnen veel gras. Dit is in beide situaties in evenwicht.
Instabiel bij een epidemie: populatie konijnen neemt sterk af > houtachtige planten groeien en verdringen de grassen > geen voedsel voor konijnen, want die kunnen de houtachtige planten niet verteren > populatie planten zal niet meer hetzelfde zijn als voor de epidemie.
Bij wat voor ecosysteem horen de volgende kenmerken: eenvoudig voedselweb, kleine biodiversiteit, open kringlopen en productie is groter dan afbraak?
Pionierecosysteem
Climaxecosysteem
In welk ecosysteem blijft de biomassa gelijk?
pioniersecosysteem
climaxecosysteem
humusarme bodem (organische stoffen e.d.)
Pioniersecosysteem
Climaxecosysteem
Waar zijn er meer wisselingen in abiotische factoren?
Pioniersecosysteem
Climaxecosysteem
Waar verwacht je meer biodiversiteit?
Pioniersecosysteem
Climaxecosysteem
Wat verandert bij successie?
individu
populatie
leefgemeenschap
ecosysteem
Welke type zaden past het best bij een pionierplant?
veel en licht
veel en zwaar
weinig en licht
weinig en zwaar
Wat was je procentuele score?
Geef hieronder het antwoord op de examenvraag
Voor de geïnteresseerde:
Bio-Bits Ecologie
Kwetsbare natuur & Successie en dynamiek in ecosystemen
Toets je kennis over ecologie
B1 t/m 4 ging over het deel Ecologie van Thema 7
Op de volgende pagina vind je een oefentoets met
30 vragen over Ecologie
Verder staan er op www.biologiepagina.nl ook nog examenvragen die je kunt oefenen. Heb je daar vragen over, mail mij dan de vraag...