Grammatica 2 en 4 - znw/bnw - 1ag

Wat doen we vandaag?

  • Nieuw onderdeel grammatica: woordsoorten (zinsdelen is afgesloten)

  • Uitleg zelfstandig naamwoord, eigennaam, lidwoord en bijvoeglijk naamwoord

  • Blooket

  • Zelf aan de slag met opdrachten






Leerdoel: ik kan concrete en abstracte zelfstandig naamwoorden, eigennamen, lidwoorden en bijvoeglijke naamwoorden onderscheiden

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 1

In deze les zitten 24 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Wat doen we vandaag?

  • Nieuw onderdeel grammatica: woordsoorten (zinsdelen is afgesloten)

  • Uitleg zelfstandig naamwoord, eigennaam, lidwoord en bijvoeglijk naamwoord

  • Blooket

  • Zelf aan de slag met opdrachten






Leerdoel: ik kan concrete en abstracte zelfstandig naamwoorden, eigennamen, lidwoorden en bijvoeglijke naamwoorden onderscheiden

Zelfstandig naamwoord

Een woord voor een mens (leerling), dier (papegaai), plant (klaproos), ding (skippybal), gevoel (blijdschap), of begrip (maand, of ruzie)


Zie je een verschil tussen deze zelfstandige naamwoorden?

Zelfstandig naamwoord

Een woord voor een mens (leerling), dier (papegaai), plant (klaproos), ding (skippybal), gevoel (blijdschap), of begrip (maand, of ruzie)


Zie je een verschil tussen deze zelfstandige naamwoorden?


Concrete zelfstandige naamwoorden beschrijven mensen, dieren, planten en dingen. Oftewel: iets wat je kan aanraken.


Abstracte zelfstandige naamwoorden beschrijven gevoelens en begrippen. Oftewel: iets wat je niet kan aanraken.

  • Enthousiasme, twijfel, democratie, geschiedenis, fantasie, zomer


Zelfstandig naamwoord

Een ander soort zelfstandig naamwoord is de eigennaam:

  • Mona Lisa, Van Gogh, Hoog Catharijne, Nike, Jan Klaassen, Nederland


Eigennamen verwijzen naar specifieke personen, merken, voorwerpen of plaatsen en worden daarom met een hoofdletter geschreven.


Zelfstandig naamwoord

Een ander soort zelfstandig naamwoord is de eigennaam:

  • Mona Lisa, Van Gogh, Hoog Catharijne, Nike, Jan Klaassen, Nederland


Eigennamen verwijzen naar specifieke personen, merken, voorwerpen of plaatsen en worden daarom met een hoofdletter geschreven.


Dit zijn concrete zelfstandige naamwoorden.


Zelfstandig naamwoord

Kenmerken:

  • Je kan er vaak meervoud van maken: leerlingen, papegaaien, klaprozen, maanden, ruzies

  • Je kan er vaak verkleinwoorden van maken: leerlingetje, papegaaitje, klaproosje, maandje, ruzietje

  • Je kan er vaak een lidwoord voor zetten: de leerling/een leerling, het papegaaitje/een papegaai

Zelfstandig naamwoord

Kenmerken:

  • Je kan er vaak meervoud van maken: leerlingen, papegaaien, klaprozen, maanden, ruzies

  • Je kan er vaak verkleinwoorden van maken: leerlingetje, papegaaitje, klaproosje, maandje, ruzietje

  • Je kan er vaak een lidwoord voor zetten: de leerling/een leerling, het papegaaitje/een papegaai

Zelfstandig naamwoord

Kenmerken:

  • Je kan er vaak meervoud van maken: leerlingen, papegaaien, klaprozen, maanden, ruzies

  • Je kan er vaak verkleinwoorden van maken: leerlingetje, papegaaitje, klaproosje, maandje, ruzietje

  • Je kan er vaak een lidwoord voor zetten: de leerling/een leerling, het papegaaitje/een papegaai

Lidwoord

Wat is het verschil tussen een leerling en de leerling?


Vergelijk deze twee zinnen:


  • Ik zoek een leerling.

  • Ik zoek de leerling.

Lidwoord

Wat is het verschil tussen een leerling en de leerling?


Vergelijk deze twee zinnen:


  • Ik zoek een leerling.

  • Ik zoek de leerling.


  • Een is een onbepaald lidwoord. 'Een leerling' kan over elke leerling gaan, ik heb simpelweg een leerling nodig.

  • De is een bepaald lidwoord. 'De leerling' gaat over één specifieke leerling waar ik naar op zoek ben.

Lidwoord

Wat is het verschil tussen een leerling en de leerling?


Vergelijk deze twee zinnen:


  • Ik zoek een leerling.

  • Ik zoek de leerling.


  • Een is een onbepaald lidwoord. 'Een leerling' kan over elke leerling gaan, ik heb simpelweg een leerling nodig.

  • De is een bepaald lidwoord. 'De leerling' gaat over één specifieke leerling waar ik naar op zoek ben.

    • Het is ook een bepaald lidwoord. 'Het leerlingetje' = één specifieke leerling.

Lidwoord

Wat is het verschil tussen een leerling en de leerling?


  • Een is een onbepaald lidwoord. 'Een leerling' kan over elke leerling gaan.

  • De en het zijn bepaalde lidwoorden. 'De leerling' en 'het leerlingetje' gaan over één specifieke leerling.


Twee uitzonderingen:

  • Het is geen lidwoord als het niet bij een zelfstandig naamwoord hoort:

    • Het wordt super mooi weer morgen!

    • Het is nog te vroeg om te juichen.

  • Een is geen lidwoord als je het uitspreekt als één:

    • Doe mij nog maar één kopje koffie of een van die lekkere croissantjes.



Bijvoeglijk naamwoord

Dit is een goed boek over een belangrijk onderwerp.



Wat zijn de bijvoeglijke naamwoorden?

Bijvoeglijk naamwoord

Dit is een goed boek over een belangrijk onderwerp.



Wat zijn de bijvoeglijke naamwoorden?



Bijvoeglijk naamwoord

Dit is een goed boek over een belangrijk onderwerp.



Wat zijn de bijvoeglijke naamwoorden?


Bijvoeglijke naamwoorden zeggen iets over een zelfstandig naamwoord.

Bijvoeglijk naamwoord

  • Het bijvoeglijk naamwoord staat meestal voor het zelfstandig naamwoord:

    • Dit is een goed boek over een belangrijk onderwerp.

  • Soms staat het bijvoeglijk naamwoord na het zelfstandig naamwoord:

    • Dit boek is goed en het onderwerp ervan is belangrijk.

  • Een bijvoeglijk naamwoord heeft een korte en een lange vorm




Bijvoeglijk naamwoord

  • Het bijvoeglijk naamwoord staat meestal voor het zelfstandig naamwoord:

    • Dit is een goed boek over een belangrijk onderwerp.

  • Soms staat het bijvoeglijk naamwoord na het zelfstandig naamwoord:

    • Dit boek is goed en het onderwerp ervan is belangrijk.

  • Een bijvoeglijk naamwoord heeft een korte en een lange vorm:

    • Een geweldig feest - het geweldige feest

    • Een bijzonder moment - het bijzondere moment

    • Een mooie dag - de mooie dag

  • De trappen van vergelijking zijn er vaak op toe te passen




Bijvoeglijk naamwoord

  • Het bijvoeglijk naamwoord staat meestal voor het zelfstandig naamwoord:

    • Dit is een goed boek over een belangrijk onderwerp.

  • Soms staat het bijvoeglijk naamwoord na het zelfstandig naamwoord:

    • Dit boek is goed en het onderwerp ervan is belangrijk.

  • Een bijvoeglijk naamwoord heeft een korte en een lange vorm:

    • Een geweldig feest - het geweldige feest

    • Een bijzonder moment - het bijzondere moment

    • Een mooie dag - de mooie dag

  • De trappen van vergelijking zijn er vaak op toe te passen:

    • Aardig - aardiger - aardigst

    • Fijn - fijner - fijnst





Bijvoeglijk naamwoord

Twee bijzondere bijvoeglijke naamwoorden:

  • Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord

  • Bijvoeglijk gebruikt (on)voltooid deelwoord




Bijvoeglijk naamwoord

Twee bijzondere bijvoeglijke naamwoorden:

  • Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord:

    • Eindigt in de regel op -en

      • Houten tafel, zilveren ketting, rieten mand

        • Behalve bij woorden uit andere talen: plastic tas, vinyl vloer, suède tas

    • Staat altijd voor het zelfstandig naamwoord

      • De tafel is houten > De tafel is van hout

    • Geen trappen van vergelijking op toepasbaar

      • Houten, houteren, houtenst

  • Bijvoeglijk gebruikt (on)voltooid deelwoord




Bijvoeglijk naamwoord

Twee bijzondere bijvoeglijke naamwoorden:

  • Stoffelijk bijvoeglijk naamwoord:

  • Bijvoeglijk gebruikt voltooid deelwoord

    • Korte en lange vorm bij zwakke werkwoorden

      • een versgeperste jus d'orange - de jus d'orange is versgeperst

        • Niet bij sterke werkwoorden:

          • een gelopen wedstrijd - de wedstrijd is gelopen

    • Kan voor en achter het zelfstandig naamwoord staan (zie bovenstaande vb)

  • Bijvoeglijk gebruikt onvoltooid deelwoord

    • Meestal de korte vorm (bij alle werkwoorden)

      • een teleurstellende wedstrijd, een vliegende tor, een zingende lijster

    • Meestal voor het zelfstandig naamwoord

      • de wedstrijd is teleurstellend (erachter), maar: de tor is vliegend, de lijster is zingend

  • Soms trappen van vergelijking op toepasbaar

    • Teleurstellende - teleurstellendere - teleurstellendste

    • Vliegende - vliegendere - vliegendste




Slide tekst

Zelf aan de slag!

  • Maak de volgende opdrachten:

    • Van paragraaf 2, blz. 206-207:

      • Opdracht 1, alleen vraag 3

      • Opdracht 3

      • Opdracht 4

    • Van paragraaf 4, blz. 210-211:

      • Opdracht 3

      • Opdracht 4

      • Opdracht 5

  • Ben je klaar? Maak dan ook opdracht 6 van paragraaf 4.

  • Jullie mogen zachtjes overleggen.

  • Heb je een vraag? Steek je vinger op.

  • De opdrachten zijn huiswerk voor vrijdag 13 februari. Daarnaast leer je als huiswerk de theorie van paragraaf 2 en 4.

Dit lijkt veel, maar het zijn hele kleine opdrachten waarbij je moet opschrijven of zelfstandige naamwoorden abstract of concreet zijn en of bijvoeglijke naamwoorden stoffelijk zijn of zijn afgeleid van een werkwoord

Denk om huiswerk van aankomende maandag 9 februari

Maak opdracht 1 en 2 van paragraaf 3 'Smaak' van 'Fictie' op blz. 78-80 en leer de theorie van deze paragraaf.