Systeemtherapie
Theorieoverzicht voor MBO Sociaal Werk
Systeemtherapie
Theorieoverzicht voor MBO Sociaal Werk
Wat is systeemtherapie?
• Vorm van psychotherapie
• Richt zich op gezinnen, relaties, groepen
• Focus: patronen en communicatie
• Klachten krijgen betekenis in de context
Uitgangspunten
• Problemen staan nooit op zichzelf
• Omgeving, cultuur en relaties spelen mee
• Crisis = ook een kans
• Stoornis beïnvloedt hele systeem
Rol van de systeemtherapeut
• Iedereen wordt gehoord
• Meerzijdig partijdig
• Werkt met individu, koppel of gezin
• Patronen zichtbaar maken
• Nieuwe manieren ontwikkelen
Systeemtheoretische benadering
• Alles hangt samen
• Gedrag krijgt pas betekenis in context
• Gezinnen = complexe systemen
• Kijken naar krachten en kwetsbaarheden
Veilig gesprek
• Relatie tussen cliënt en therapeut cruciaal
• Rustig en nieuwsgierig vragen stellen
• Zachte taal bij moeilijke onderwerpen
• Oog voor lichaamstaal en emoties
Communicatie
• Elke boodschap heeft 2 lagen:
- Inhoud: feitelijke info
- Betrekking: toon en relatie
• Betrekking vaak belangrijker dan inhoud
Het impliciete expliciet maken
• Benoemen wat niet gezegd wordt
• Spiegeling en liefdevol gissen
• Helpt emoties en spanning bespreekbaar maken
Lineair vs. circulair denken
• Lineair: oorzaak → gevolg
• Circulair: oorzaak en gevolg beïnvloeden elkaar
• Voorbeeld: stress ↔ slecht slapen
Circulaire vragen
• Vraag aan de één over de ander
• Vergroot inlevingsvermogen
• Verschillende perspectieven zichtbaar maken
Wanneer systeemtherapie?
• Relatieproblemen
• Opvoedproblemen
• Psychiatrische stoornissen
• Verslaving
• Ziekte of crisis
Meerwaarde: brede kijk + tijd