Les 9. De Tijd die Tikt: Wat is Tijd?

• newEditor
• Godsdienst
• Levensbeschouwing
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

5. Wat is tijd?

Let op!

Deze les heeft bijlagen.

Wat is Tijd? 

Inleiding:

Tijd is iets wat iedereen elke dag ervaart, maar het kan lastig zijn om precies uit te leggen wat het is. We gebruiken tijd om onze dagen in te delen, afspraken te maken, en gebeurtenissen te herinneren. Maar wat is tijd nu echt?

Wat is Tijd in het Algemeen:

Tijd als een Meting:

Tijd helpt ons om gebeurtenissen te ordenen. We gebruiken klokken en kalenders om te weten wanneer dingen gebeuren.

Bijvoorbeeld: Een dag heeft 24 uur, een jaar heeft 12 maanden. Dit helpt ons om te plannen en te herinneren.

Tijd als Ervaring:

Soms lijkt de tijd snel te gaan, zoals wanneer je plezier hebt. Andere keren lijkt de tijd langzaam te gaan, zoals wanneer je je verveelt.

Iedereen ervaart tijd op zijn eigen manier.

Natuur en Tijd:

De natuur heeft haar eigen ritme, zoals de wisseling van dag en nacht en de seizoenen. Dit zijn natuurlijke manieren om tijd te meten.

Bijvoorbeeld: We weten dat het lente is als bloemen bloeien en dat het herfst is als bladeren vallen.

Filosofische Vragen over Tijd:

Wat is tijd precies? Is het echt of hebben we het zelf bedacht om ons leven makkelijker te maken?

Kan tijd stoppen of veranderen? Deze vragen helpen ons om dieper na te denken over wat tijd betekent.

Levensvraag: Wat is Tijd?

Nu w

Waar denk je aan bij het woord " tijd"?

Woordweb.

Stel de vraag: "Wat is tijd?" en laat de leerlingen hierover nadenken en kort opschrijven wat tijd voor hen betekent.

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen wat tijd is en wat het voor mensen betekent in het dagelijks leven.

• Je kunt reflecteren op je eigen tijdsbesteding en keuzes.

• Je kunt uitleggen wat symbolische tijd is en dit verbinden met religies en het Bijbelboek Prediker.

• Je kunt beschrijven hoe verschillende religies naar tijd en de eindtijd kijken.

• Je kunt overeenkomsten en verschillen benoemen tussen verschillende religieuze ideeën over tijd.

Maak de opdracht "dagelijkse routine"

15

minute

00

second

add30s

Let op! Opdracht staat in de bijlage.

Doel van de opdracht:

De leerlingen maken een tijdlijn van hun dagelijkse routine om bewustwording te creëren over hun eigen tijdsbesteding en om een basis te leggen voor de les over tijd in verschillende culturen en religies.

Benodigde Materialen:

Word document bijgevoegd in de bijlage

Pennen, potloden en stiften

Linialen

Uitleg Dagelijkse Routine opdracht:

Vertel de leerlingen dat ze een tijdlijn van hun dag gaan maken, van 6:00 uur 's ochtends tot 9:00 uur 's avonds.

Leg uit dat ze op de tijdlijn alle activiteiten moeten noteren die ze op een gewone dag doen, zoals opstaan, ontbijten, naar school gaan, sporten, huiswerk maken, eten en slapen.

Laat eventueel zien hoe je een tijdlijn tekent: trek een horizontale lijn over het papier en markeer de uren van de dag met verticale streepjes.

Geef voorbeelden van activiteiten en hoe deze op de tijdlijn geplaatst kunnen worden.

Gebruik verschillende kleuren om verschillende soorten activiteiten te onderscheiden (bijvoorbeeld blauw voor school, rood voor vrije tijd, groen voor eten).

Uitvoeren van de Activiteit:

Laat de leerlingen zelfstandig aan hun tijdlijn werken. Loop rond om hulp te bieden en vragen te beantwoorden.

Moedig de leerlingen aan om gedetailleerd te zijn en verschillende kleuren te gebruiken voor een duidelijk overzicht.

Maak de evaluatie "dagelijkse routine"

5

minute

00

second

add30s

Reflectie:

Laat leerlingen eerst de bijlage "evaluatie" invullen.

Wat valt je op aan jouw tijdlijn?

Zijn er bepaalde momenten waarop je veel tijd besteedt aan één activiteit?

Welke activiteit is voor jou het belangrijkst en waarom?

Zou je iets willen veranderen aan hoe je je tijd besteedt? Zo ja, wat en waarom?

Geef de leerlingen enkele minuten om na te denken en hun antwoorden op te schrijven.

Schrijf twee dingen op wat je het meeste opvalt van je eigen antwoorden.

Laat de leerlingen opschrijven wat ze het meeste opviel en bespreek dit in een klassengesprek.

Als je in je eigen leven een moment zou mogen pauzeren en aanpassen welk moment is het en waarom?

Laat de leerlingen opschrijven wat ze het meeste opviel en bespreek dit in een klassengesprek.

 Symbolische tijd  

Symbolische tijd is een periode die speciale betekenis of waarde heeft voor mensen, vaak in verband met hun cultuur, geloof of persoonlijke leven.

Het is anders dan de tijd die je op een klok ziet, omdat het niet gaat om uren en minuten, maar om gevoelens, tradities en speciale gewoontes.

Symbolische tijd is een manier waarop mensen speciale momenten vieren en herinneren, los van de gewone tijd die op de klok tikt. 

Symbolische tijd verwijst naar tijdsperiodes die een diepere betekenis of waarde hebben binnen een cultuur, religie, of persoonlijke context. In tegenstelling tot kloktijd, die objectief en meetbaar is, is symbolische tijd vaak subjectief en beladen met emotie, traditie, en rituelen.

Voorbeelden van symbolische tijd:

Religieuze Vieringen:

Kerstdag (Christendom): Voor christenen symboliseert 25 december de geboorte van Jezus Christus. Deze dag gaat gepaard met rituelen zoals het bijwonen van kerkdiensten, het zingen van kerstliederen en het uitwisselen van geschenken.

Ramadan (Islam): De negende maand van de Islamitische kalender, waarin moslims vasten van zonsopgang tot zonsondergang. Het is een tijd van spirituele reflectie, gebed en gemeenschap.

Shabbat (Jodendom): De wekelijkse rustdag van vrijdagavond tot zaterdagavond, waarop werk verboden is en tijd wordt doorgebracht met familie en in gebed.

Levenscyclusrituelen:

Verjaardagen: Een verjaardag markeert het verstrijken van een jaar sinds iemands geboorte en wordt vaak gevierd met feestjes, cadeaus en speciale maaltijden. Het symboliseert groei en vooruitgang.

Bruiloften: De dag van het huwelijk is een symbolisch moment dat de verbintenis tussen twee mensen markeert. Rituelen zoals ringen uitwisselen en geloften afleggen geven diepe betekenis aan deze dag.

Begrafenissen: Deze rituelen markeren het einde van een leven en bieden een moment van reflectie, rouw en viering van het leven van de overledene.

Seizoensgebonden Feestdagen:

Nieuwjaar: Het markeert het begin van een nieuw kalenderjaar en symboliseert nieu

Symbolische tijd"

Woordweb.

Laat de leerlingen voorbeelden geven van symbolische tijd en bespreek deze.

Wat is geen voorbeeld van Symbolische tijd?

A

Een schooldag

B

Kerst

C

Oud en nieuw

D

Verjaardag

 Voorbeelden van Symbolische tijd in religie

Symbolische tijd in religies is een manier waarop bepaalde momenten of periodes in de tijd een speciale betekenis krijgen. Het gaat  om wat die tijd betekent en hoe het verbonden is met verhalen, gebeurtenissen of gevoelens binnen dat geloof.

Kerst (Christendom):

Kerst is de tijd waarin christenen de geboorte van Jezus Christus vieren. Het symboliseert het begin van hoop en verlossing voor de wereld.

Ramadan (Islam):

Ramadan is de heilige maand waarin moslims vasten van zonsopgang tot zonsondergang. 

Pesach (Jodendom):

Pesach, ook bekend als het Joodse Pascha, herdenkt de bevrijding van het Joodse volk uit de slavernij in Egypte. 

Diwali (Hindoeïsme):

Diwali, het hindoeïstische festival van licht. Er wordt de overwinning van licht over duisternis gevierd, goed over kwaad. 

Symbolische tijd in religie verwijst naar speciale periodes of momenten die diepe spirituele betekenis hebben. Deze momenten zijn vaak verbonden met geloofstradities en rituelen, en ze helpen mensen om belangrijke gebeurtenissen te herdenken en te vieren.

Voorbeelden van Symbolische Tijd in Religie:

Kerstmis (Christendom):

Kerstmis is de tijd waarin christenen de geboorte van Jezus Christus vieren. Het symboliseert het begin van hoop en verlossing voor de wereld.

Ramadan (Islam):

Ramadan is de heilige maand waarin moslims vasten van zonsopgang tot zonsondergang. Het symboliseert gehoorzaamheid aan Allah en is een tijd van reflectie, zelfbeheersing en liefdadigheid.

Pesach (Jodendom):

Pesach, ook bekend als het Joodse Pascha, herdenkt de bevrijding van het Joodse volk uit de slavernij in Egypte. Het symboliseert bevrijding, hoop en het begin van een nieuw leven.

Diwali (Hindoeïsme):

Diwali, het hindoeïstische festival van licht, markeert de overwinning van licht over duisternis, goed over kwaad. Het symboliseert vernieuwing, hoop en spirituele groei.

Vesak (Boeddhisme):

Vesak is het belangrijkste boeddhistische feest dat de geboorte, verlichting (nirvana) en overlijden (parinirvana) van Gautama Boeddha viert. Het symboliseert verlichting, mededogen en spirituele groei.

Deze momenten van symbolische tijd bieden gelovigen de gelegenheid om hun spirituele waarden

Wat is geen voorbeeld van Symbolische tijd in religie?

A

Kerst

B

Pasen

C

1 April

D

Divali

"Er is een tijd voor alles"  (Prediker)

Het Boek Prediker.

Prediker is een boek uit het Oude Testament van de Bijbel, ook wel bekend als Ecclesiastes in de Griekse vertaling. 

Het wordt toegeschreven aan "Prediker," wat vertaald kan worden als "de leraar" of "de spreker." Vaak wordt aangenomen dat het geschreven is door Koning Salomo.

Hoofdstuk 3:1-8

Dit gedeelte van Prediker is een poëtische reflectie op de verschillende seizoenen en tijden in het leven. Het benadrukt dat elk aspect van het leven – zowel positief als negatief – zijn eigen plaats en tijd heeft. 

De kernboodschap is dat er voor alles wat er gebeurt, een geschikte tijd is, onder Gods voorzienigheid.

Relevantie voor Leerlingen

Voor leerlingen  kan deze tekst helpen om te begrijpen dat het normaal is om verschillende emoties en gebeurtenissen in het leven te ervaren. 

Het kan hen troost en perspectief bieden, vooral in moeilijke tijden, door te laten zien dat alles onderdeel is van een groter geheel.

Opdracht

20

minute

00

second

add30s

Uitleg van de Opdracht: 

Lezen van de Tekst 

Leerlingen laten kennismaken met de tekst.

Laat een paar vrijwilligers elk een vers voorlezen. 

Vragen bij de tekst.

Wat betekent het dat er voor alles een tijd is?

Waarom zou dit belangrijk zijn?

Herkennen ze deze tijden in hun eigen leven?

Deel de bijlage Prediker uit.

Stap 1: Voorbereiding

Lees opnieuw samen Prediker 3:1-8 om de leerlingen te herinneren aan de verschillende tijden die in de tekst worden genoemd.

Bespreek kort enkele voorbeelden van "tijden" uit de tekst, zoals "een tijd om te lachen" en "een tijd om te huilen", en vraag leerlingen om na te denken over momenten in hun eigen leven die bij deze tijden passen.

Stap 2: Reflectie

Vraag de leerlingen om een moment of periode uit hun eigen leven te kiezen die voor hen bijzonder is en die past bij één van de tijden die in Prediker worden genoemd.

Laat hen kort nadenken over hoe ze zich toen voelden en waarom dit moment belangrijk was.

Stap 3: Tekenen met Symbolen

Bedenk 2 levensvragen die passen 

bij het thema: Wat is tijd?

Levensvragen bij het Thema "Wat is Tijd?"

Wat betekent tijd voor jou persoonlijk?

Uitleg: Deze vraag moedigt leerlingen aan om na te denken over hun eigen perceptie van tijd. Ze kunnen reflecteren op hoe ze tijd ervaren in hun dagelijkse leven, wat ze belangrijk vinden en hoe ze hun tijd besteden.

Waarom vinden we sommige momenten in ons leven belangrijker dan andere?

Uitleg: Deze vraag helpt leerlingen te reflecteren op wat bepaalde momenten speciaal maakt. Ze kunnen denken aan hoogte- en dieptepunten in hun leven en waarom deze herinneringen blijven hangen.

Wat betekent het om "in het moment te leven"?

Uitleg: Door deze vraag te beantwoorden, kunnen leerlingen nadenken over het concept van mindfulness en hoe ze bewuster aanwezig kunnen zijn in hun dagelijkse activiteiten. Dit kan hen helpen stress te verminderen en meer te genieten van het heden.

Hoe zien verschillende religies het concept van tijd?

Uitleg: Deze vraag nodigt leerlingen uit om te onderzoeken hoe verschillende religies tijd begrijpen, zoals lineair of cyclisch. Ze kunnen overwegen hoe dit hun eigen kijk op het leven en de dood beïnvloedt.

Wat is de betekenis van rituelen en feestdagen in verschillende religies met betrekking tot tijd?

Uitleg: Deze vraag helpt leerlingen te begrijpen hoe religieuze rituelen en feestdagen belangrijke momenten in de tijd markeren en welke betekenissen hieraan worden toegekend.

Hoe verhoudt de eeuwigheid zich tot de menselijke tijd in religieuze contexten?

Uitleg: Met deze vraag kunnen leerlingen nadenken over het concept van eeuwigheid in religies en hoe dit verschilt van de tijdelijke, menselijke ervaring van tijd.

"Tijd" in het Jodendom, Christendom en Islam

Christendom, Islam en Jodendom zien de tijd als een rechte lijn.

Er is een duidelijk begin (bijvoorbeeld de schepping van de wereld) en een duidelijk einde (bijvoorbeeld de dag des oordeels).

Na het einde komt er iets nieuws, zoals de hemel of een nieuw tijdperk van vrede.

Concept van Tijd:

Lineair: Christendom, islam, en jodendom zien de tijd vaak als lineair, met een duidelijk begin en einde.

Daarna hemel of paradijs.

 "Tijd" in het Hindoeïsme en Boeddhisme

Hindoeïsme en Boeddhisme zien tijd als een cirkel.

Tijd herhaalt zich steeds opnieuw, met tijdperken die komen en gaan.

Er zijn meerdere levens. (reïncarnatie)

Concept van Tijd:

Cyclisch: Hindoeïsme en boeddhisme zien tijd meer als cyclisch, met eindeloze herhalingen van tijdperken (reïncarnatie).

Na een donkere tijd (zoals Kali Yuga in het hindoeïsme) begint er weer een betere tijd en dit blijft zich herhalen.

Denk jij dat er ooit een einde aan de wereld zal komen?

Leg je antwoord uit!

 De Eindtijd

Het einde van de wereld zoals we die kennen. 

Volgens veel religies gaat dit samen met grote veranderingen, 

een oordeel over mensen en het begin van een nieuwe tijd.

Christenen geloven dat aan het einde van de tijd Jezus Christus terugkomt. Er zullen rampen en oorlogen zijn, maar uiteindelijk overwint Jezus het kwaad en begint een nieuw tijdperk van vrede.

Moslims geloven dat aan het einde van de tijd de profeet Isa (Jezus) terugkeert, samen met de Mahdi, om het kwaad te bestrijden. Daarna volgt het oordeel door Allah.

Joden geloven in de komst van de Messias (Mashiach) die vrede en gerechtigheid zal brengen. De Tempel in Jeruzalem wordt herbouwd en de Joden keren terug naar Israël.

Hindoes geloven dat we nu in een donker tijdperk leven. Aan het einde van dit tijdperk verschijnt de god, die het kwaad vernietigt en dan zal er  een nieuw en goed tijdperk begint.

Boeddhisten geloven dat er een tijd komt waarin de leer van Boeddha  verdwijnt. Daarna verschijnt er een nieuwe boeddha, die de leer opnieuw onderwijst.

Wat is de Eindtijd? 

Algemeen Begrip:

De eindtijd, ook wel bekend als het einde der tijden of de laatste dagen, is een concept dat voorkomt in veel religies. Het verwijst naar een toekomstige periode waarin de wereld zoals wij die kennen tot een einde zal komen. Dit kan gepaard gaan met grote veranderingen, het oordeel over de mensheid, en de komst van een nieuw tijdperk of een eeuwig koninkrijk.

Voorbeelden uit Verschillende Religies:

Christendom:

Bijbel (Boek Openbaring): De eindtijd in het christendom wordt vaak beschreven in het boek Openbaring. Het bevat visioenen van rampen, het laatste oordeel, de wederkomst van Jezus Christus, en de vestiging van een nieuw hemels koninkrijk. Belangrijke gebeurtenissen zijn de Opname van de Kerk, de Grote Verdrukking, de Slag van Armageddon, en het Laatste Oordeel.

Kenmerken: Tekenen van de eindtijd, zoals natuurrampen, oorlogen, en moreel verval. De komst van de Antichrist en de uiteindelijke overwinning van Christus over het kwaad.

Islam:

Koran en Hadith: In de islam wordt de eindtijd aangeduid als Yawm al-Qiyāmah (Dag des Oordeels) of Yawm ad-Dīn (Dag van het Geloof). Het omvat de wederkomst van de profeet Isa (Jezus), de verschijning van de Mahdi, en de eindstrijd tegen de Antichrist (Dajjal).

Kenmerken: Tekenen van de eindtijd zijn onder andere de verspreiding van onrechtvaardigheid en immoraliteit, natuurrampen, en sociale onrust. Uiteindelijk volgt het oordeel door Allah, waarbij mensen naar de hemel of hel worden gestuurd op basis van hun da

Begrippenlijst

Welke 2 overeenkomsten en 2 verschillen zie je in de ideeën over de eindtijd in verschillende religies?

Overeenkomsten en Verschillen van de Eindtijd in Verschillende Religies

Overeenkomsten:

Grote Veranderingen:

Alle religies beschrijven de eindtijd als een periode van grote veranderingen, vaak met natuurrampen, oorlogen, en moreel verval.

Oordeel of Beoordeling:

In veel religies wordt er tijdens de eindtijd een oordeel geveld over de mensen. Christendom, Islam, en Jodendom hebben allemaal een vorm van Laatste Oordeel waarbij mensen beoordeeld worden op hun daden.

Komst van een Verlosser of Heilige Figuur:

Veel religies geloven in de komst van een belangrijke figuur aan het einde van de tijd. 

In het christendom is dit Jezus Christus De Messias, of de Christus). 

In de islam de profeet Isa (Jezus) en de Mahdi. 

In het jodendom de Messias.

In het hindoeïsme Kalki.

In het boeddhisme Maitreya.

Einde van Het Kwaad:

De eindtijd markeert vaak het einde van het kwaad en de overwinning van het goede. 

Dit is een gemeenschappelijk thema in het christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme.

Nieuw Tijdperk van Vrede en Gerechtigheid:

Wat heb je deze les geleerd? 

Schrijf zoveel mogelijk op in 

60 seconden.

Wat heb je deze les geleerd? 

Schrijf zoveel mogelijk op in 60 seconden.

1

minute

00

second

add30s