Taalvaardigheid 2
Cursus Grammatica& Spelling
Nederlands
Taalvaardigheid 2
Cursus Grammatica& Spelling
Nederlands
Planning
Lidwoorden en zelfstandignaamwoord
Bijvoeglijknaamwoord
Voorzetsels
01
02
03
04
sterke en zwakke
werkwoorden
05
Stappenplan werkwoordschema
Er zijn drie Lidwoorden (LW): De, het en een.
Een lidwoord hoort altijd bij een zelfstandig naamwoord (ZN) nog een ander woord: De lage prijs.
Uitzondering: Je kan voor namen geen lidwoorden plaatsen.
Lidwoord
Zelfstandig naamwoord
Een zelfstandig naamwoord (zn) is een woord voor een mens, dieren, aarderijkskundige namen, planten, abstracte begrippen en dingen.
Concreet vs. Abstract
Concretum (Concrete znw) : Alles wat je kunt zien of aanraken.
Stoel, water, kat, maan.
Abstractum (Abstracte znw): Dingen die je niet kunt vastpakken, maar die je wel kunt 'hebben' of ervaren.
Pijn, geluk, hoop, afstand, woede.
Soortnaam: Een algemeen woord voor een ding, dier of mens. Er zijn er veel van.
Voorbeelden: de stad, de man, de computer, de god, het boek.
Spelling: Kleine letter.
Eigennaam: Een specifieke naam die uniek is voor één exemplaar.
Voorbeelden: Amsterdam, Jan, Apple, Allah, Harry Potter.Spelling: Altijd met een hoofdletter.
2 groepen zelfstandig naamwoord
De Soortnaam (algemeen)
Dit is een naam voor een soort ding, mens of dier. Er zijn er veel van.
Kenmerk: Je schrijft ze met een kleine letter.
Voorbeeld: de stad, het meisje, de telefoon
De Eigennaam (Uniek)
Dit is een naam die eigendom is van één specifiek persoon, ding of plaats. Er is er (in die context) maar één van.
Kenmerk: Je schrijft ze met een Hoofdletter.
Voorbeeld: Amsterdam, Sofie, iPhone.
Bijvoeglijk naamwoord
Een bijvoeglijk naamwoord zegt iets over een zelfstandig naamwoord. Het geeft een eigenschap of kenmerk.
Het kan voor én na het zelfstandig naamwoord staan:
De Regel: Je kunt een bijvoeglijk naamwoord (bijna) altijd tussen het lidwoord en het zelfstandig naamwoord zetten.
Meestal krijgt het een -e erachter als het vóór het zelfstandig naamwoord staat.
Het Stoffelijk Bijvoeglijk Naamwoord
Dit is een aparte groep die veel terugkomt in toetsen vanwege de spelling. Een stoffelijk bijvoeglijk naamwoord zegt waar iets van gemaakt is.
De Regel: Een stoffelijk bnw eindigt op -en en krijgt nooit een extra -e (ook niet als je het verbuigt).
Nieuwe materialen eindigen niet op -en.
Het Voltooid Deelwoord als Bijvoeglijk Naamwoord
Dit is de lastigste categorie, omdat het eigenlijk een werkwoord is dat "verkleed" is als bijvoeglijk naamwoord.
De regel is: schrijf het voltooid deelwoord zo kort mogelijk + een e.
Soms lijkt een bijvoeglijk naamwoord ineens een zelfstandig naamwoord geworden, omdat het 'alleen' staat. Je kunt het 'zelfstandig naamwoord' er in je hoofd nog achter denken.
Voorzetsel
Voorzetsels zijn de "lijm" in een zin. Ze geven aan waar iets is, wanneer iets gebeurt, of ze horen vast bij een werkwoord.
Een voorzetsel (vz) verbindt woorden met elkaar. Het staat (bijna) altijd vóór een zelfstandig naamwoord of een lidwoord.
De "Doos-truc" (Plaats & Richting)
aan (aan de muur)
achter (achter de kast)
beneden (beneden de rivieren)
bij (bij de kast)
binnen (binnen de lijntjes)
boven (boven de kast)
buiten (buiten het huis)
door (door de kamer)
in (in de kast)
langs (langs de weg)
naast (naast de kast)
om (om het huis)
onder (onder de kast)
op (op de kast)
over (over de kast)
tegen (tegen de kast)
tussen (tussen de kasten)
uit (uit de kast)
voor (voor de kast)
voorbij (voorbij het huis)
Voorzetsels
Doos woorden
De "Feest-truc" (Tijd)
De kast-truc werkt niet voor tijd. Daarom gebruiken we ook Het Feest. Alles wat je qua tijd kunt zeggen over een feest, is een voorzetsel.
gedurende (gedurende het feest)
na (na het feest)
omstreeks (omstreeks het feest)
rond (rond het feest)
sinds (sinds het feest)
tijdens (tijdens het feest)
tot (tot het feest)
vanaf (vanaf het feest)
voor (voor het feest)
Voorzetsels
dankzij (dankzij jou)
met (met de trein)
namens (namens de klas)
omwille van (omwille van de vrede)
ondanks (ondanks de regen)
per (per direct / per post)
van (van hout / van mij)
vanwege (vanwege de file)
via (via Rotterdam)
volgens (volgens de leraar)
wegens (wegens omstandigheden)
zonder (zonder jas)
Reden, oorzaak
Zwakke en sterken werkwoorden
Er zijn sterke en zwakke werkwoorden. De meeste werkwoorden zijn zwak.
Bij zwakke werkwoorden verandert de persoonsvorm in de verleden tijd (pvvt) niet van klank: barst – barstte; geloven – geloofden.
Bij sterke werkwoorden verandert de persoonsvorm in de verleden tijd wel van klank: breek – brak; kijken – keken.
Zo schrijf je de persoonsvorm van zwakke werkwoorden in de verleden tijd
Enkelvoud: ik-vorm tt + de of te: leerde, raadde, juichte, zuchtte.
Meervoud: ik-vorm tt + den of ten: leerden, raadden, juichten, zuchtten.
Om te bepalen of er de(n) of te(n) achter de ik-vorm komt, gebruik je als ezelsbruggetje XTC Koffieshopje. In dat woord zitten de medeklinkers X-T-C-K-F-S-H en P. Haal van de infinitief (het hele werkwoord) en af en kijk naar de laatste letter. Als dat een van deze acht medeklinkers is, gebruik je te(n). In alle andere gevallen gebruik je de(n):
Het schakelen tussen sterke en zwakke werkwoorden is een mijnenveld van 'd's en 't's. Een stappenplan is jouw GPS:
De Juiste Afslag: Je bepaalt direct of een werkwoord klankvast is. Zo voorkom je fouten met 't kofschip bij sterke werkwoorden.
Kaart boven Gehoor: Vertrouw op de regel (stam + t) in plaats van de klank. De regel liegt nooit, je gehoor wel.
Veilige aankomst: Volg de pijltjes voor een objectieve controle. Het systeem vervangt het gokwerk.
Kortom: Je hoeft de weg niet uit je hoofd te kennen, als je de navigatie maar kunt aflezen.
De persoonsvorm is een werkwoord die zich vormt (aanpast) aan het onderwerp.
Verandert het onderwerp, dan verandert de persoonsvorm mee.
Hoe vind je dan de PV in de zin?
De vraagproef - Maak de zin een ja/nee vraag.
De Tijdproef - Zet de zin en een andere tijd.
De getalproef - Verander het getal van de zin.
Persoonsvorm PV
Ik vlieg
Jij vliegt
Wij vliegen
Hoe leer ik no
She likes to read, writing, and paints.
(The items are a verb phrase, a gerund, and a verb.)
He is smart, has a good sense of humor, and kind.
(The items are an adjective, a noun phrase, and an adjective.)
To succeed in life, you need to work hard, honesty, and courageous.
(The items are a verb phrase, a noun, and an adjective.)
Non-parallel structure means using different grammatical forms for similar or equal ideas in a sentence. This can make your writing or speaking confusing, inconsistent, and awkward.
Thank you for listening!
ELA with Mr. Aaron Loeb
English Language Arts 9 and 10
Resource Page