Crisisinterventie bij kwetsbare ouderen
Crisisinterventie bij kwetsbare ouderen
Wat weet jij al over crisissituaties bij ouderen?
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je uitleggen wat een crisis is bij ouderen en welke vormen van crisisinterventie er zijn.
Inleiding
Kwetsbare ouderen leven vaak in een wankel evenwicht. Verstoring van dit evenwicht kan leiden tot een crisissituatie die onmiddellijk handelen vraagt.
Wat is een crisis?
Een acute noodsituatie die plotseling ontstaat, bedreigend aanvoelt, onvoorspelbaar is en tot grote veranderingen kan leiden.
Kenmerken van een crisis
- Ontstaat plotseling - Voelt bedreigend - Is tijdelijk van aard - Heeft een onvoorspelbaar verloop - Leidt vaak tot grote verandering
Evenwicht, compensatie en decompensatie
Decompensatie
Het lichaam blijft stabiel door aanpassingen. Compensatie helpt bij kleine verstoringen.
Evenwicht (homeostase)
Het evenwicht is blijvend verstoord. Dit leidt tot kritieke situaties zoals uitdroging, depressie of sociaal isolement.
Draagkracht en draaglast
Draagkracht is wat iemand aankan, draaglast is wat iemand moet dragen. Te veel draaglast kan tot crisis leiden.
Relatie draagkracht en draaglast
Als de draaglast groter is dan de draagkracht en compensatie niet meer lukt, ontstaat een crisis.
Decompensatie bij ouderen
Ouderen proberen eerst zelf te compenseren. Als dit niet lukt, ontstaan vaak crisissituaties door overbelasting van het zorgsysteem.
Wanneer treedt crisis op bij ouderen?
Bij toenemende zorgvraag, overbelasting van mantelzorgers of wegvallen van ondersteuning kan het zorgsysteem decompensatie vertonen.
Wanneer kan het zorgsysteem decompensatie vertonen?
Bij afname van personeel
Bij minder ondersteuning
Bij toenemende zorgvraag
Bij overbelasting van mantelzorgers
Wat is een oorzaak van crisis bij ouderen?
Overbelasting van mantelzorgers
Wegvallen van ondersteuning
Toename van activiteiten
Betere communicatie
Wat is crisisinterventie?
Alle directe maatregelen om iemand uit de noodsituatie te helpen en het eerste evenwicht te herstellen.
Soorten crisis bij ouderen
- Lichamelijke crisis (bv. trauma) - Psychische crisis (bv. verwardheid, suïcidaliteit) - Sociaal-maatschappelijke crisis (bv. mishandeling, overbelasting)
Doelen van crisisinterventie
- Direct gevaar opheffen - Eerste stabilisatie - Overdracht naar reguliere zorg Soms opname noodzakelijk.
Vormen van crisisinterventie
Lichamelijk: Spoedeisende Hulp Psychisch: PAAZ of psychiatrisch ziekenhuis Sociaal: Hulpverlening bij verwaarlozing of mishandeling
Crisiszorg in de VVT
Thuiszorg kan crisiszorg bieden voor maximaal twee weken. Doel is veiligheid waarborgen en tijd winnen voor goede overdracht.
Crisisopvang in VVT-instellingen
Tijdelijk verblijf van 2 tot 4 weken. Zorg varieert van basiszorg tot intensieve observatie.
Stappen bij crisisopname
1. Situatie bespreken 2. Overleg met specialist 3. Locatie bepalen 4. Beschikbaarheid checken 5. Opname regelen 6. Bopz verklaring? 7. Indicatie aanvragen 8. Registratie en rapportage
Emotionele impact van crisis
Angst, paniek en onzekerheid komen vaak voor.
Mantelzorgers en zorgverleners raken soms overbelast en bezorgd.
Op de oudere
Op het zorgsysteem
Rol van thuiszorg en centraal meldpunt
Snelle signalering en samenwerking zijn cruciaal bij het voorkomen of oplossen van crisissituaties.
Reflectievraag
Wat zou jij doen als je merkt dat een oudere in een crisissituatie komt?
Belangrijkste begrippen
- Evenwicht - Compensatie - Decompensatie - Draagkracht/draaglast - Crisisinterventie
Samenvatting
Crisis bij ouderen ontstaat als compensatie niet meer lukt. Crisisinterventie is snel ingrijpen gericht op veiligheid en stabiliteit.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.