Muziek Romantiek
Romantiek: Muziek
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Romantiek: Muziek
ROMANTIEK
IMPRESSIONISME
REALISME
gevoel en emotie belangrijk
exotisme
wegvluchten uit werkelijkheid (verleden of fantasie)
werking van kleur en licht belangrijk)
momentopname weergeven
snel werken: toetsen en vlekken
gewone mensen als onderwerp (arbeiders)
weergeven werkelijke wereld zonder opsmuk
Wat is het begrip voor: 'de hoogte van klanken, instrumenten en/of stemmen'?
Wat is het begrip voor: 'De lengte, de tijdsduur van klanken. Het is bepalend voor maat en ritme.'
Dynamiek
Klankkleur
Tempo
Gebruik en afwisseling van harde (luide of sterke) en zachte klanken in muziek
De snelheid van een muziekstuk. Een muziekstuk kan snel of langzaam worden gespeeld.
Het eigen karakter, de eigen klank van een individuele stem of instrument, van licht en helder tot vol en zwaar.
Muzikale middelen:
Toonhoogte
Toonduur (maat/ritme)
Tempo
Dynamiek
Klankkleur
met deze vormgevingsmiddelen creëren componisten muziekstukken, composities.
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.
• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.
• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.
• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.
• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.
• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.
• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.
• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.
• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.
• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.
• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.
Klassieke muziek
Helder van structuur
Verstandelijk en systematisch opgebouwd.
Weinig contrasten tussen hard en zacht.
Muziek Romantiek
Sterke contrasten (in toonhoogte, toonduur, dynamiek, tempo, klankkleur) om emotie en gevoel uit te drukken.
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.
• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.
• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.
• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.
• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.
• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.
Het (kunst)lied
Thema's geïnspireerd op Romantische literaire of poëtische thema's.
Muziek (piano) en tekst versterken elkaar om emotie uit te drukken.
Liederen worden doorgecomponeerd
(iedere stemmingswisseling en wending van het verhaal moet in muziek worden vertaald)
Vaak door individu uitgevoerd > persoonlijke gevoelens verbeelden
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.
• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.
• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.
• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.
• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.
• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.
Dynamiekverschillen
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.
• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.
• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.
• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.
• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.
• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.
Programmamuziek
Vorm van instrumentale muziek die een verhaal 'vertelt' en iets uitbeeldt dat op literatuur, geschiedenis of natuur betrekking heeft.
Deze muziek heeft meestal een titel.
De typische romantische thema's komen hierin terug:
De natuur
Het bovennatuurlijke (elfjes, feeën, onderwereld, de dood)
Vaderland (nationalisme)
Legenden, volksverhalen en romans
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.
• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.
• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.
• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.
• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.
• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.
Virtuositeit
Musici vragen steeds meer van zichzelf,
wilden aandacht van de burger trekken,
wilden zich onderscheiden van concurrenten.
Kenmerken virtuositeit:
Perfecte technische beheersing van het instrument
(Vliegensvlugge vingers)
Hartstochtelijke speelstijl
Leerdoelen
• Je kunt uitleggen hoe romantische muziek anders klinkt dan klassieke muziek.
• Je kunt uitleggen waarom liederen populair waren in de Romantiek, aan de hand van thema’s, muziek en manier van uitvoering.
• Je kunt uitleggen waarom de piano (in tegenstelling tot de klavecimbel) een ideaal instrument was om de liederen mee te begeleiden.
• Je kunt uitleggen wat programmamuziek is en waarom componisten deze muziekstukken titels meegaven.
• Je kunt beschrijven wat met een virtuoos wordt bedoeld en waarom virtuositeit in de 19e eeuw een belangrijke rol speelde voor musici en hun carrière.
• Je kunt minstens twee componisten uit de Romantiek noemen.
Beethoven
Berlioz
Schubert
Chopin
Wagner
Liszt
Tsjaikovski
Huiswerk
Leer de leerstof over muziek, zodat je de leerdoelen kan beantwoorden.
Beluister een muziekstuk van een componist uit de Romantiek.
Kies een fragment van 1 minuut en beschrijf de vormgeving van deze muziek aan de hand van het schema 'muziek analyseren'. (Formsformulier)
Welkom!
Pak je Laptop, log in op de Lessonup, telefoon in telefoontas
Deze les:
Leerdoel: 'Ik kan de leerstof van muziek in de Romantiek toepassen op een specifiek voorbeeld en mijn antwoord volledig formuleren.'
Filmpje 'Der Erlkönig' (De Elfenkoning - Schubert)
Oefenen met toepassingsvragen (werken aan leerpunten> stencil)
Spel: actief kennis ophalen
Der Erlkönig
De elfenkoning
Wie rijdt er zo laat door nacht en wind?
Het is een vader met zijn kind.
Hij houdt de jongen vast in zijn arm,
Omklemt hem stevig en houdt hem warm.-
Waarvoor toch ben je zo bang, mijn zoon?-
Voor de elfenkoning, met mantel en kroon;
Zie jij dan, vader, de elfenkoning niet?-
Mijn zoon, dat is een nevelsliert.-
‘Mijn liefste kind, kom mee met mij!
Zo’n leuke spelletjes spelen wij:
Vol bonte bloemen staat ons strand;
Mijn moeder kleedt ons met goud en kant.’-
Ach vader, ach vader, heb je niet gehoord
Waarmee de koning mij zachtjes bekoort?-
Wees rustig, blijf rustig mijn kind!
In dorre bladeren ritselt de wind.-
‘Ga mee met mij en leer mij kennen;
Mijn dochters zullen jou verwennen,
Ze dansen elke nacht, mijn lieve knaap,
En wiegen en zingen je daarna in slaap.’-
Ach vader, ach vader, kijk ginds naast de baan:
Zie je de koning zijn dochters niet staan?-
Mijn zoon, ik zie ze helder en klaar;
Het lijken die oude grijze wilgen daar.-
‘Ik hou van jou, je bent al wat nu voor mij telt;
En ben je niet willig, dan gebruik ik geweld.’-
Ach vader, ach vader, nu raakt hij me aan!
Elfenkoning heeft mij pijn gedaan!-
De vader huivert, hij rijdt gezwind
Hij houdt in zijn armen het kermende kind,
Bereikt de hoeve ternauwernood;
Het kind in zijn armen was dood.
Der Erlkönig is een lied uit de Romantiek. Noem drie aspecten uit het verhaal waardoor dit lied past bij de romantiek.
Bekijk de video van 'Der Erlkönig' Hoe hoor je dat in het lied vier personen worden voorgesteld?
De piano speelt naast de zang een belangrijke rol. Beschrijf de rol van de piano.
Der Erlkönig is een zogenaamd kunstlied, een populair genre in de Romantiek. Het kunstlied wijkt af van het gewone volkslied. Leg dit uit aan de hand van vier zaken die je in Der Erlkönig kan horen.
Teken het woord
Per tafel een groepje
Eerste persoon krijgt van docent een woord, deze ga je tekenen.
Woord geraden door het groepje? > blauw = 1 punt, rood= 2 punten.
Tweede persoon vraagt volgende woord aan docent, etc.
Wie haalt de meeste punten?