Paragraaf 5.6 Straffen of voorkomen
Hoofdstuk 5: Rechtstaat
Paragraaf 5.6 Straffen of voorkomen
Hoofdstuk 5: Rechtstaat
Leerdoelen
• Je kunt benoemen welke doelen straffen hebben.
• Je kunt uitleggen wat tbs en ontoerekeningsvatbaarheid
betekenen.
• Je kunt het verschil uitleggen tussen repressie en preventie.
In deze paragraaf:
• Soorten straffen
• Tbs
• Jeugdstrafrecht
• Het doel van straffen
• Repressie en preventie
Soorten straf
Als de rechter vindt dat iemand schuldig is, zijn er
verschillende mogelijkheden om te straffen. Dat zijn:
• Een hoofdstraf (geldboete, gevangenisstraf, taakstraf)
• Een bijkomende straf (bijvoorbeeld rijbewijs inleveren)
• Een speciale maatregel (bijvoorbeeld een schadevergoeding
betalen)
Tbs
Een speciale maatregel is tbs: de terbeschikkingstelling.
Tbs is bedoeld voor mensen die ontoerekeningsvatbaar zijn: het
gepleegde delict kan de dader niet worden aangerekend vanwege
een psychische stoornis.
Deze mensen worden behandeld in een tbs-kliniek. Ze komen pas
vrij als de artsen verklaren dat ze genezen zijn.
Noem twee voordelen van het opleggen
van de tbs-maatregel in plaats van een gevangenisstraf.
Jeugdstrafrecht
Voor jongeren is er het jeugdstrafrecht: strafrecht voor jongeren
tussen 12 en 18 jaar die een zwaar misdrijf plegen.
De nadruk ligt hierbij meer op voorkomen dat jongeren opnieuw in
de fout gaan.
Jeugdstrafrecht
Als je tussen 12 en 18 jaar oud bent en een licht misdrijf pleegt
kan de politie je naar Halt sturen.
Werk je mee, dan krijg je geen strafblad.
Waarom is voor deze aanpak van jongeren
gekozen, denk je?
Waarom is niet gekozen voor een straf?
Het doel van straffen
Het straffen van criminelen heeft verschillende doelen:
• afschrikking
• de dader moet zijn of haar gedrag verbeteren
• de samenleving veiliger maken
• voorkomt eigenrichting
• vergelding
Repressie & preventie
Om criminaliteit te verminderen zijn twee aanpakken mogelijk:
repressie en preventie.
Repressie is criminaliteit onderdrukken.
Repressie is handelen ná het delict. Veroordeelde criminelen
moeten langer de cel in. En er moeten extra agenten komen
en justitie moet meer geld krijgen.
Repressie & preventie
Preventie betekent criminaliteit voorkomen.
Preventie is handelen vóór het delict. Bijvoorbeeld door te zorgen
voor meer toezicht. Dan wordt er minder gestolen.
Of door jonge criminelen hulp te geven bij het vinden van een
stageplek of een baan. Zo voorkom je dat ze opnieuw de fout in
gaan.
Welke voorbeelden van repressie en
preventie herken je in de video?
Leerdoelen
• Je kunt benoemen welke doelen straffen hebben.
• Je kunt uitleggen wat tbs en ontoerekeningsvatbaarheid
betekenen.
• Je kunt het verschil uitleggen tussen repressie en preventie.