7/3 WS5 uitdrukkingen en spreekwoorden 1hv

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• mavo, havo, vwo
• Leerjaar 1

Spreekwoorden en uitdrukkingen

Ws H5

Lesplanning

• korte activiteit

• Wat weet je al/wat weet je nog?

• Instructie

• Werken

• Afsluiten

Lesdoel

Aan het einde van deze les heb je geoefend met

• uitdrukkingen

•  spreekwoorden

Spelen met woorden:  rebus

Geef iedereen de kans om de rebus op te lossen: roep je geen antwoorden door de klas, maar doe je het in je hoofd.

• Bekijk eerst de rebus goed en probeer hem in je hoofd op te lossen (schrijf je antwoord eventueel even in je schrift op)

• Schrijf je antwoord in de volgende sheet.

• Denk aan hoofdletters en leestekens.

antwoord

antwoord

antwoord

Schrijf drie dingen op die je van de vorige les onthouden hebt.

Wat is een spreekwoord?

Wat is een uitdrukking?

Spreekwoorden en uitdrukkingen

• Hebben vaak figuurlijk taalgebruik in zich, je neemt ze vaak niet letterlijk.

• Er wordt vaak een vergelijking gemaakt met iets uit de werkelijkheid.

Alvast aan het werk? 

• je begrijpt de lesstof/theorie voldoende (je kunt het groene theorieblok uit je boek gebruiken als ondersteuning) 

• je mag geen vragen stellen 

• je werkt in stilte en je mag niet praten of overleggen 

• je bent echt aan het werk!

Klaar = in stilte lezen uit je leesboek of werken aan een ander vak (niet op de laptop!)

Blz. 146/147, woordenschat, opdracht 4, 5 en 6

+ nakijken en verbeteren met een andere kleur!

Wat niet af is = huiswerk donderdag!

Wat niet af is  = huiswerk!

Uitdrukking - figuurlijk taalgebruik

• Een uitdrukking is een woordcombinatie met een vaste betekenis. Je kunt de uitdrukking een beetje aanpassen.

• Het is een combinatie van woorden die samen een eigen (figuurlijke) betekenis hebben

`'Je laatste adem uitblazen' is een uitdrukking die in veel talen wordt gebruikt in de betekenis van 'sterven'. --> Mijn opa heeft zijn laatste adem uitgeblazen. --> Mijn opa is gestorven.

Tranen met tuiten --> Kees huilt tranen met tuiten. --> Kees huilt overdreven/Kees stelt zich aan

 Uitdrukkingen - Figuurlijk en letterlijk taalgebruik

Ik raak nu de kluts kwijt.
Figuurlijke betekenis
(Werkwoordelijke uitdrukking)

Janine koos het hazepad.

Figuurlijke betekenis

(Werkwoordelijke uitdrukking)

Jesse raakt zijn sleutels kwijt.

Letterlijke betekenis
(geen werkwoordelijke uitdrukking)

Youssef koos een raketijsje.
Letterlijke betekenis
(geen werkwoordelijke uitdrukking)

Spreekwoord - figuurlijk taalgebruik

Een spreekwoord is korte en krachtige vaste uitdrukking met een algemene waarheid , boodschap of wijsheid --> de woorden hebben een vaste volgorde.

' De laatste loodjes wegen het zwaarst' 

--> Het betekent dat het laatste gedeelte van iets het moeilijkst is en heeft niks met loodjes te maken, dus spreekwoord.

Tim lijkt op zijn vader. De appel valt niet ver van de boom.

'De appel valt niet ver van de boom.'

--> Tim valt niet ver van de boom-> kan niet, dus spreekwoord

Spreekwoord of uitdrukking? Daar komt de aap uit de mouw.

A

spreekwoord

B

uitdrukking

C

D

Spreekwoord of uitdrukking? Het zijn vogels van enerlei veren.

A

spreekwoord

B

uitdrukking

C

D

Spreekwoord of uitdrukking? Opstaan voor dag en dauw.

A

spreekwoord

B

uitdrukking

C

D

Spreekwoord of uitdrukking? Als hadden geweest is, is hebben te laat.

A

spreekwoord

B

uitdrukking

C

D

Spreekwoord of uitdrukking? Lachen als een boer met kiespijn

A

spreekwoord

B

uitdrukking

C

D

Spreekwoord of uitdrukking? Gauw aangebrand zijn.

A

spreekwoord

B

uitdrukking

C

D

Werk voor deze les en de volgende les:

Blz. 146/147, woordenschat, opdracht 4, 5 en 6

+ nakijken en verbeteren met een andere kleur!

Klaar = lezen of werken aan een ander vak (niet op de laptop!)

Wat niet af is = huiswerk donderdag!

10

m

00

s

+30 s

Lesdoel

Aan het einde van deze les heb je geoefend met

• uitdrukkingen

• spreekwoorden

Ik kan uitdrukkingen herkennen, begrijpen en gebruiken.

Reflectie: Wat ging bij jou goed tijdens deze les? Wat kan nog iets beter?

Feedback: Wat vond je fijn/goed aan deze les? Wat zou je liever anders willen zien?