Les-lezen-luisteren (1)

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 3

Centraal Examen Nederlands (CEN)

• Lezen

• Luisteren

Bezoek Facet:

• Oefenen met oude examens lezen/luisteren

• Weten wat je te wachten staat

Leesstrategieën tijdens je examen

1. Globaal lezen

2. Intensief lezen

3. Zoekend lezen

: hoofdzaken uit de tekst halen

:de tekst helemaal begrijpen

:op zoek naar een specifiek item

Ezelsbruggetje Lees ELZA: Eerste en/of Laatste

Zin van elke

Alinea

KERNZIN

1

2

Oefening Kernzin

Onderwerp en hoofdgedachte

https://youtu.be/eYTDJaluXVY

Hoofdgedachte

… is wat er over het onderwerp

van een tekst wordt verteld.

… is altijd 1 zin.

… vind je meestal in de eerste of

laatste alinea van de tekst

Onderwerp

… over wie of wat

gaat de tekst.

… is 1 woord

(of een paar, maar

zeker geen zin!).

Onderwerp en hoofdgedachte

Oefening onderwerp en hoofdgedachte

Wat is het onderwerp van de tekst?

Wat is de hoofdgedachte van de tekst?

1. Om half twaalf gaan alle gevangenen terug naar hun cel.

2. Het programma van Ad begint om half acht. Dan staat hij op en eet hij een boterham.

3. Niet alle gevangenen hebben hetzelfde dagprogramma.

4. Iedereen van zijn werkzaal begint op dat moment en ze werken door tot half twaalf.

Moeilijke woorden

Stappenplan:

• Lees de tekst om het woord heen (synoniem, omschrijving etc.).

• Kijk goed naar het woord. Herken je een stukje van dat woord?

Voetbalmakelaar – babbeldief

Zoek het woord op in het woordenboek.

Is het een belangrijk woord?

Nee : Lees dan verder en sla het over.

Ja : Ga door met het stappenplan.

Het was niet druk op het plein. De politie greep in.

• 'Het was niet druk op het plein. Toch greep de politie in'.

• 'Het was niet druk op het plein, doordat de politie ingreep'.

Signaalwoorden

Signaalwoorden

Ik ga zo naar huis want ik ga zo lunchen. Ik eet dan een boterham met pindakaas en ik neem ook een boterham met hagelslag. Ook drink ik een glas melk, want ik vind melk erg lekker.

• Want = geeft een reden aan

• En = opsomming

• Ook = opsomming

• Want = geeft een reden aan

Signaalwoorden helpen jou als lezer. Ze geven je een seintje. “Lezer, let op! Nu komt er iets dat belangrijk is waardoor je de tekst beter gaat begrijpen.”

Oefening signaalwoorden

Stappenplan tijdens je examen

1. Lees eerst de vraag intensief

2. Lees dan de antwoorden intensief

3. Lees daarna het tekstdeel waar het antwoord staat intensief en/of zoekend

Figuurlijk taalgebruik

Bij figuurlijke taal betekent een woord niet precies wat er staat.

Je neemt de betekenis van het woord niet letterlijk.

De hond in de pot vinden.

Letterlijk: Je vindt een hond in een pot.

Figuurlijk: Te laat zijn voor het eten. Het eten is op.

Tekstsoorten en -doelen

Tekstsoort Informatieve tekst Amuserende tekst Activerende tekst Betogende tekst

Tekstdoel

• Wil iets meedelen, wil informeren, kennis delen

• Wil entertainen, wil ontspannen, vermaken

• Wil aansporen tot actie, doen

• Wil je gedachten, mening of ideeën beïnvloeden

• Wil je overtuigen van iets

Tekstdoel

Tekstsoort Informatieve tekst Amuserende tekst Activerende tekst Betogende tekst

Tekstopbouw

Inleiding

• Wat is het onderwerp van de tekst?

• Je wordt kort voorbereid op de inhoud.

• Aandacht trekken.

Middenstuk/Kern

• De kern bevat de belangrijkste informatie.

• Soms deelonderwerpen.

Slot

• Afronding tekst.

• Zorgen dat de boodschap van de tekst goed blijft hangen.

Deelonderwerpen

De moestuin

• Zaaien

• Opkweken

• Oogsten

Slot

De schrijver/spreker…

• trekt een conclusie.

• geeft een samenvatting.

• geeft je een waarschuwing.

• roept je op om iets te gaan doen.

Inleiding

De schrijver/spreker…

• vertelt kort iets over het onderwerp van zijn tekst.

• vertelt een grappig verhaal.

• vat de tekst alvast kort samen.

• geeft zijn mening over het onderwerp.

Hoe?

De lijstjes zijn niet uitputtend.

Feit, Mening, Argument

Mening

is een ander woord voor Standpunt

Een argument gebruik je om het “waarom” uit te leggen

Examenvraag

Binnen twee jaar hebben we een leidende positie, ‘zegt Van Marwijk.

1. Dit is een argument.

2. Dit is een feit.

3. Dit is een mening.

Oefening feit, mening, argument

Drogreden

3F

Een drogreden is een reden of redenering die niet klopt, maar wel aannemelijk lijkt.

Mijn oma rookte als een ketter en zij is 92 jaar oud geworden. Roken is dus helemaal niet zo slecht.

Ik vind vrijheid van meningsuiting erg belangrijk, omdat ik vind dat iedereen moet kunnen zeggen wat hij of zij denkt.

Tips

• Zet je mening over het onderwerp aan de kant.

• Lees de vraag en alle antwoorden ook al denk je het juiste antwoord al te zien.

• Houd het tempo erin.

• Streep in gedachten de antwoorden weg die zeker niet goed zijn.

• Als je nog twijfelt, kun je het beste afgaan op je eerste indruk.

• Ga niet gaan twijfelen aan gegeven antwoorden. Alleen wijzigen als je het heel, HEEL zeker weet.

• 
  

Letterlijke antwoorden zijn meestal fout

• Vraag 1A, 2A, 3A, 4A – Dat kan niet kloppen toch?

• Alinea’s waar mensen aan het woord zijn, zijn vaak belangrijk.

• .

Slim lezen, hoe doe je dat?

https://www.youtube.com/watch?v=Z9P0H0Xm0LI