Oorzaken van de mens op de klimaatverandering

• newEditor
• Aardrijjkskun
• Secundair onderwijs
• Algemeen secundair onderwijs
• Leerjaar 6

Oorzaken van de mens op de klimaatverandering

Learning objective

van de

De

door de mens...

Léontine Penne

Amélie Martens

Oona Vanwassenhove

Roos Baetens

6LAWE 6MTWT

Doorbreek de clichés

Welk land stoot het meeste broeikasgassen uit per persoon?

A

VS

B

Japan

C

China

D

Rusland

Welke sector veroorzaakt in de EU de meeste broeikasgassen?

A

landbouw

B

binnenlands vervoer

C

industrie

D

huishouden

Welke uitspraak is het meest correct?

A

China is volledig verantwoordelijk voor klimaatverandering

B

Landen met lage uitstoot hebben geen invloed

C

Absolute uitstoot zegt niets over uitstoot per inwoner

D

Europa stoot meer uit dan China

Tijd voor feiten

China shame on you?!

• China is 's werelds grootste uitstoter van broeikasgassen en verantwoordelijk voor bijna 30 procent van de mondiale CO2-uitstoot

• De energiesector (met name steenkoolcentrales) en de zware industrie (staal, cement, chemie)

MAAR: ook anderen zijn minstens even medeplichtig

Le grand

monstre...

CO2

FEIT VS FABEL

>400 ppm

CO2 is een giftige stof en is het sterkst

bosbranden gelden +- 10%

Meest invloedrijke broeikasgas

• Sinds de industriële revolutie (±1750) gebruikt de mens steeds meer energie.

• Die energie wordt vooral opgewekt door het verbranden van fossiele brandstoffen (steenkool, olie en gas).

• Slechts de helft van de uitgestoten CO₂ wordt opgenomen door planten en oceanen; de rest blijft in de atmosfeer.

Energieproductie: 35%

       Landbouw, bosbouw en landgebruik: 24%

Industrie: 21%

Transport: 14%

   Gebouwen: 6%

CO₂-UITSTOOT
│
├── Ontbossing
│   │
│   ├── Koolstof opgeslagen in bomen
│   │
│   ├── Kappen van bomen
│   │   └── Koolstof komt vrij als CO₂
│   │
│   ├── Verbranding van bossen
│   │   └── Directe uitstoot van CO₂
│   │
│   ├── Rotting / afbraak van bomen
│   │   └── CO₂ komt geleidelijk vrij
│   │
│   └── Gevolg
│       ├── Minder CO₂-opname
│       └── ±10% van menselijke broeikasgassen
│
└── Fossiele brandstoffen

Text

├── Soorten
    │   ├── Aardolie
    │   ├── Kolen
    │   └── Aardgas
    │
    ├── Verbranding
    │   └── Koolstof (C) + Zuurstof (O₂) → CO₂

CO2 UITSTOOT

GEVOLG

Extra CO₂ in atmosfeer
        └── Versnelling van het broeikaseffect

Waarom komt er CO2 vrij bij ontbossing?

A

omdat bomen extra O2 opnemen

B

omdat bomen CO2 produceren tijdens fotosynthese

C

omdat koolstof in bomen vrijkomt bij kappen-verbanden en rotting

D

omdat ontbossing alleen rook produceert

Wat gebeurt er chemisch gezien bij de verbranding van fossiele brandstoffen?

A

koolstof reageert met stikstof

B

koolstof reageert met zuurstof en vormt CO2

C

zuurstof --> H20

D

CO2 --> O2

METHAAN
CH4

Voeg hier je vraag toe

Grootste uitstoter van CH4?

A

permafrost smelten

B

veeteelt

C

landbouw

D

rijstvelden

• Methaan broeikasgas >>> koolstofdioxide (CO₂), hoewel het korter in de atmosfeer blijft

--> Methaan heeft een “opwarmend vermogen” (GWP = Global Warming Potential) 28 keer >> CO₂

• De concentratie van methaan is sinds 1750 met zo’n 150% gestegen

• De landbouw is nu verantwoordelijk voor 40% uitstoot

RIJSTTEELT

VEEHOUDERIJ

SMELTEN PERMAFROST

Onder water → weinig zuurstof → anaerobe bacteriën breken organisch materiaal af → CH₄
Vrijgave via modder + rijstplant (stengels/bladeren)

Pens van herkauwers → anaerobe fermentatie door bacteriën → CH₄
Vrijgave via boeren/ademhaling (+ deels via mestopslag)

Opwarming → ontdooiing permafrost → afbraak oud organisch materiaal
Zuurstofarm → methanogenese → CH₄ via bodem en meren → versterkt opwarming

Bella de koe...

NO

2

distikstofmonoxide

Lachgas

niet om te lachen...

• opwarmend vermogen 273 keer >CO₂

• de landbouw (het gebruik van stikstofhoudende meststoffen)

• de chemische industrie (bv. de productie van salpeterzuur)

• de verbranding van fossiele brandstoffen voor huisverwarming en transport

Hoe zit het bij ons in OIlSJT?

Grootste uitstoter in Aalst?

A

huishouden

B

tertiaire sectoren (hotels-resto-winkels)

C

transport

D

industrie

• Aalst is het huishoudelijk verbruik (42,2%) de grootste bron

• totale CO₂-uitstoot ongeveer 392.257 ton

• het Klimaatplan 2030 :)

=> vermindering van uitstoot

Voeg hier je vraag toe

Gemiddelde voetafdruk van de Belg?

A

13 hectare

B

7,45 hectare

C

4,3 hectare

D

1,48 hectare

• De ecologische voetafdruk van België blijft toenemen en behoort ondertussen tot de hoogste ter wereld

• top vijf van landen

• Meer dan de helft van de Belgische voetafdruk is te wijten aan energieverbruik (huishouden & transport)

--> slecht geïsoleerde woningen

• De koolstofuitstoot = 43 PROCENT

• verbruik natuurlijke hulpbronnen > ons eigen land kan leveren

• De evolutie van de uitstoot in België toont wel een dalende trend sinds 1990

• klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2050

MAAL 4

Oplossingen?

10

second

add30s

spill it!

De realiteit

toekomstbestendige landbouw

ander veevoer

geo-engineering

algen kweken

zonnepanelen

....

duurzame mobiliteitsinnovatie

(waterstofmotoren-batterijen)

quit massaproductie

overconsumptie

extreem veel afval