9.2 De Sovjet-Unie, een communistische heilstaat
9.2 De Sovjet-Unie, een communistische heilstaat
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
9.2 De Sovjet-Unie, een communistische heilstaat
Kenmerkende aspecten
Leerdoelen
Begrippen
Jaartallen
Rusland pre-WO1
Voor generaties Rusland werd bestuurd door de Romanov familie, zij regeerden via het feodale stelsel;
Edelen regeerden over stukken land, die zij in leen kregen van de Russische Tsaar Nicolaas II.
Het volk was gebonden aan het land (hofstelsel) waar zij als horigen moesten werken.
Met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd het volk naar het front gestuurd.
Protesten in Rusland omdat:
Soldaten kregen geen training en leidde nederlaag na nederlaag.
Treinen die normaal gebruikt werden om de steden van voedsel te voorzien, werden nu gebruik voor transport soldaten > voedseltekorten in de steden.
Dit leidde in februari 1917 uit tot de februarirevolutie.
De Tsaar werd afgezet en er werd een tijdelijke regering opgezet totdat de oorlog gewonnen was (realiteit: er veranderd niets).
Radicale communisten bolsjewieken willen directe hervormingen.
Leon Trotski hooggeplaatste communist schreef over de bestorming van het Winterpaleis het volgende:
'Er was grote moed voor nodig om dat paleis binnen te dringen, dat vol zat met officieren en militaire cadetten'
In hoeverre is de lezing van Trotski betrouwbaar?
Oktober revolutie
Na de februaristaking kwam de bolsjewiek Lenin naar Rusland en beloofde het volk drie dingen: brood, grond en vrede
Brood: Einde aan de hongersnood
Grond: land van de edelen afpakken en verdelen onder volk
Vrede: Terugtrekken uit de Eerste Wereldoorlog.
Veel mensen steunden Lenin en in oktober 1917 brak de tweede revolutie uit. Gevolgen:
De voorlopige regering werd afgezet
De Tsaren familie werd geexcuteerd
Politieke tegenstanders werden gevangen genomen
Door middel van geweld en intimidatie werd het volk onder controle gehouden.
Zonder tegenstand werd Lenin dictator van de nieuwe totalitaire staat: Sovjet-Unie (1922)
De communistische top bepaalde alles
De geheime politie kreeg vergaande bevoegdheden (terreur)
Indoctrinatie / propaganda / persoonsverheerlijking
Stelling: In elke dictatuur ontstaat een totalitaire staat
Waar
Niet waar
Economie Sovjet Unie
In de nasleep van revoluties en de wereldoorlog was de economie van de Sovjet-Unie ingestort.
Staatsbelang is belangrijker dan het individuele belang
Boeren en arbeiders moesten werken voor de staat.
Boeren mochten een klein deel van de oogst zelf houden om te kunnen overleven, niet om winst te maken.
gevolg: Boeren weigeren de grond te bewerken.
Lenin kondigt de Nieuwe Economische Politiek (NEP) aan: 10% van oogst als belasting, de rest mogen boeren verkopen op vrije markt (kapitalisme)
In 1924 komt Stalin aan de macht en maakt meteen een einde aan de NEP. SU loopt achter op de rest van Europa, dus snel industrialiseren.
Planeconomie: De staat bepaald wat er gemaakt wordt en hoeveel.
Collectivisatie: Om dit efficient te laten verlopen, werden kleine boeren/bedrijven onteigend en samengevoegd tot mega staatsbedrijven.
hard werken loont niet meer, je verdient immers niet meer, dus de planeconomie faalt > gevolg: hongersnood.
De planeconomie mislukt. Wie krijgt hiervan de schuld?
Stalin neemt de schuld op zich, hij heeft het immers bedacht.
De communistische partij krijgt de schuld, zij worden aangewezen als zondebok door Stalin.
De boeren/arbeiders, zij hadden zich niet hard genoeg ingezet, waardoor het faalde.
Iedereen behalve Stalin.
De grote zuivering
Het falen van de planeconomie was volgens Stalin te wijten aan 'Vijanden van de revolutie'.
De reactie kwam in de vorm van terreur (De Grote Zuivering 1937-1938)
Miljoenen boeren werden verbannen naar dunbevolkte gebieden
Honderd duizenden werden veroordeeld tot de goelags (strafkampen)
Duizenden werden geëxecuteerd.
Stalin was zo paranoïde geworden dat hij ook het leger liet 'zuivere', de gehele leger top werd geëxecuteerd.
De Sovjet Unie telt ruim 26 miljoen militaire slachtoffers in de Tweede Wereldoorlog
Toon het verband aan tussen het hoge aantal slachtoffers en de grote zuivering van 1937
Examentraining
