Ecologie en Mens en Milieu
Ecologie en Mens en Milieu
Zoek op
Wat bedoelen we met BPP en NPP?
Wat is het voordeel voor een plant om een symbiotische relatie aan te gaan met bacteriën die stikstof kunnen fixeren?
Assimilatie en dissimilatie
BPP = bruto primaire productie: hoeveelheid gevormde glucose overdag
NPP = netto primaire productie
Productiviteit = toename biomassa (in kg drooggewicht)
NPP = BPP - dissimilatie
Compensatiepunt : dissimilatie gelijk aan fotosynthese (NPP = 0)
NPP bepaalt productiviteit,
gebruikt plant voor groei/ ontwikkeling (des te hoger NPP, des te hoger de opbrengst)
BPP vs. NPP
BPP= bruto primaire productie: de hoeveelheid organische stoffen die producenten maken (uitgedrukt in g/m3/jaar of in Joule).
NPP= netto primaire productie: de hoeveelheid organische stoffen beschikbaar voor het volgende niveau.
BPP en NPP
Maak vraag 1 en 2
Antwoord
1D
2E
Stikstofkringloop
Organisch gebonden stikstof komt vooral voor in eiwit, nucleotiden en nucleïnezuren. Stikstof komt ook voor in afvalproducten als ureum.
Producenten nemen stikstof op via NO3- of NH4+. Stikstoffixerende bacteriën kunnen N2 uit de lucht omzetten in bruikbare stikstof voor planten. Dit kan alleen anaeroob. Vandaar dat deze bacteriën in symbiose leven met planten.
Maak vraag 40 en 41
Antwoorden
Stikstofkringloop
Consumenten halen stikstof alleen uit plantaardige eiwitten.
Reducenten zetten via ammonificatie stikstofhoudende verbindingen om in NH3. De ammoniak (NH3) wordt door nitrificerende bacteriën omgezet in nitriet en vervolgens in nitraat.
Bij denitrificatie wordt nitraat door bacteriën omgezet in stikstofgas.
Vervolg stikstofkringloop
Bij fotochemische stikstofbinding reageert stikstofgas (N2) met ozon (O3) tot nitraat, die zo beschikbaar komt voor planten.
Groenbemesting
Bij groenbemesting wordt klaver op stikstofarme grond geteeld, waarna deze omgeploegd wordt. Klaver leeft in symbiose met stikstofbindende bacteriën, waardoor extra stikstof in de bodem komt. Door om te ploegen, blijft de stikstof beschikbaar voor nieuwe planten. Als planten geoogst worden, wordt de stikstof die als eiwitten aanwezig zijn in de plant onttrokken aan de bodem. De kringloop wordt onderbroken.
Vragen?
Werk aan:
Examenvragen Afweer, Genetica, Evolutie, Ecologie,
Mens en milieu
Zenuwstelsel
Rustpotentiaal
Bij een zenuwcel in rust is het
verschil in lading tussen de
buitenkant van de cel en de
binnenkant -70mV.
De binnenkant van de cel is
negatief geladen ten opzichte
van de buitenkant.
Rustpotentiaal - Na+-K+-pomp
BINAS 88E
Continu worden 3
Na+ naar buiten en
2 K+naar binnen
gepompt.
Kost energie.
Na+ en K+ poorten
Het potentiaalverschil van -70 mV (rustpotentiaal) wijzigt bij een prikkel door het openen en sluiten van Na+ en K+ poorten.
Als de prikkel sterk genoeg is ontstaat een actiepotentiaal.
Actiepotentiaal (88F) BINAS!
1 Rustfase
2 Prikkel -> depolarisatie
Prikkel zwak:
kleine depolarisatie en herstel naar rustpotentiaal
2 Drempelwaarde
Prikkel sterk genoeg:
Membraanpotentiaal naar -50mV:
actiepotentiaal
3 Actiepotentiaal
Alle Na+ poorten gaan open, cascade
4 Repolarisatie
Bij 30 mV sluiten de Na+ poorten en openen de K+ poorten
5 Hyperpolarisatie
K+ poorten reageren iets te traag bij bereiken rustpotentiaal
Actiepotentiaal (88F) BINAS!
Na+ poorten
Na+ poorten kunnen openen als gevolg van:
een chemische prikkel (neurotransmitter bij een zintuig/ in een synaps tussen twee cenuwcellen)
een elektrische prikkel (poorten ernaast gaat open)
een mechanische prikkel (tastzintuig)
Na+ poorten - chemische prikkel
Axon-uiteinde of zintuigcel
zenuwcel
Na+ poorten
- elektrische
prikkel
Na+ poorten - mechanische prikkel
Impulsrichting
Doordat volgende Na+ poorten openen als gevolg van de actiepotentiaal in de buurt (elektrische prikkel) 'loopt' de actiepotentiaal over het hele neuron. Van dendriet naar het uiteinde van alle axonen.
Impuls
Impulsrichting
Vanaf de depolarisatie is er een periode dat het neuron ongevoelig is voor nieuwe prikkels, de Na+poorten kunnen even niet meer opnieuw geopend worden (absoluut refractaire periode).
Deze periode is lang genoeg om te voorkomen dat de impuls ook weer terug gaat. De impuls gaat dus altijd maar één kant op.
DNA
Telomeren
Niet-coderend repetitief DNA (TTAGGG)
Korter na elke celdeling, als het te kort wordt kan cel niet meer delen en ondergaat apoptose
RNA primer verwijderd, geen 3' uiteinde, DNA-polymerase kan uiteinde volgende streng niet repliceren
Prokaryoten hebben geen telomeren
Telomerase
Telomerase maakt telomeer weer lang
Gebruikt RNA-deel om DNA te vormen
In meeste cellen onderdrukt
Komt tot expressie in stamcellen, maar ook in bijv. kankercellen
Evolutie
Populatie
Groep organismen van dezelfde soort die met elkaar kunnen voortplanten
Allelfrequenties veranderen door de tijd heen
Emergente eigenschap treedt op bij verandering in organisatieniveau
Variatie
Genetische variatie is beperkt in een geïsoleerde populatie: de genenpool blijft gelijk; er is weinig gene flow
Gene flow: uitwisseling genetisch materiaal tussen twee (naburige) populaties
Mutaties kunnen de genenpool vergroten doordat ze nieuw genetisch materiaal in de populatie brengen
Hardy-Weinberg
Genetic drift: verandering van
de frequentie van een allel binnen
een populatie
Regel van Hardy-Weinberg
p + q = 1
p2 + 2pq + q2 = 1
1. Benoem recessieve en
dominante allelen
2. Vul in wat je weet
3. Bereken het gevraagde
Bij schapen komt een witte vacht tot stand onder invloed van het dominante allel H en een zwarte vacht door het recessieve allel h. In een kudde schapen hebben er 891 een witte en 9 een zwarte vacht. Op deze populatie is de regel van Hardy-Weinberg van toepassing. Bereken de frequentie van het allel H.
0,01
0,99
0,1
0,9
64%
47%
54%
69%
Uitwerking
De frequentie a = 40% = 0,4. Dus kans op geen streping = aa = 0,4² = 0,16.
De rest heeft wel streping = 1 - 0,16 = 0,84.
De frequentie van t = 80% = 0,8. Dus kans op onregelmatig = tt = 0,8² = 0,64.
De totale kans op onregelmatige streping = 0,84 x 0,64 = 0,5376.
In de opgave staat dat je het percentage moet berekenen en dat je moet afronden op een geheel getal. Het antwoord wordt dus 54%.
voor de berekening van A- = 1 - 0,16 = 0,84 (1p)
voor de berekening van tt = 0,8² = 0,64 (1p)
frequentie van onregelmatig gestreept = 0,84 x 0,64 = 0,5376; 0,54 x 100% = 54% (1p)
Selectie
Adaptie komt door natuurlijkeen seksuele selectie tot stand
Door selectiedruk komt adaptie
tot stand die het voortplantingssucces
vergroten
Natuurlijke selectie: struggle for life,
survival of the fittest
Kunstmatige selectie: veredeling, ecosystemen
creëren, nieuwe soorten introduceren in nieuwe omgeving
Eilandtheorie
Eiland heeft hogere biodiversiteit dan vaste land
Verband biodiversiteit en grootte en afstand eiland