14.6 Gaswisseling bij dieren
14.6 Gaswisseling bij dieren
Astma
Longblaasjes vermeerderen zich in sneltempo
De slijmvliezen in de luchtwegen zijn verdikt
Longblaasjes gaan stuk
De luchtpijpringen zijn stuk
COPD:
Is te genezen
Gaat vanzelf over
Heb je tot je dood
Geen van allen is juist
Wat is smog?
Een energiebron
Rook uit sigaretten
Mist
Luchtvervuiling door rook en gas
Gaswisseling en uitscheiding
Basisstof 6: Gaswisseling bij dieren
Leerdoelen
Je kunt beschrijven hoe de gaswisseling plaatsvindt bij verschillende diergroepen
Gaswisseling bij dieren kan plaatsvinden via:
Longen
Huid
Kieuwen
Tracheeën
Zoogdieren > longen
Vogels > longen
Reptielen > longen
Jonge amfibie > kieuwen en huid
Volwassen amfibie > huid (+ longen)
Vissen > kieuwen
Longen
Zoogdieren, vogels en reptielen
Reptielen > koudbloedig dus hoeven lichaamstemperatuur niet op peil te houden >
minder verbranding > minder O2 nodig > oppervlakte longen van reptielen is daarom kleiner
Huid
Hoe komt zuurstof vanaf de slijmlaag aan de buitenzijde terecht bij de haarvaten in de lederhuid?
Zuurstof wordt via het weefselvloeistof naar de haarvaten getransporteerd.
Kieuwen
Hierin liggen veel haarvaten
Opname O2 en afgifte CO2
Ademen met kieuwen
Tracheeën
Luchtbuizen in het insectenlichaam
Via openingen aan de zijkant van het lichaam komt lucht in de tracheeën, die openingen heten stigma's.
Bij veel soorten insecten zitten vooral stigma's in het achterlijf
> door pompende bewegingen achterlijf = verversen lucht
Geen ademhalingsorganen
Gaswisseling vindt plaats via het celmembraan
Maken paragraaf 6
Straks nog checkvragen
Waarmee haalt een kip adem?
Longen
Kieuwen
Tracheeën
Huid
Waarom zijn tracheeën sterk vertakt?
Hierdoor hoeft de insect zijn achterlijf niet te bewegen
Hierdoor kan er langzaam gaswisseling plaats vinden
Hierdoor hebben de tracheeën een groter oppervlakte
Hierdoor hoeft er geen lucht ververst te worden
Welke organismen gebruiken stigma's bij de ademhaling?
Eencelligen
Zoogdieren
Insecten
Vissen
Bij dit dier vindt gaswisseling via de longen en de huid
Juist
Onjuist
Wat wordt er uitgewisseld bij gaswisseling bij dieren?
Water en koolstofdioxide
Zuurstof en water
Koolstofmonoxide en zuurstof
Zuurstof en koolstofdioxide
Welke dieren gebruiken tracheeën voor gaswisseling
Vogels
Insecten
Spinnen
Eencelligen
Waar vindt bij eencellige dieren de gaswisseling plaats
In de celkern
In de vacuole
Op het celmembraan
In de bladgroenkorrels
Wat zijn tracheeën?
Kleine openingen in bladeren
Buisjes die zuurstof naar de cellen brengen
Kieuwplaatjes in een kiew
Een type insecten
Onderdeel A heet...
Trachee
Stigma