Zorg rondom sterven

1 / 48

Slide 1: Slide

newEditorVerzorgingSecundair onderwijsBeroepssecundair onderwijsLeerjaar 6

In deze les zitten 48 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Lesduur is: 100 min

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Zorg rondom sterven

De rol van zorgkundige bij de zorg van een palliatieve en/of terminale cliënt
Comfortzorg bij palliatieve en terminale zorg zorgvragers
De laatste zorg toedienen aan de overleden cliënt.

Waarom?

Is genezing niet meer mogelijk?

Nadert het levenseinde?

Het zorgdoel verandert &

onze zorg wordt aangepast.

JUIST OF FOUT? palliatieve zorg = terminale zorg

JUIST OF FOUT?

palliatieve zorg = terminale zorg

PALLIATIEVE ZORG

ZV kan niet meer genezen
Doel = een nog zo lang mogelijk kwaliteitsvol leven
Volgens eigen wensen en keuzes van de ZV
Ongemakken voorkomen
Klachten / pijn verlichten

PALLIATIEVE ZORG

= totaalzorg: de 4 pijlers van palliatieve zorg

aandacht voor fysiek lijden
aandacht voor psychische behoeften
aandacht voor sociale behoeften.
aandacht voor spirituele behoeften

ondersteuning aan ZV + zijn omgeving

]

TERMINALE ZORG

Levensverwachting 3 maanden of minder
Levenseinde is nabij, de ZV is stervende
Ziekteverschijnselen zoals pijn, jeuk of benauwdheid worden tegengegaan.
Steun bij psychische klachten vb. angst, depressiviteit.
Maatregelen voor een zo goed mogelijk levenseinde

palliatieve zorg VS. terminale zorg

Cursus p. 6 Wat is nu het verschil?

+ ………………………………………………………………………………………………………………………………………….....................................................................................................................................................

+………………………………………………………………………………………………………………………………………….....................................................................................................................................................

De houding van ZK. bij palliatieve zorg

Cursus p. 7

Wat is volgens jou een goede houding als zorgkundige bij het geven van palliatieve zorg?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………

De houding van ZK. bij palliatieve zorg

Van aanvaarden naar welzijn

Focus op accepteren & het niet onnodig uitstellen van de dood.
NIET ‘doen’ & ‘ingrijpen’
WEL ‘afwachten’, ‘aanwezig zijn’ & ‘laten gebeuren’.

De houding van ZK. bij palliatieve zorg

je bent opmerkzaam
je toont belangstelling in ZV & omgeving
je pikt signalen op waarmee de behoefte aan zorg van iemand duidelijk wordt.
je bent betrokken.
je bent open.
je bouwt een vertrouwensband op

Integrale zorg: Aandacht voor lichamelijke, psychosociale en spirituele behoeften

Emotionele ondersteuning: voor ZV + naasten

Multidisciplinaire zorg: Samenwerken met als doel om aan alle noden van patiënten en hun naasten tegemoet te komen.

Kwaliteit van leven: een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven bereiken

De ondersteuning van naasten

https://onderwijs.hetarchief.be/item/qz22c02j3v

Het waken bij een stervende

Cursus p. 10

Wat zou jij als zorgkundige doen bij een zorgvrager die stervende is? Welke zorgen geef je?

Omgaan met stervenden

Heb aandacht voor de nood van ZV+ familie.
Reinig de mond regelmatig.
Gebruik kleine ijsblokjes om de mond te verfrissen.
Oogzorg: kunsttranen, specifieke ooggel
Verfris het hoofd --> washandje met koud water
Enkel de hoogstnodige hygiënische zorgen. Verfris in verschillende fasen de belangrijkste delen van het lichaam (gezicht, handen en stuit).

Omgaan met stervenden

Bodylotion: rug en/of voeten inwrijven/masseren.
Praat nog met/tegen de zorgvrager, ook als je geen reactie (meer) krijgt.
Raak de zorgvrager geregeld aan.
Familie kans geven om te overnachten.
Radio opzetten

Het laatste stadium

Cursus p. 11

Waaraan zou je kunnen herkennen dat de dood van een zorgvrager zeer nabij is?

Het laatste stadium

Dood dichterbij --> reacties van het lichaam
Hoe duidelijker de symptomen + hoe meer symptomen = stervensproces vordert
Niet alle symptomen zullen aanwezig zijn
De waarneembaarheid van de symptomen kunnen verschillen per persoon.

Het laatste stadium: symptomen

Verminderd bewustzijn
Verminderde urineproductie
Verdwijnen van eetlust & dorstprikkel
Algehele verzwakking
Mond en ogen kunnen halfgeopend zijn
Incontinentie van urine en ontlasting
Onrustig zijn
'Gebroken' ogen

Het laatste stadium: symptomen

Cursus p. 11

Cyanose = …………………………………………………………………………………………………………
....................................................................................................................................................
Een spitste neus / doodsmasker hebben
Lijkvlekken
Reutelende ademhaling
Weinig of geen reactie op aanspreken
Slechte bloedcirculatie

Het laatste stadium: symptomen

Cursus p. 12

Koorts en/of koude ledematen (doordat.......................................................
....................................................................................................................................................)
Cheyne stokes ademhaling = ............................................................................... ……………………………………………………………………………………………...........................................
Spieren verslappen, hartspier als laatste --> hartstilstand

Tekenen van een waarschijnlijke dood

Geen AH meer
Geen hartslag meer te voelen
Geen reactie meer op pijnprikkels.
De ZV ligt volledig stil.
De ogen sluiten niet meer bij aanraking, de pupilreflex is verdwenen, de ogen staan wijd open
Het lichaam koelt af.

Het lichaam na overlijden

Cursus p. 12

Snel na intreden van de dood --> aanvang ontbindingsproces

+ Livor mortis = ………………………………………………………………..

+ Rigor mortis = ………………………………………………………………..

+ Algor mortis = ………………………………………………………………..

+ Indroging / uitdroging.

Het lichaam na overlijden

Cursus p. 14: Vervolgens drie natuurlijke vormen van
ontbindingsproces die kunnen optreden.

+ Ontbinding / verrotting

+ Mummificatie

+ Adipocirevorming (= ……………………………………..)

+ Maceratie (= ……………………………………..).

De lijktooi

De lijktooi: voorbereiding

HA verwittigen
Familie verwittigen
Aandacht voor levensbeschouwing & spirituele dimensie ZV
Leg de overlijdensakte, ID-kaart & trouwboekje klaar.
ZV een pacemaker: vóór crematie te verwijderen door HA

De lijktooi: uitvoering

Ruim de kamer op
Maak de vuilnisbak leeg
Verlucht de kamer
Vang de familie op, betuig je deelneming en bied steun
Informeer naar de kledingkeuze voor de lijktooi.
Laat de familie in een rustige ruimte plaatsnemen

De lijktooi: uitvoering

Medisch materiaal verwijderen
Was ZV met zeep, spoel niet af
Haar kammen, propere nagels, tandprothese in.
Stoma? --> vervang het stomazakje.
Vul de holtes op met watten: aars, vagina, stoma.
Incontinentiemateriaal
Gewenste kleding
Plaatsing van de handen
Propere lakens
Aangepaste verlichting op de kamer.

De lijktooi: uitvoering

Ruim de kamer op

Sluit de gordijnen.
Berg het verband- en verzorgingsmateriaal op.
Berg de WC-stoel, zuurstoffles, … op.
Ruim voeding en drank op.
Fris zo nodig de vloer wat op.

De lijktooi: uitvoering

Het groeten van de overledene

Begeleid de familie naar de kamer en bied hen de kans om even alleen te blijven
Geef ook de medebewoners en medewerkers de kans tot groeten.

De lijktooi: uitvoering

Aankomst begrafenisondernemer

Overhandig de overlijdensakte, crematieformulier, ID-kaart + het trouwboekje
Geef evt. de naam + telefoonnummer van een familielid
Bied indien nodig hulp aan.

De lijktooi: nazorg

Verwijder het bedlinnen + leg evt. een sprei op het bed.
Voer de administratieve taken onmiddellijk na het overlijden uit
--> Wat doe je?

Rituelen bij overlijden

Allerlei vormen: godsdienstig, cultureel, traditioneel, zelfverzonnen.

Betrekking op de overledene, de sociale omgeving of de cultuur.

Katholiek geloof
Islam
Jodendom

Palliatieve sedatie

Cursus p. 18

Palliatieve sedatie betekent dat een terminale patiënt …………………………………………………………………….............................................................................. …………………………………………………………………………………..............................................................

Palliatieve sedatie

Fysieke of mentale symptomen onvoldoende onder controle te
krijgen
Lichte vermindering van het bewustzijn of diepe sedatie
Intermittent (= met tussenpozen) of continu

Euthanasie

Cursus p. 19

Euthanasie betekent dat een arts op verzoek van de patiënt ………………………………………………................................................................................................
toedient, waardoor de patiënt vrijwel onmiddellijk overlijdt.

België is één van de weinige landen ter wereld waar euthanasie wettelijk toegelaten is.

https://onderwijs.hetarchief.be/item/8w38071t2d

Euthanasie bij dementie?

DNR

Nu uitgebreider: therapiebeperkingscodes

code 0: geen beperking van therapie
code 1: ‘niet reanimeren’
code 2: ‘therapie niet uitbreiden’
code 3: ‘therapie afbouwen’

--> stopt bij ontslag van P of bij overdracht aan een andere arts.

Opdracht: Bookwidgets levenseinde

Smartschool --> vakken --> verzorging 7 BZ --> oefeningen