NN7 3H C5 Grammatica §5: Verwijzen

Pak je leesboek en ga lekker lezen!


15

minute

00

second

1 / 32
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolhavoLeerjaar 3

In deze les zitten 32 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Pak je leesboek en ga lekker lezen!


15

minute

00

second

Deze les

Cursus 5 Grammatica §5: Verwijzen 


Aan het eind van de les:

  • weet je hoe je de juiste verwijswoorden moet gebruiken

Huiswerk H3

Maandag 2 februari:

  • C5 Gramm. §5: opdr. 1 t/ 5


Herhaling: Samentrekkingen.. op welk niveau?


vieze en schone kleren

A

woordniveau

B

woordgroepniveau

C

zinsniveau

D


Samentrekking

  • voorwaartse samentrekking: een antieke lamp en een moderne

  • achterwaartse samentrekking: binnen- en buitenland

Let ook op het streepje!


Samentrekkingen komen voor op drie niveaus:

  • woordniveau: zon- en feestdagen (streepje)

  • woordgroepsniveau: dure auto's en huizen (geen streepje)

  • zinsniveau: Iris volleybalt op zaterdag Peter op zondag.


Goede of foutieve samentrekking? 

Samentrekking op zinsniveau: Iris volleybalt op zaterdag Peter op zondag.


Samentrekken mag alleen als aan drie voorwaarden is voldaan:

  • dezelfde functie: zinsdeel, woordsoort

  • dezelfde betekenis:

  • hetzelfde getal: enkelvoud, meervoud



FUBGE!

Goede of foutieve samentrekking? 

Stap 1: Kijk welke woorden zijn weggelaten 

Stap 2: Bepaal de functie, de betekenis en het getal (enkelvoud of meervoud) van beide 'zinnetjes'

Stap 3: Controleer of dit in beide gevallen hetzelfde is


Mijn les Nederlands was vandaag weer geweldig en zal ik daarom niet snel vergeten.



Hij heeft een diploma en daar hard voor gewerkt.

A

goed

B

fout

C


D


Ik heb mijn fiets gekregen en uitgeprobeerd op mijn verjaardag.

A

goed

B

fout

C


D


In de stad werd een avondklok ingesteld en op alle kruispunten militaire wachtposten geïnstalleerd.

A

goed

B

fout

C


D


Verwijzen Welke zin is juist?

1

Het meisje dat daar loopt.

2

Het meisje die daar loopt.

Verwijzen

De jongen koopt een fiets. De jongen fietst op zijn fiets naar huis. De jongen laat zijn fiets zien aan zijn moeder. De jongen is blij met zijn fiets. 

Verwijzen

De jongen koopt een fiets. De jongen fietst op zijn fiets naar huis. De jongen laat zijn fiets zien aan zijn moeder. De jongen is blij met zijn fiets. 

Verwijzen

De jongen koopt een fiets. De jongen fietst op zijn fiets naar huis. De jongen laat zijn fiets zien aan zijn moeder. De jongen is blij met zijn fiets. 



De jongen koopt een fiets. Hij fietst erop naar huis. Hij laat hem zien aan zijn moeder. De jongen is er blij mee. 

Verwijswoorden

Met een verwijswoord wijs je terug naar een of meer woorden die eerder genoemd zijn, het                       

Vaak is dit antecedent de kern van een zinsdeel. 

antecedent



Hoe herken je het geslacht van een woord?


Onzijdige woorden

Het-woorden zijn onzijdig.

Ook namen van landen, provincies, steden en clubs

Verkleinwoorden 



Vrouwelijke woorden

De-woorden zijn mannelijk óf vrouwelijk. 


Vrouwelijk zijn:

  • vrouwelijke dieren of personen 

  • de woorden op de volgende uitgangen:

-heid, -nis, - ing, -schap, -st, -te, -de, -ie, -ij, -iek, - theek, -teit, -uur



Mannelijke woorden

De-woorden zijn mannelijk óf vrouwelijk.


Mannelijk zijn: 

  • mannelijke personen en dieren

  • ook woorden waarbij je niet kunt vaststellen of het mannelijk of vrouwelijk is.





Mannelijk, vrouwelijk of onzijdig? De koningin

A

mannelijk

B

vrouwelijk

C

onzijdig

D


Mannelijk, vrouwelijk of onzijdig? Duitsland

A

mannelijk

B

vrouwelijk

C

onzijdig

D


Mannelijk, vrouwelijk of onzijdig? De apotheek

A

mannelijk

B

vrouwelijk

C

onzijdig

D


Mannelijk, vrouwelijk of onzijdig? De tafel

A

mannelijk

B

vrouwelijk

C

onzijdig

D


Let op!  Verwijswoorden - hen/hun





Anita’s ouders wonen vlakbij en ze bezoekt hen vaak. Ze neemt dan, in hun eigen tas, iets lekkers voor hen mee en bezorgt hun een gezellige middag.




Het verwijswoord hun gebruik je: 

> als meewerkend voorwerp (mv) zonder voorzetsel.

> als bezittelijk voornaamwoord

Het verwijswoord hen gebruik je:

> als lijdend voorwerp (lv) 

> na een voorzetsel (vz).

Let op! Verwijswoord - wat 

Met het verwijswoord wat verwijs je naar

  • dat en datgene

  • een onbepaald voornaamwoord (alles, iets, niets en het enige)

Er is niets wat me zo veel voldoening geeft als het bewerken van hout.


  • een overtreffende trap (het beste) 

  • een hele zin:

Er stond een lange file voor de brug, wat behoorlijk tegenviel.


Let op! Verwijswoord - dieren/mensen

  • Naar dieren en dingen verwijs je met daar/waar+voorzetsel (daarvan, waarover)
    Het konijntje waarmee ik vorige week naar de dierenarts ging, is weer opgeknapt.


  • Naar mensen verwijs je met voorzetsel+wie (van wie, over wie):

De SRV-man bij wie ik wekelijks boodschappen doe, beschikt over een luxe wagen, waarmee hij door het dorp rijdt


De vereniging vraagt ........................ leden om een gift ................ gebruikt zal worden voor zieke kinderen.

zijn

haar

dat

die

hun

zij

Mijn oma, ........................... ik elke dag een appje krijg, heeft een auto .......................... ze veel kilometers aflegt.

waarvan

van wie

waarmee

met wie

De meeste mensen hechten aan .......... vrije weekend.

A

het

B

hun

C

zijn

D

hen

Aan de slag!

Maak de volgende opdrachten zelfstandig:

  • C5 Grammatica §5: opdr. 1 t/ 5   >> niet af = HUISWERK


Klaar? 

Maak een samenvatting van de theorie van grammatica of ga lezen in je leesboek. 

20

minute

00

second