Blok 3 BOSSEN
M&M LJ2
2022-2023
Blok 3 BOSSEN
M&M LJ2
2022-2023
Blok 3 Bossen les 1
Introductie
Uitleg van bos naar landbouwgrond, bossen en verdroging
Zelfstandig werken
Bos(sen)
Dit hoofdstuk leer je:
Het verschil tussen een oerbos en een productiebos
De reden voor het verdwijnen van de Nederlandse oerbossen
De reden voor aanplanting van bossen in Nederland na 1900
Oorzaken en gevolgen voor ontbossing
Verschil tussen intensieve en extensieve landbouw
Hoe verdroging ontstaat
Het verband tussen bossen en klimaat
Kenmerken van duurzame en fossiele brandstoffen
Tijd van de jagers en boeren
Er was veel bos, boeren kapten stukjes bos en maakten er akkers van. Wanneer grond onvruchtbaar was trokken de boeren weg en kwam begroeiing terug. Er kwamen meer verschillende soorten leefgebieden. In deze leefgebieden leefden meer soorten planten en dieren dan alleen in het bos. De biodiversiteit werd groter.
Van bos naar landbouwgrond
Tijd van Grieken en Romeinen: Kapten meer bos en kozen vaste woonplaatsen voor hun boerderijen. Er werden meer bomen gekapt dan er nieuw groeiden (ontbossing).
Middeleeuwen
Bevolking in Europa groeit snel.
In bossen werd vee gehouden, ontstaan heidegebied. Op de heidevelden konden de boeren maar weinig dieren houden. Zo ontstond extensieve landbouw. Hout werd gebruik als brandstof, houtskool.
Bossen en verdroging
De schapen die op de heidevelden graasden zorgden voor mest wat nodig was om de akkers vruchtbaar te maken.
Toen kunstmest werd uitgevonden was dit niet meer nodig, mensen gingen op de heidevelden weer bomen planten.
Dat waren vooral naaldbomen, die brachten namelijk veel hout op.
Naaldbomen verdampen meer water dan loofbomen. Zo verdroogden grote delen van Nederland. Bij verdroging daalt het niveau van het grondwater.
Begrippen:
De biodiversiteit
Aantal soorten en hoeveelheid planten en dieren in een bepaald soort gebied.
De extensieve landbouw
Weinig dieren per hectare en de opbrengst van landbouwgewassen is laag.
De ontbossing
Als bos verdwijnt omdat er meer bomen worden gekapt, dan er nieuwe groeien.
De verdroging
Niveau van het grondwater zakt waardoor de grond uitdroogt.
Waardoor ontstaat verdroging?
We gebruiken grondwater voor drinkwater en industrie
Water wordt gebruikt om het lande besproeien (irrigatie).
Regenwater wordt snel afgevoerd door bijvoorbeeld sloten.
Nederland is dichtbebouwd (verstening). Regen kan niet meer in de grond infiltreren en valt nu op daken, straten en wegen.
Wat is ontbossing?
Dat je nieuwe bomen gaat planten
Dat er bomen gekapt worden
Dat er meer bos komt
Dat er meer soorten bomen komen
Wat is GEEN reden voor ontbossing?
Het winnen van natuurlijke hulpbronnen
Uitdroging
Bevolkingsgroei
Landbouw
Waarvoor werden heidevelden vroeger gebruikt?
Er graasden schapen voor de bemesting
Om heide te beschermen
Er graasden schapen om het gras kort te houden
Verdroging is het zakken van grondwater
juist
onjuist
Welk probleem hoort NIET bij verstening?
Riolen overstromen bij hevige neerslag
Minder infiltratie
Water komt sneller in de rivieren terecht
Hogere grondwaterstand
Aan de slag!
Pak je werkboek Afval en Energie 12. Omcirkel de volgende opdrachten en ga aan de slag.
BBL: ga naar blz. 44. Maak opdracht 1,3,4,5,6,7.
KGT: ga naar blz. 54. Maak opdracht 2,3,5,6,7.
Blok 3 Les 2
Uitleg spoorzoeken naar het oerbos, oerbossen in Europa, landbouw en bos
Zelfstandig werken
Spoorzoeken naar het oerbos
In Nederland bestaan geen oerbossen meer.
Veel bossen in Nederland zijn aangeplant voor de productie van hout. De bomen staan in rechte rijen en bestaan uit dezelfde soort.
De laatste jaren worden de productiebossen natuurlijker gemaakt. Dood hout blijft liggen, meer variatie in leeftijd bomen, naaldbomen worden gekapt en nieuwe bossen aangeplant (ook voor recreatie en natuurbehoud)
Oerbossen in Europa
Polen en Roemenië
Er leven veel zeldzame planten en dieren
Veel commerciële buitenlandse bedrijven willen er bomen kappen en het hout verkopen -- wordt beschermd door EU.
In Roemenië gebeurt het nog steeds illegaal, boswachters worden omgekocht of zelfs vermoord.
Landbouw en bos
Intensieve landbouw: Er zijn veel dieren per hectare grond en opbrengst van gewassen is hoog. Zorgt er voor dat wilde dieren en planten verdwijnen.
Eu wilt meer bossen planten, zorgt namelijk voor minder klimaatverandering (bomen nemen Co2 op) en beschermt ons tegen hevige regen (gevolg overstromingen).
Wat hebben we in Nederland meer?
Oerbos
Aangeplant bos
Hoe heet het wanneer er oer-bos verdwijnt?
Bosbouw
Ontbossing
Houtkap
oerbos kap
Intensieve landbouw heeft:
Grote opbrengt per hectare
Lage opbrengst per hectare
Kleine akkers
Enorme akkers, veel gebruik van kunstmest
Is er sprake is van extensieve- of intensieve landbouw op de afbeelding?
Extensieve landbouw
Intensieve landbouw
Aan de slag! les 2
Pak je werkboek Afval en Energie thema 12
Omcirkel in je boek de volgende opdrachten:
(les 1: BBL: ga naar blz. 44. Maak opdracht 1,3,4,5,6,7.
KGT: ga naar blz. 54. Maak opdracht 2,3,5,6,7)
BBL: blz. 50 opdracht 8,9,12,13ab,14.
KGT: blz. 62 opdracht 9,10,11d,12a,14.
Blok 3 Bossen les 3
Extra ontbossing Amazonegebied
Uitleg Energie uit de natuur
Zelfstandig werken
Het tropisch regenwoud in gevaar?
1- Ontbossing: kappen van regenwoud
2- Bevolkingsgroei: meer mensen gaan in dit gebied wonen -> meer landbouwgrond nodig -> bomen gekapt
3- Winning natuurlijke hulpbronnen neemt toe, vooral tropisch hardhout is populair (het verrot niet). Er wordt veel geld verdiend aan tropisch hardhout.
Gevaar = planten en bomen verdwijnen voorgoed, leefgebied indianen kleiner
Hoe noemen we de variatie van dieren, planten en micro-organismen?
zoogdieren
biodiversiteit
inheemse diersoorten
de vijf stelsels
Hoe heet de grootste rivier in het Amazonegebied?
amazone
donau
ganges
brazil river
Hoe heet de president van Brazilië
Gustavo Lima
Michel Teló
Jaïr Bolsonaro
Ze Roberto
Waarom is Amazone voor de rest van de wereld ook belangrijk?
Regenwoud is belangrijk voor klimaatverandering
Regenwoud is handig voor grondstoffen
Regenwoud is handig voor dieren
Regenwoud bevat veel water
In welk land ligt het Amazonegebied niet?
Brazilië
Suriname
Argentinië
Colombia
Waarom kapt Brazilië het regenwoud?
voor landbouw
voor grondstoffen
voor wegen
alle drie zijn goed
Wel of niet meebetalen aan regenwoud?
Wel
Niet
Geen mening
Wie kent de naam van deze stem?
Leonardo diCaprio
Freek Vonk
Brad Pitt
David Attenborough
Hoe noemen we de variatie van dieren, planten en micro-organismen?
zoogdieren
biodiversiteit
inheemse diersoorten
de vijf stelsels
Hoe heet de grootste rivier in het Amazonegebied?
amazone
donau
ganges
brazil river
Hoe heet de president van Brazilië
Gustavo Lima
Michel Teló
Jaïr Bolsonaro
Ze Roberto
Waarom is Amazone voor de rest van de wereld ook belangrijk?
Regenwoud is belangrijk voor klimaatverandering
Regenwoud is handig voor grondstoffen
Regenwoud is handig voor dieren
Regenwoud bevat veel water
In welk land ligt het Amazonegebied niet?
Brazilië
Suriname
Argentinië
Colombia
Waarom kapt Brazilië het regenwoud?
voor landbouw
voor grondstoffen
voor wegen
alle drie zijn goed
Wel of niet meebetalen aan regenwoud?
Wel
Niet
Geen mening
Wie kent de naam van deze stem?
Leonardo diCaprio
Freek Vonk
Brad Pitt
David Attenborough
Hoe noemen we de variatie van dieren, planten en micro-organismen?
zoogdieren
biodiversiteit
inheemse diersoorten
de vijf stelsels
Aan de slag! Les 3
Ga verder met het huiswerk van deze week. Klaar? Ga naar de ELO en oefen de quizlet begrippenlijst.
BBL: ga naar blz. 44. Maak opdracht 1,3,4,5,6,7, 8,9,12,13ab,14.
KGT: ga naar blz. 54. Maak opdracht 2,3,5,6,7,9,10,11d,12a,14.
Blok 3 Bossen les 4
Deze les leer je over het verschil tussen fossiele en duurzame energiebronnen.
Je weet wat fossiele brandstoffen zijn.
Je weet wat biomassa is.
Je kunt voorbeelden van duurzame energiebronnen geven.
Je kunt voor- en nadelen noemen van verschillende energiebronnen.
Energie uit de natuur
Vroeger werd hout gebruikt als brandstof.
Tegenwoordig gebruiken we fossiele brandstoffen als energiebron. Maar dat heeft veel nadelen. (raakt op en is slecht voor het milieu, veel co2 uitstoot -> klimaatverandering)
Toch wordt ons platteland weer belangrijker voor de energie, want er komen steeds meer parken met zonnepanelen of windmolens. En er worden snelgroeiende bomen geplant om als biomassa te verbranden in elektriciteitscentrales.
Nadeel zonnepanelen en windmolens kosten veel ruimte en zijn weersafhankelijk.
Nadeel biomassa bomen worden gekapt weinig biodiversiteit en verbanden van biomassa is slecht voor luchtkwaliteit.
Wat is biomassa?
dat zijn fossiele brandstoffen
Het verbranden van GFT-afval
Dat is de luchtlaag om de aarde
Een ander woord voor ozonlaag
Nadelen duurzame energie
Het opwekken van duurzame energie is beter voor het milieu, maar het heeft ook nadelen.
Het kost vaak veel ruimte.
Zonnepanelen en windmolens leveren elektriciteit en dat kun je moeilijk opslaan. Dat is lastig, want er is ook elektriciteit nodig als de zon niet schijnt en als het niet waait.
De biodiversiteit van productiebossen voor biomassa is niet groot. Bovendien is het verbranden van biomassa slecht voor de luchtkwaliteit.
geef twee nadelen van duurzame energie
Kernenergie
Een andere oplossing is kernenergie. In een kerncentrale wordt veel energie opgewekt, zonder dat er broeikasgassen vrijkomen. Maar ook kernenergie heeft nadelen.
Er komt straling vrij en die is gevaarlijk. Door enkele ongelukken met kerncentrales willen mensen er niet meer in de buurt wonen.
Het afval van kerncentrales is gevaarlijk. Het moet heel lang veilig bewaard worden totdat het geen straling meer afgeeft en die opslag kost dus nog heel lang geld.
Geef een nadeel van kernenergie
Aan de slag! Les 4
Pak je werkboek.
Ben je klaar? Ga naar de ELO en oefen de quizlet begrippenlijst.
BBL: ga naar blz. 56. Maak opdracht 16,18,19,20.
KGT: ga naar blz. 68. Maak opdracht 16,17,18,19,20.