5.1 genotype en fenotype

Thema 5 Erfelijkheid en evolutie

5.1 Genotype en fenotype

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo k, g, tLeerjaar 2

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 5 Erfelijkheid en evolutie

5.1 Genotype en fenotype

leerdoelen vandaag

Aan het einde van de les:

- kan je benoemen dat alle cellen van  je lichaam dezelfde erfelijke informatie bevatten.

- kan je omschrijven wat het genotype en het fenotype zijn.


Inleiding

Je lichaam is opgebouwd uit cellen.

Alle cellen hebben een celkern met daarin de informatie voor je erfelijke eigenschappen.


Die informatie heb je gekregen van je ouders.

5.1 Genotype en fenotype

De cellen waaruit je lichaam is opgebouwd, heten lichaamscellen.

Elke celkern van elke lichaamscel bevat 46 chromosomen.


Chromosomen zijn lange, dunne draden in de celkern.

Ze bestaan uit de stof DNA.


In het DNA is informatie opgeslagen voor je erfelijke eigenschappen.


Je lichaam bestaat uit lichaamscellen.


Elke lichaamscel heeft een celkern.


In elke celkern liggen chromosomen.


Chromosomen zijn lange dunne draden.



In deze draden zit de stof DNA.


Dit DNA bevat informatie voor erfelijke eigenschappen.


5.1 Genotype en fenotype

De 46 chromosomen in één celkern bevatten samen alle genen, dus de informatie van al je erfelijke eigenschappen.

Deze complete informatie noem je het genotype.

Dus: het genotype van een organisme is de informatie voor de erfelijke eigenschappen van dat organisme.

5.1 Genotype en fenotype

Je kunt vaak aan een kind zien dat het eigenschappen heeft geërfd van de moeder en de vader.


Alle eigenschappen van een organisme noem je het fenotype.


Bij het fenotype horen de zichtbare eigenschappen, zoals oogkleur. Maar ook de onzichtbare eigenschappen horen erbij, zoals je bloeddruk of de bouw van je organen.

5.1 Genotype en fenotype

Het fenotype wordt bepaald door je genotype, maar ook je leefstijl en je omgeving.


Bijvoorbeeld: als je van jezelf bruin haar hebt, komt dat door je genotype. Maar als je het paars verft, ziet je haar er anders uit. Je fenotype verandert dan door je leefstijl. Maar je genotype verandert niet. Het genotype bevat nog steeds de informatie voor bruin haar.

5.1 Genotype en fenotype

samengevat:

- genotype: de informatie voor de erfelijke eigenschappen van dat organisme. (in de genen/chromosomen)


- fenotype: alle zichtbare (uiterlijk) en onzichtbare (innerlijk) eigenschappen van een organisme

(genotype + invloeden uit het milieu)

5.1 Genotype en fenotype

Je genotype blijft je hele leven hetzelfde.


Je fenotype kan steeds veranderen.

Aan de slag: 

Opdracht:

 Maak de opdrachten van 5.1
vanaf blz. 106 Opdracht 1 t/m 9


herhalen leerdoelen

Aan het einde van de les:

- kan je benoemen dat alle cellen van  je lichaam dezelfde erfelijke informatie bevatten.

- kan je omschrijven wat het genotype en het fenotype zijn.






Celmembraan

Cytoplasma

Chromosomen

Celkern

Wat wordt bepaald door genotype of fenotype? Sleep de eigenschappen A t/m H naar genotype of fenotype. 

Genotype

Fenotype

Een wipneus

Stijl haar vanaf de geboorte

Piercings 

Behaarde bladeren

Een litteken

Wibi kan goed piano spelen

Eelt op je handen door hard werken

Blauwe ogen

Hebben alle spiercellen van een man hetzelfde genotype of hebben ze een ander genotype?

A

Hetzelfde genotype

B

Verschillende genotypen

C


D


Heeft een vlinder hetzelfde fenotype als de rups waaruit hij is ontstaan? En hetzelfde genotype?

A

alleen hetzelfde fenotype

B

alleen hetzelfde genotype

C

zowel hetzelfde fenotype als hetzelfde genotype

D


Ja of nee: Kun je oogkleur van je ouders erven?

A

Ja

B

Nee

C


D


Genotype

Fenotype

Bij welk begrip hoort welke omschrijving?



Je eigenschappen

Al je DNA