Vitale functies
Vitale functies
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Aan het einde van de les kunnen jullie de vitale functies benoemen
Aan het einde van de les kan je vertellen hoe je de vitale functies kunt meten
Aan het einde van de les kan je vertellen waarom je de vitale functies moet meten
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je al van vitale functies?
Deze slide heeft geen instructies
Vitale functies
Bewustzijn
(Disability)
Ademhaling
(Breathing)
Circulatie
(Circulation)
Temperatuur
(Exposure)
Luchtweg
(Airway)
Deze slide heeft geen instructies
Wat kun je allemaal meten ten aanzien van de vitale functies?
Deze slide heeft geen instructies
Meten van vitale functies:
Ademhaling en saturatie
Bloeddruk en pols
Bewustzijn en temperatuur
Vitale functies zijn de essentiële lichaamsfuncties voor een mens om te blijven leven
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn de drie vitale functie?
Ademhaling, circulatie en bewustzijn
Ademfrequentie, bloeddruk en AVPU
Ademhaling, saturatie en bewustzijn
Deze slide heeft geen instructies
Waarom zijn vitale functies belangrijk?
Vitale functies zijn belangrijk omdat ze ons inzicht geven in de gezondheidstoestand van een persoon. Afwijkingen in vitale functies kunnen wijzen op onderliggende problemen.
Beschrijf waarom het belangrijk is om de vitale functies in de gaten te houden.
Wat moet je als zorgverlener weten:
Wat zijn de vitale functies;
Wat zijn normale waarden van vitale functies
Hoe verloopt de procedure bij herkenning van bedreigde vitale functies.
Deze slide heeft geen instructies
Observeren / Vitale functies
Deze slide heeft geen instructies
Vitale functies
Deze slide heeft geen instructies
Scoresysteem
Deze slide heeft geen instructies
Bloeddruk
Bovendruk (systole): druk in de bloedvaten als het hart samentrekt/ druk in de slagaders als het bloed in de aorta pompen
Onderdruk (diastole): druk in de slagaders als het hart zich ontspant.
Weergeven in mm Hg = millimeter kwik
RR (Riva Rochy) of tensiepen.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waarden
Deze slide heeft geen instructies
Verhoogt lage of hoge bloeddruk de kans op een hartinfarct?
hoog
laag
Deze slide heeft geen instructies
Wat voor effect heeft adrenaline op de hartslag en de bloeddruk?
De hartslag daalt, bloeddruk neemt toe
De hartslag en bloeddruk nemen toe
De hartslag neemt toe, bloeddruk daalt
De hartslag en de bloeddruk dalen
Deze slide heeft geen instructies
Heeft iemand die regelmatig eventjes duizelig wordt als hij uit bed stapt last van lage of hoge bloeddruk?
lage bloeddruk
hoge bloeddruk
Deze slide heeft geen instructies
Door veroudering van de bloedvaten worden deze
Elastischer en wordt de bloeddruk hoger
Elastischer en wordt de bloeddruk lager
Minder elastisch en wordt de bloeddruk lager
Minder elastisch en wordt de bloeddruk hoger
Deze slide heeft geen instructies
De bloeddruk kan beïnvloedt worden door:
(In)spanningen
Bloedingen
Weerstand van de vaten
Medicatie
Deze slide heeft geen instructies
Wat is diastolische druk ?
Onderdruk
druk in de ontspanningsfase v/h hart
bovendruk
druk in de spanningsfase v/h hart
Deze slide heeft geen instructies
Wat is hypertensie
Deze slide heeft geen instructies
Welke arm mag je geen bloeddruk meten?
Deze slide heeft geen instructies
Wat kunnen we doen bij een hoge bloeddruk:
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke aspecten:
Zorg ervoor dat de cliënt de arm zo houdt dat het midden van het manchet zich ter hoogte van het midden van het borstbeen bevindt;
Bij het missen van een waarde, wacht voor de nieuwe meting 1 tot 2 minuten;
Meet geen bloeddruk aan een gewonde of oedemateus arm, een verlamde arm (bijvoorbeeld bij CVA) of een arm waar een infuus in zit;
De systolische druk kan worden bepaald door de waarde op de manometer af te lezen bij het horen van de eerste toon en diastolische druk kan worden bepaald door de waarde op de manometer af te lezen op het moment waarop de harttonen verdwijnen
Deze slide heeft geen instructies
zelfstandig oefenen
- ga oefenen met z'n tweeën.
Deze slide heeft geen instructies
pols tellen
hartfrequentie en slagkracht
van het hart
Deze slide heeft geen instructies
Pols tellen: wat observeer je?
Frequentie (60 - 100 x per minuut)
Gelijkmatigheid
Ritme, regelmaat
Spanning en volume (vulling)
Deze slide heeft geen instructies
Beoordelen hartslag
Hartfrequentie
De hartfrequentie wordt uitgedrukt in aantal hartslagen per minuut.
Normaalwaarde tussen de 60 en 100 slagen per minuut.
hartfrequentie <60 per minuut wordt een bradycardie genoemd
hartfrequentie >100 per minuut wordt tachycardie genoemd
Deze slide heeft geen instructies
Afwijkende hartslag
Verhoogde hartfrequentie: tachycardie
Emoties, koorts,
bloedingen,
hartafwijkingen,
medicatiegebruik
Verlaagde hartfrequentie: bradycardie
Conditie,
slaap,
een hersenaandoening,
hartafwijkingen,
medicatiegebruik
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je nodig voor het tellen van de pols?
Polsteller
Klok
Pen en papier
Hoe lang moet je de pols
tellen?
Deze slide heeft geen instructies
Ga nu bij elkaar de pols tellen en noteer de gevonden waardes
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
De juiste wijze van registratie:
naw-gegevens
datum van vandaag
uitslag
-----------------------------------------------------------------------
P 80 sl/m = Pols 80 slagen per minuut
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Observatie van de ademhaling
Frequentie
Diepte
Ritme / regelmatig
Geluid
Pijn
Deze slide heeft geen instructies
Ademhalingsfrequentie
Normale ah 12-20 p/m
AH onder de 12 = Bradypneu (te langzaam)
AH boven de 20 = Tachypneu (te snel)
Apneu = niet ademen
Saturatie = zuurstofgehalte in het bloed
Deze slide heeft geen instructies
saturatie
De hoeveelheid zuurstof in je bloed wordt saturatie genoemd.
Saturatie wordt uitgedrukt in een percentage, omdat het aangeeft hoeveel procent van de hemoglobine in de rode bloedcellen zuurstof aan zich heeft gebonden.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is saturatie in bloed?
Het zuurstofgehalte in Saturatie wordt met een percentage aangegeven, omdat het meet hoeveel procent van het hemoglobine zich in de rode bloedcellen heeft gebonden. In een gezonde toestand wordt een saturatiewaarde tussen de 95% en 100% gehanteerd.
Deze slide heeft geen instructies
Door ijzer in hemoglobine krijgt bloed zijn rode kleur.
De verbinding van hemoglobine met zuurstofmoleculen geeft een andere kleur rood dan wanneer er geen zuurstofmoleculen zijn gebonden.
Hierdoor kan nauwkeurig bepaald worden in welke mate de hemoglobine aan zuurstof gebonden is.
Deze slide heeft geen instructies
Zuurstof meten door infraroodstraling
De saturatiemeter is een klein apparaatje dat door middel van infraroodstralen op de bloedvaatjes (doorgaans de vingertop) de verschillen in de rode kleuren kan waarnemen. De weerkaatste infraroodstralen verschillen van de uitgezonden infraroodstralen.
Deze slide heeft geen instructies
Met behulp van een bloedgasonderzoek kun je het zuurstofgehalte in je bloed meten.
Hiervoor moet er via een prik bloed worden afgenomen uit je slagader. Het voordeel is dat deze meting heel betrouwbaar is.
Het nadeel is dat het prikken
niet altijd mogelijk is.
Deze slide heeft geen instructies
Afwijkingen met saturatiemeter?
Beweging, koude vingers, bloedarmoede, kunstnagels en een onregelmatig hartritme
Deze slide heeft geen instructies
Saturatiewaarden
Normaal 96 - 100%
Bij COPD, hartfalen: 92 - 100%
wat hebben jullie? en wat doet zuurstof?
Deze slide heeft geen instructies
9 vitale functies
De temperatuur wordt geregeld in de hersenen (hypothalamus)...
sensoren in het lichaam geven de temperatuur door
wordt het te warm, zet het brein het koelsysteem in
wordt het te koud, zet het brein het warmtesysteem in
Deze slide heeft geen instructies
9 vitale functies
De lichaamstemperatuur schommelt over de dag...
's ochtends laag
's middags hoog
word bepaald door :
hormonen
gewicht
klimaat
de aanwezigheid van ziekteverwekkers
Deze slide heeft geen instructies
9.4 observaties van de lichaamstemperatuur
Factoren die van invloed zijn op de lichaamstemperatuur...
het klimaat en hoe je gekleed bent
fysieke inspanningen
breinfunctie instelling normale temperatuur
voedsel inname
Deze slide heeft geen instructies
observaties van de lichaamstemperatuur
Een temperatuur lager dan 35,5 graden heet hypothermie of onderkoeling...
rillen, klappertanden
bleke en koude huid
versneld hart- en ademritme
Deze slide heeft geen instructies
Een normale temperatuur schommelt tussen de 35.5 en 37.5 graden...
hoe ouder, hoe lager de lichaamstemperatuur (tussen deze getallen)
Deze slide heeft geen instructies
Een temperatuur van 37.5 - 38.0 graad wordt verhoging (subfebriel) genoemd...
zweten
verhoogde hartslag en ademhaling
Deze slide heeft geen instructies
Koorts is een temperatuur van 38.0 graad of hoger (febriel)...
koorts remt de ziekteverwekker af
koorts stimuleert het maken van afweerstoffen
koorts is dus een gezonde reactie op besmetting
Deze slide heeft geen instructies
Koorts symptomen
rillingen en/of klappertanden
stijging van hartritme en bloeddruk
hoofdpijn
verminderde eetlust
zweten of droge huid
spier- of gewrichtspijn
suf
rood gelaat / bleek gelaat
verward
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk: Opdrachten:
Module 7 Observeren van vitale functies
Quiz bespreken