VLGHA5MA-AK
Maatschappijleer
David Lindenaar
Docent burgerschap, maatschappijleer, Nederlands en LOB bij de afdelingen: Zorg en Vavo.
david.lindenaar@vonknh.nl
VLGHA5MA-AK
Maatschappijleer
David Lindenaar
Docent burgerschap, maatschappijleer, Nederlands en LOB bij de afdelingen: Zorg en Vavo.
david.lindenaar@vonknh.nl
1. Kom op tijd.
2. Neem altijd jouw spullen mee. Je neemt elke les een opgeladen laptop, boek en pen mee.
3. Telefoon in de tas, dopjes uit, smartwatch verbinding uit.
4. Jas uit, tas van tafel en niet eten in de les.
5. Ben je er een les niet? Maak het huiswerk dan thuis. Gebruik de e-mail die ik elke les verstuur.
6. Sla geen vragen over en antwoord altijd met uitleg.
AFSPRAKEN
Havo maatschappijleer cijfer
Periode 1: so1: 25%: Pluriforme samenleving + Verzorgingsstaat
Periode 1-2: praktische opdracht: 25%: deadline 04-01-2027
Periode 2: so2: 25%: Parlementaire democratie
Periode 3: so3: 25%: Rechtsstaat
Zie voor de regelgeving het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA)
minute
second
Planning VLGHA5MA-AK
Maandag 31-08: Introductie
Donderdag 03-09: PRAKTISCHE OPDRACHT
Maandag 07-09: Les 4.1: Wat is een pluriforme samenleving? en
Les 4.2: Worden wie je bent
Donderdag 10-09: Les 4.3 Hokjesdenken
Maandag 14-09: Les 4.4 Migratie naar Nederland
Donderdag 17-09: Les 4.5 Integratie gaat niet vanzelf en Les 4.6 Nederland verandert
Maandag 21-09: Les 4.7 Allemaal burgers
Donderdag 24-09: PRAKTISCHE OPDRACHT
Maandag 28-09: Les 5.1 Wat is een verzorgingsstaat? en Les 5.2 Ontwikkeling van de verzorgingsstaat
Donderdag 01-10: Les 5.3 Onderwijs
Planning VLGHA5MA-AK
Maandag 05-10: Les 5.4 Gezondheidszorg
Donderdag 08-10: Les 5.5 Sociale zekerheid
Herfstvakantie
Maandag 19-10: Les 5.6 Werken nu en in de toekomst
Donderdag 22-10: Les 5.7 Verzorgingsstaten wereldwijd
Maandag 26-10: PRAKTISCHE OPDRACHT
Donderdag 29-10: Voorbereiding op so1
Maandag 02-11 t/m vrijdag 6-11: Toetsweek (so)
Terugblik op:
Les 5.3 Onderwijs
Leerplicht
In 1901 werd de Leerplichtwet ingevoerd. Deze wet verplichtte iedereen tussen de zes en twaalf jaar om onderwijs te volgen.
Nu zijn alle jongeren verplicht om van hun vijfde tot zestiende jaar naar school te gaan (tot hun achttiende als ze geen startkwalificatie hebben behaald). Startkwalificatie: een diploma op minimaal mbo 2-, havo- of vwo-niveau.
De centrale vraag van deze paragraaf is: Waarom is het belangrijk dat iedereen de kans krijgt zichzelf te ontwikkelen?
Bij spijbelgedrag grijpt de leerplichtambtenaar in.
Onderwijsinstellingen worden op kwaliteit beoordeeld door de onderwijsinspectie.
De overheid stelt kaders om de kwaliteit van het onderwijs te bewaken door voor ieder vak eindtermen vast te stellen.
Controle
Drie belangrijke doelen van de overheid op het gebied van onderwijs zijn:
zorgen voor een goed opgeleide beroepsbevolking;
ongelijkheid terugdringen;
iedereen de kans geven zijn of haar talenten te ontwikkelen.
Doelen onderwijs
Door technologische innovaties verandert de arbeidsmarkt voortdurend. ‘Een leven lang leren’ is daarom voor de overheid en bedrijven belangrijk.
Een goed opgeleide beroepsbevolking betekent niet altijd een hoogopgeleide beroepsbevolking.
Opdracht: Welke voordelen heeft de overheid bij een goed opgeleide beroepsbevolking?
Goed opgeleide beroepsbevolking
Ongelijkheid terugdringen
In de samenleving is sprake van sociale ongelijkheid. Sociale ongelijkheid: een ongelijke verdeling in de maatschappij van kennis, inkomen, status en (politieke) macht.
Een belangrijk doel van het onderwijs is om die ongelijkheid terug te dringen. Maar dat lukt in de praktijk niet altijd. Zo krijgen kinderen met lager opgeleide ouders soms een lager advies dan kinderen met hogeropgeleide ouders, terwijl ze even intelligent zijn.
Wie onderwijs volgt:
vergroot zijn kennis en ontwikkelt zijn talenten;
krijgt vaak een betere baan en verbetert zijn maatschappelijke positie;
voelt zich (mentaal) gezonder;
verdient meer (waardoor je minder afhankelijk
bent van toeslagen en uitkeringen).
Talenten ontwikkelen
Talenten ontwikkelen
De overheid probeert talentontwikkeling te stimuleren door onder andere:
te zorgen voor een makkelijke doorstroming tussen de verschillende onderwijsniveaus;
te experimenteren met brede brugklassen.
Opdracht: Noem nog een andere manier waarop
de overheid talentontwikkeling zou kunnen
stimuleren.
Opleidingsniveau
Lesdoel:
Les 5.4: Gezondheidszorg
Zorgverzekering
Mantelzorg
Marktwerking
Les 5.4 Gezondheidszorg
opdrachten 01 - 12
Lesboek: pagina 168 - 171
Werkboek: pagina 158 - 161
Les 5.4 Gezondheidszorg
5.4
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
havo: Les 5.4 pagina 158:
vraag 01 - 06
Ben je klaar? Werk dan verder.
Zelfwerktijd:
minute
second
In deze paragraaf
In deze paragraaf bespreken we hoe de Nederlandse gezondheidszorg in elkaar zit en welke rol de overheid, burger en vrije markt hierin spelen.
Kernvragen zijn:
Met wie kun je te maken krijgen als je zorg nodig hebt en hoe gaan we om met de oplopende zorgkosten?
Recht op gezondheidszorg
Het is de taak van de overheid om te zorgen dat iedereen gelijke toegang heeft tot goede en betaalbare gezondheidszorg.
Goede gezondheidszorg verbetert niet alleen het welzijn van de bevolking, het draagt ook bij aan de welvaart van een land.
Binnen de gezondheidszorg is steeds meer aandacht voor preventie.
Iedereen boven de 18 jaar is verplicht een zorgverzekering af te sluiten. Er geldt een eigen risico van € 385. De premie is minimaal
€142,40 per maand.
Kinderen zijn gratis meeverzekerd met hun ouders.
Mensen met een laag inkomen krijgen zorgtoeslag.
Ook via belastingen draag je bij aan
de financiering van de zorg.
Zorgverzekering
Opdracht: Geef twee mogelijke oorzaken van de stijgende zorgkosten.
Hogere zorgkosten
Maatschappelijke organisaties, zoals ziekenhuizen, zorginstellingen, thuiszorg, huisartsen en fysiotherapeuten
Vrijwilligersorganisaties, bijvoorbeeld voor uitjes en activiteiten voor zieken, ouderen of mensen met een beperking
Mantelzorgers: de hulp die vanuit de directe omgeving door familie en vrienden aan iemand wordt gegeven
Wie verlenen er allemaal zorg?
Mantelzorg
Wist je dat:
Ongeveer een derde van de Nederlanders van 16 jaar of ouder mantelzorg verleent.
Ongeveer 6 tot 8 procent van de 13- tot 17-jarigen zorgt voor familie of een vriend.
Klik voor meer cijfers op onderstaande link:
https://www.scp.nl/publicaties/infographics/2019
/11/09/hoe-is-het-om-jonge-mantelzorger-te-zijn
5.4
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Zelfwerktijd:
havo: Les 5.4 pagina 158 - 161:
vraag 07 - 12
Ben je klaar? Werk dan verder.
minute
second
Zorgverzekeraars bieden op de vrije markt zorgverzekeringen aan. Ze kopen zelf zorg in bij zorgverleners die met elkaar concurreren.
De overheid controleert wel of de prijsafspraken die zorgverzekeraars maken eerlijk zijn.
Voorstanders van marktwerking constateren dat ziekenhuizen efficiënter zijn gaan werken en patiënten door de toename van particuliere klinieken meer te kiezen hebben.
Critici vragen zich af of vrije prijzen niet ten koste gaan van de kwaliteit van de zorg.
Marktwerking
Verschillende maatschappelijke ontwikkelingen zijn van invloed op (de kosten van) de gezondheidszorg. Bijvoorbeeld:
vergrijzing
technologische vernieuwingen
ongezonde leefstijl
Maatschappelijke ontwikkelingen
Nieuwe behandelmethoden en medicijnen zijn vaak duur. Niet alles kan door de basisverzekering vergoed worden. De overheid en zorgverzekeraars moeten dus keuzes maken.
De vraag is: wanneer wegen de extra zorgkosten op tegen het aantal extra levensjaren dat de patiënt door een behandeling krijgt? Wat hierbij meespeelt is de qaly (quality-adjusted life year).
Opdracht: Vind jij dat geld een rol moet spelen in de keuze om iemand wel of niet te behandelen?
Technologische vernieuwingen
Veel artsen maken zich zorgen over de leefstijl van Nederlanders. De kans dat zij welvaartsziekten krijgen als obesitas, diabetes en hart- en vaatziekten neemt toe. Dit leidt tot hogere zorgkosten.
Om dit te voorkomen zet de overheid in op preventie, zoals gezondheidscampagnes. Ook bedrijven investeren in de gezondheid van hun personeel. Denk aan een fietsplan en gezond eten in de kantine.
Opdracht: Vind jij dat de overheid en bedrijven zich moeten inzetten om een ongezonde leefstijl te voorkomen?
Ongezonde leefstijl
Eind 2018 ondertekenden onder andere zorgverzekeraars, bedrijven, maatschappelijke organisaties en de Rijksoverheid het Preventieakkoord.
Drie doelen voor 2040 zijn:
een rookvrije generatie
minder obesitas en overgewicht
minder overmatig en zwaar
alcoholgebruik
Videofragment: Preventieakkoord
Videofragment:
Ongezonde leefstijl (02:41)
Opdracht: Jitte zegt aan het einde van de video dat ons gezondheidsstelsel zo is ingericht dat ‘ziek zijn loont’. Wat bedoelt zij daarmee en hoe zou zij de situatie liever zien?
Terugblik:
Les 5.4: Gezondheidszorg
Zorgverzekering
Mantelzorg
Marktwerking
Les 5.4 Gezondheidszorg
opdrachten 01 - 12
Lesboek: pagina 168 - 171
Werkboek: pagina 158 - 161