31.1 De bloedsomloop en de bloedvaten
31.1 De bloedsomloop en de bloedvaten
Waar is de stof fibrinogeen belangrijk?
Het dichtmaken van wondjes
Hormoontransport
Zuurstoftransport
Witte bloedcellen maken
Welk percentage van je bloed bestaat uit bloed plasma?
30
45
55
75
Waar worden je bloedcellen gevormd?
In je hormoonklieren
In het rode beenmerg
In je lever
In de milt
Waar zijn witte bloedcellen voor nodig?
Zuurstof vervoeren
Ziekteverwekkers doden
Wondjes dichtmaken
Glucose vervoeren
Leerdoelen
13.2.1 Je kunt in de dubbele bloedsomloop van de mens de kleine en de grote bloedsomloop onderscheiden met hun functies.
13.2.2 Je kunt de drie typen bloedvaten noemen met hun kenmerken en functies.
13.2.3 Je kunt in het bloedvatenstelsel van de mens slagaders en aders benoemen en je kunt de samenstelling van het bloed daarin aangeven.
Bloedvatenstelsel
Het bloedvatenstelsel is een orgaanstelsel: dus meerdere organen die samen werken
Bloedvatenstelsel bestaat uit:
Hart
Bloedvaten: aders, slagaders en haarvaten
Bloedsomloop
Dubbele bloedsomloop:
Per omloop (volledig rondje langs álle organen) gaat het bloed 2x door het hart.
Kleine bloedsomloop
Van het hart naar longen en terug.
Functie:
Zuurstof halen in de longen, CO2 afgeven aan de longen
Grote bloedsomloop
Van het hart naar rest van de organen en terug.
Functie:
Zuurstof/voedingsstoffen naar de organen brengen, CO2 en afvalstoffen ophalen
Begrijp dus dat beide plaatjes ongeveer hetzelfde zijn maar dat het linker plaatje erg versimpeld is!
sleep de plekken en bloedsomlopen naar de juiste plek
Kleine bloedsomloop
overige organen
Grote bloedsomloop
Hart
Longen
Welk onderdeel van je bloed is verantwoordelijk voor het zuurstoftransport?
Plasma
witte bloedcellen
bloedplaatjes
rode bloedcellen
3 typen bloedvaten
Slagaders
Aders
Haarvaten
Slagaders
Hart --> Organen
Hoge bloeddruk
Dikke, stevige en elastische wand
“Slag” voelbaar in o.a. polsen
Meestal diep in lichaam
Bloeddruk: de kracht waarmee bloed tegen de wanden van de bloedvaten drukt.
Aders
Organen --> Hart
Lage bloeddruk
Dunne wand
Kleppen zodat bloed niet terug stroomt
Aders liggen meestal minder diep in het lichaam.
Haarvaten
Wand van één cellaag dik.
Vaak in/bij de organen.
Door dunne laag kunnen stoffen erdoorheen transporteren:
zuurstof
voedingsstoffen
koolstofdioxide
witte bloedcellen
afvalstoffen
Verschil bloeddruk aders en slagaders
Bloeddruk = druk van bloed tegen wand van bloedvat
Warmtetransport
Warmte ontstaat bij de verbranding in de cellen
bij veel beweging = verbranding hoger = veel warmte
Bloedvaten in de huid worden wijder
Kleur van de huid wordt daardoor roder
Warm bloed geeft veel warmte af
Weinig verbranding = bloedvaten nauwer = weinig warmteafgifte door bloed
De wand van een slagader is ... De bloeddruk in een slagader is ...
Dik en Hoog
Dik en Laag
Dun en Hoog
Dun en Laag
Bij welk bloedvat is de concentratie glucose het laagst?
Aders
Slagaders
Haarvaten
Allemaal even hoog
Bloedvatenstelsel
Aders meestal naam van het orgaan
waar bloed vanaf of naartoe stroomt
VB:
Beenslagader, beenader
Leverslagader, leverader
De lever en de poortader
De lever heeft drie bloedvaten:
- de leverslagader (hart > aorta > lever)
- De leverader (lever > holle ader > hart)
- De poortader (van de dunne darm naar de lever
De poortader
Poortader
Er bestaat wel een maagslagader en darmslagader
Maar geen maagader of darmader -> het bloed gaat via de poortader, lever en leverader terug naar het hart.
In het bloed van een slagader zit meer glucose dan in het bloed van een ader.
Juist
Onjuist
Rood afgebeeld bloed is zuurstofarm bloed
juist
onjuist
Wat is de slagader?
de rode buis
de blauwe buis
de kleine draadjes
geen een
Vul in: Het bloed uit de poortader komt vanuit..... en het bloed is......
het spijsverteringskanaal, zuurstofarm
lever, zuurstofrijk
lever, zuurstofarm
het spijsverteringskanaal, zuurstofrijk