14.3 Katrollen en takels 2627 GRT

• newEditor
• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo g, t, mavo
• Leerjaar 4

10.4 Krachten ontbinden

Welkom x4i!

Wat gaan we doen deze les?

• Moeilijk opdrachten van 14.2 bespreken

• Uitleg over 14.3 Katrollen en takels

• Aan de slag met 14.3 Katrollen en takels

Huiswerk 14.1 bespreken

• Welke opdrachten willen jullie graag bespreken?

• We doen in ieder geval opdr. 6 + 7 samen.

14.3 Katrollen en takels"

Leerdoelen 14.3 Katrollen en takels

• Je kunt uitleggen wat wordt bedoeld met een vaste katrol en met een losse katrol

• Je kunt met een tekening uitleggen hoe een takel in elkaar zit.

• Je kunt uit het aantal katrollen van een takel afleiden hoeveel keer de hijskracht wordt vergroot en hoeveel keer de zijafstand wordt verkleind

• Je kunt berekeningen uitvoeren met de rekenregel voor takels.

De vaste katrol

Een vaste katrol draait de kracht om. Je herkent een vaste katrol aan het feit dat hij VAST zit.

De kracht blijft dus gelijk en wordt niet verdeeld.

Vaste katrol

Bij een vaste katrol is de spierkracht gelijk aan de zwaartekracht.

Haal je b.v. 3 m touw in, dan gaat de last ook 3 m omhoog. 

Het voordeel is dat je omlaag kan trekken.

De losse katrol

• Een losse katrol maakt ons sterker.

• De last wordt verdeeld over het aantal touwen waaraan de katrol hangt.
  

Takel

Vaste katrol met losse katrol: verdeelt het gewicht over hoeveel katrollen je toevoegd. 

Takel

Een takel heeft een vaste

en een losse katrol.

Haal je 3 m touw in, dan gaat de last de helft (1,5 m) omhoog.

Je benodigde spierkracht is maar de helft.

Winst en verlies

Wat je wint aan kracht, verlies je aan afstand.

Met een takel wordt je als het ware  'sterker' , maar moet je wel meer touw inhalen.

Tel je n (n is een getal) touwen, dan gaat het hijsen n x zo makkelijk

Aan de slag!

1) Lees 14.3 Katrollen en takels

2) Maak 14.3 Katrollen en takels

Huiswerk: Maak 14.3 Katrollen en takels af voor a.s. woensdag.

A

A

B

C

C

E

D

Maakt niet uit

Een verhuizer gebruikt een vaste katrol om een last van 800 N omhoog te hijsen over een afstand van 6 m. Wat is het voordeel van zo'n vast katrol?

A

Dan hoeft hij maar met 400 N aan het touw te trekken.

B

Dan hoeft hij minder arbeid te verrichten

C

Het is gemakkelijker om het touw naar beneden te trekken dan de kist omhoog.

D

Hij hoeft dan maar 3m touw in te halen.

Wat is de werking van een vast katrol

A

het omdraaien van de kracht

B

het halveren van de kracht

C

het verdubbelen van de kracht

D

er gebeurt niets

Bereken de trekkracht in D

A

24 N

B

12 N

C

8 N

D

6 N

Bereken hoeveel touw je moet inhalen als het gewicht 5 meter omhoog moet

A

5 m

B

10 m

C

15 m

D

20 m

Is het kleine katrolletje een vaste of losse katrol?

A

Vaste

B

Losse

C

D

Wat is de werking van een vast katrol

A

het omdraaien van de kracht

B

het halveren van de kracht

C

het verdubbelen van de kracht

D

er gebeurt niets

Een verhuizer gebruikt een vaste katrol om een last van 800 N omhoog te hijsen over een afstand van 6 m. Wat is het voordeel van zo'n vast katrol?

A

Dan hoeft hij maar met 400 N aan het touw te trekken.

B

Dan hoeft hij minder arbeid te verrichten

C

Het is gemakkelijker om het touw naar beneden te trekken dan de kist omhoog.

D

Hij hoeft dan maar 3m touw in te halen.

Bereken de trekkracht in D

A

24 N

B

12 N

C

8 N

D

6 N

Wat gebeurt er met de benodigde kracht bij een losse katrol?

A

Blijft gelijk

B

Wordt groter

C

Wordt kleiner

D

Verdwijnt helemaal