Werken met loep en microscoop
Werken met loep en microscoop
Huiswerk controleren en aanwezigheid checken
(5 min)
Leerdoel
Ik kan werken met een loep en een microscoop.
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik vorige week
(5 min)
Werken met een loep
Een loep vergroot kleine dingen.
Bij biologie gebruik je vaak een loep van ongeveer 10x.
Je gebruikt een loep als iets te klein is voor het blote oog, maar nog niet voor de microscoop hoeft.
Deze slide heeft geen instructies
Werken met een loep
Een loep werkt goed als je hem dicht bij je oog houdt. Daarna beweeg je het voorwerp naar de loep toe, tot het beeld scherp wordt. Zo zie je meer details van een klein voorwerp.
Benadruk dat leerlingen vaak de loep van hun oog af houden; dan wordt scherp kijken juist lastiger.
Wanneer kies je een loep?
Voor kleine details aan een groter voorwerp
Handig bij bladeren, insecten of stukjes plant
Snel in gebruik en makkelijk mee te nemen
Houd het onderscheid functioneel: een loep is voor eerste verkenning en grotere kleine voorwerpen.
Wanneer kies je een loep?
Bij kleine details
Bij losse cellen
Bij een preparaat
Bij schimmels alleen
De loep gebruik je bij kleine details van grotere voorwerpen, zoals bladeren of insecten. De andere opties horen meer bij de microscoop of zijn te beperkt.
Wat zie je met je oog of met een microscoop?
Grote organismen zie je met het blote oog.
Heel kleine delen, zoals cellen, zie je met een microscoop.
Op school gebruik je een lichtmicroscoop.
Daarmee kun je cellen van planten, dieren en schimmels bekijken.
Leg de koppeling met biologie: we willen organismen en hun delen waarnemen, ook als die te klein zijn om direct te zien.
De microscoop op school
Een microscoop vergroot kleine delen van organismen.
Je bekijkt geen los voorwerp, maar een preparaat.
Een preparaat is een glasplaatje met daarop een dun laagje weefsel of cellen.
Deze slide heeft geen instructies
Onderdelen van de microscoop
Oculair: hier kijk je doorheen
Objectief: zorgt voor vergroting
Tafel: hier ligt het preparaat
Preparaatklemmen: houden het preparaat vast
Lampje en diafragma: zorgen voor licht
Noem alleen de onderdelen die nodig zijn om straks veilig en goed te kunnen werken; voorkom een te lange opsomming.
Scherpstellen met schroeven
Grote schroef: ongeveer scherp stellen
Kleine schroef: precies scherp stellen
Werk rustig, zodat het preparaat niet beschadigt
Leg uit dat sommige microscopen twee aparte schroeven hebben en andere een grote ring met kleine knop in het midden.
Waarom begin je klein?
Je begint altijd met de kleinste vergroting.
Dan zie je een groter deel van het preparaat.
Je kunt het voorwerp makkelijker vinden.
De kans is kleiner dat het objectief het preparaat raakt.
Dit is een belangrijk veiligheids- en werkprincipe. Koppel het meteen aan de stappen op de volgende slides.
Wat is een preparaat?
Een lampje met licht
Een knop voor scherpte
Een glasplaatje
Een lens bovenaan
Een preparaat is een glasplaatje met een dun laagje weefsel of cellen erop.
Werken met een microscoop
Zet de microscoop goed op tafel.
Doe het lampje aan.
Draai de tafel omlaag of de tubus omhoog.
Zet het kleinste objectief klaar.
Leg het preparaat onder de preparaatklemmen.
Gebruik de woorden tafel/tubus zoals passend bij het type microscoop op school.
Werken met een microscoop
Kijk eerst van opzij.
Draai de tafel omhoog tot dicht bij het objectief.
Kijk daarna door het oculair.
Stel met de grote schroef ongeveer scherp.
Stel met de kleine schroef precies scherp.
Benadruk het veiligheidsmoment: van opzij kijken voorkomt dat het objectief tegen het preparaat komt.
Grotere vergroting gebruiken
Als het beeld scherp is bij een kleine vergroting, schuif je het deel dat je goed wilt bekijken naar het midden van het beeld. Daarna draai je naar een groter objectief. Dan gebruik je alleen nog de kleine schroef om precies scherp te stellen.
Noem dat je bij een grotere vergroting een kleiner deel ziet, maar wel met meer detail.
Waarom begin je met de kleinste vergroting?
Dan is er meer licht
Dan zie je meer beeld
Dan teken je sneller
Dan is de lamp uit
Bij de kleinste vergroting zie je een groter deel van het preparaat en vind je het voorwerp makkelijker.
Tekeningen maken
In biologie teken je wat je waarneemt.
Door te tekenen kijk je extra precies.
Een goede tekening helpt om onderdelen en details te onthouden.
Leg de link met observeren: tekenen is geen kunstles, maar een manier om nauwkeurig te kijken.
Tekenregels
Maak de tekening groot.
Gebruik een HB-potlood.
Teken eerst licht de omtrek.
Voeg daarna de onderdelen toe.
Maak de lijnen pas op het eind duidelijker.
Zo teken je
Waar let je op?
Teken wat je echt ziet.
Maak de tekening niet te ingewikkeld.
Schrijf de naam van het object erbij.
Schrijf namen van delen netjes naast de tekening.
Als relevant kun je ook noemen dat vergroting, dwarsdoorsnede/lengtedoorsnede of schematisch soms worden toegevoegd.
Een preparaat opruimen
Zet eerst het objectief op de kleinste vergroting.
Draai daarna de tafel omlaag of de tubus omhoog.
Haal het preparaat weg.
Maak gebruikt materiaal schoon en droog.
Lever of ruim het preparaat op de juiste manier op.
Benadruk zorg voor materiaal en veiligheid. Bij zelfgemaakte preparaten: uit elkaar halen en resten weggooien volgens de klasafspraken.
Wat hoort bij een goede biologische tekening?
Veel schaduw maken
Teken wat je ziet
Kleiner tekenen
Pen gebruiken
De kern is nauwkeurig waarnemen: tekenen wat je echt ziet.
Wat vond je het lastigst?
Deze slide heeft geen instructies
Wat ga je de volgende keer zeker onthouden?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
loep - hulpmiddel dat een voorwerp vergroot
microscoop - instrument waarmee je heel kleine dingen kunt bekijken
lichtmicroscoop - microscoop die met licht werkt
preparaat - glasplaatje met een dun laagje weefsel of cellen
oculair - deel van de microscoop waar je doorheen kijkt
objectief - lens die voor vergroting zorgt
vergroting - hoeveel keer iets groter zichtbaar wordt
Deze slide heeft geen instructies