Werken met loep en microscoop

Werken met loep en microscoop

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 3

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Werken met loep en microscoop

Huiswerk controleren en aanwezigheid checken


(5 min)

Leerdoel

Ik kan werken met een loep en een microscoop.

Deze slide heeft geen instructies

Terugblik vorige week


(5 min)

Werken met een loep

  • Een loep vergroot kleine dingen.

  • Bij biologie gebruik je vaak een loep van ongeveer 10x.

  • Je gebruikt een loep als iets te klein is voor het blote oog, maar nog niet voor de microscoop hoeft.

Deze slide heeft geen instructies

Werken met een loep

Een loep werkt goed als je hem dicht bij je oog houdt. Daarna beweeg je het voorwerp naar de loep toe, tot het beeld scherp wordt. Zo zie je meer details van een klein voorwerp.

Benadruk dat leerlingen vaak de loep van hun oog af houden; dan wordt scherp kijken juist lastiger.

Wanneer kies je een loep?

  • Voor kleine details aan een groter voorwerp

  • Handig bij bladeren, insecten of stukjes plant

  • Snel in gebruik en makkelijk mee te nemen

Houd het onderscheid functioneel: een loep is voor eerste verkenning en grotere kleine voorwerpen.

Wanneer kies je een loep?

A

Bij kleine details

B

Bij losse cellen

C

Bij een preparaat

D

Bij schimmels alleen

De loep gebruik je bij kleine details van grotere voorwerpen, zoals bladeren of insecten. De andere opties horen meer bij de microscoop of zijn te beperkt.

Wat zie je met je oog of met een microscoop?

  • Grote organismen zie je met het blote oog.

  • Heel kleine delen, zoals cellen, zie je met een microscoop.

  • Op school gebruik je een lichtmicroscoop.

  • Daarmee kun je cellen van planten, dieren en schimmels bekijken.

Leg de koppeling met biologie: we willen organismen en hun delen waarnemen, ook als die te klein zijn om direct te zien.

De microscoop op school

  • Een microscoop vergroot kleine delen van organismen.

  • Je bekijkt geen los voorwerp, maar een preparaat.

  • Een preparaat is een glasplaatje met daarop een dun laagje weefsel of cellen.

Deze slide heeft geen instructies

Onderdelen van de microscoop

  • Oculair: hier kijk je doorheen

  • Objectief: zorgt voor vergroting

  • Tafel: hier ligt het preparaat

  • Preparaatklemmen: houden het preparaat vast

  • Lampje en diafragma: zorgen voor licht

Noem alleen de onderdelen die nodig zijn om straks veilig en goed te kunnen werken; voorkom een te lange opsomming.

Scherpstellen met schroeven

  • Grote schroef: ongeveer scherp stellen

  • Kleine schroef: precies scherp stellen

  • Werk rustig, zodat het preparaat niet beschadigt

Leg uit dat sommige microscopen twee aparte schroeven hebben en andere een grote ring met kleine knop in het midden.

Waarom begin je klein?

  • Je begint altijd met de kleinste vergroting.

  • Dan zie je een groter deel van het preparaat.

  • Je kunt het voorwerp makkelijker vinden.

  • De kans is kleiner dat het objectief het preparaat raakt.

Dit is een belangrijk veiligheids- en werkprincipe. Koppel het meteen aan de stappen op de volgende slides.

Wat is een preparaat?

A

Een lampje met licht

B

Een knop voor scherpte

C

Een glasplaatje

D

Een lens bovenaan

Een preparaat is een glasplaatje met een dun laagje weefsel of cellen erop.

Werken met een microscoop

  • Zet de microscoop goed op tafel.

  • Doe het lampje aan.

  • Draai de tafel omlaag of de tubus omhoog.

  • Zet het kleinste objectief klaar.

  • Leg het preparaat onder de preparaatklemmen.

Gebruik de woorden tafel/tubus zoals passend bij het type microscoop op school.

Werken met een microscoop

  • Kijk eerst van opzij.

  • Draai de tafel omhoog tot dicht bij het objectief.

  • Kijk daarna door het oculair.

  • Stel met de grote schroef ongeveer scherp.

  • Stel met de kleine schroef precies scherp.

Benadruk het veiligheidsmoment: van opzij kijken voorkomt dat het objectief tegen het preparaat komt.

Grotere vergroting gebruiken

Als het beeld scherp is bij een kleine vergroting, schuif je het deel dat je goed wilt bekijken naar het midden van het beeld. Daarna draai je naar een groter objectief. Dan gebruik je alleen nog de kleine schroef om precies scherp te stellen.

Noem dat je bij een grotere vergroting een kleiner deel ziet, maar wel met meer detail.

Waarom begin je met de kleinste vergroting?

A

Dan is er meer licht

B

Dan zie je meer beeld

C

Dan teken je sneller

D

Dan is de lamp uit

Bij de kleinste vergroting zie je een groter deel van het preparaat en vind je het voorwerp makkelijker.

Tekeningen maken

  • In biologie teken je wat je waarneemt.

  • Door te tekenen kijk je extra precies.

  • Een goede tekening helpt om onderdelen en details te onthouden.

Leg de link met observeren: tekenen is geen kunstles, maar een manier om nauwkeurig te kijken.

Tekenregels

  • Maak de tekening groot.

  • Gebruik een HB-potlood.

  • Teken eerst licht de omtrek.

  • Voeg daarna de onderdelen toe.

  • Maak de lijnen pas op het eind duidelijker.

Zo teken je

Waar let je op?

  • Teken wat je echt ziet.

  • Maak de tekening niet te ingewikkeld.

  • Schrijf de naam van het object erbij.

  • Schrijf namen van delen netjes naast de tekening.

Als relevant kun je ook noemen dat vergroting, dwarsdoorsnede/lengtedoorsnede of schematisch soms worden toegevoegd.

Een preparaat opruimen

  • Zet eerst het objectief op de kleinste vergroting.

  • Draai daarna de tafel omlaag of de tubus omhoog.

  • Haal het preparaat weg.

  • Maak gebruikt materiaal schoon en droog.

  • Lever of ruim het preparaat op de juiste manier op.

Benadruk zorg voor materiaal en veiligheid. Bij zelfgemaakte preparaten: uit elkaar halen en resten weggooien volgens de klasafspraken.

Wat hoort bij een goede biologische tekening?

A

Veel schaduw maken

B

Teken wat je ziet

C

Kleiner tekenen

D

Pen gebruiken

De kern is nauwkeurig waarnemen: tekenen wat je echt ziet.

Wat vond je het lastigst?

Deze slide heeft geen instructies

Wat ga je de volgende keer zeker onthouden?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

loep - hulpmiddel dat een voorwerp vergroot

microscoop - instrument waarmee je heel kleine dingen kunt bekijken

lichtmicroscoop - microscoop die met licht werkt

preparaat - glasplaatje met een dun laagje weefsel of cellen

oculair - deel van de microscoop waar je doorheen kijkt

objectief - lens die voor vergroting zorgt

vergroting - hoeveel keer iets groter zichtbaar wordt

Deze slide heeft geen instructies